Tăng cường hậu kiểm mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói

Mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói đang trở thành một trong những điều kiện quan trọng để nông sản Việt Nam tiếp cận các thị trường xuất khẩu. Nhưng khi nhu cầu sở hữu mã số ngày càng lớn, thực tế đã diễn ra tình trạng mua bán, gian lận giấy chứng nhận cấp mã số.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết: "Trong thời gian vừa qua, đúng là có những hiện tượng về mua bán bất hợp pháp và sử dụng không đúng mục đích đối với các mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Những nội dung này đã được cơ quan chức năng đang tiến hành làm rõ và xử lý nghiêm theo các quy định của pháp luật. Những hành vi đó ảnh hưởng rất lớn đến uy tín sản phẩm nông sản của Việt Nam đối với các nước nhập khẩu.

Nghị quyết 36 có một số điểm rất mới và những điểm mới này chủ yếu để khắc phục những tồn tại. Thứ nhất là tất cả mã số vùng trồng được cấp và theo quy trình trực tuyến, tức là trên hệ thống dịch vụ công quốc gia. Cấp mã số vùng trồng phải gắn với mã định danh thửa đất để tránh được những gian lận trong quá trình cấp và xác định những mã vùng trồng.

Hiện nay, số lượng, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói của chúng ta cấp còn tương đối ít so với nhu cầu của các nước nhập khẩu. Trong thời gian tới, Cục Trồng trọt sẽ xác định việc triển khai nhanh Nghị quyết 36 vào thực tiễn để trong vòng một tháng, chúng ta có thể cấp hết được tất cả mã số mà các địa phương đang có nhu cầu để xuất khẩu".

Khu vực Tây Nguyên đang triển khai cơ chế mới về cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói theo hướng đơn giản hóa thủ tục, nhưng đồng thời tăng cường hậu kiểm. Các xã, phường được giao bố trí kinh phí và nhân lực trực tiếp tổ chức các thủ tục hành chính về cấp, cấp lại mã số; đồng thời thực hiện thu hồi, tạm dừng hoặc khôi phục mã số theo quy định.

Cùng với phân cấp thực hiện thủ tục, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk khẩn trương xây dựng quy trình nội bộ giải quyết thủ tục cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; đồng thời công khai, cập nhật danh sách mã số trên hệ thống xử lý nghiệp vụ. Thông tin công khai gồm mã số, tên tổ chức, cá nhân hoặc đơn vị đại diện, địa chỉ, sản phẩm, diện tích, thị trường xuất khẩu và trạng thái hoạt động của mã số. Một mã số chỉ thực sự có giá trị khi thông tin gắn với mã số được quản lý chính xác, minh bạch và phản ánh đúng thực tế sản xuất, đóng gói. Công an các tỉnh cũng được giao phối hợp phát hiện, đấu tranh và xử lý các hành vi giả mạo, sử dụng trái phép mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói hoặc gian lận thương mại trong xuất khẩu nông sản.

Đây là hướng tiếp cận cần thiết để mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói thực sự trở thành công cụ quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc, thay vì chỉ được xem như một điều kiện thủ tục để đưa nông sản ra thị trường.