Thời gian qua, tranh luận về mức phí và thu nhập khiến một số tài xế công nghệ đã kêu gọi tắt ứng dụng Grab, nhận được nhiều sự chú ý. Nhưng điều đáng nói không chỉ là tài xế bị khấu trừ bao nhiêu, mà là cơ chế nào quyết định giá một chuyến xe và số tiền họ thực nhận.
Theo tài xế, tỷ lệ số tiền nhận được trên mỗi chuyến có thể rất khác nhau. Như một chuyến đi, cước phí là 78.000 đồng. Sau các khoản khấu trừ và cộng gần 10.000 đồng tiền thưởng, tài xế thực nhận hơn 64.400 đồng. Ở những chuyến khác, tỷ lệ thực nhận có thể thay đổi theo giá cước, khu vực, thời điểm, chương trình thưởng...
Anh Lê Văn Minh - Tài xế công nghệ chia sẻ: "Tài xế chỉ biết chạy thôi, không biết chiết khấu như nào như đơn sẽ chiết khấu 30%, đơn thì 35%".
Trong kinh tế nền tảng, tài xế được gọi là "đối tác". Nhưng quan hệ đối tác này lại có vẻ không thực sự cân bằng, khi nền tảng quyết định giá cước, phí nền tảng, phân bổ chuyến, điều kiện thưởng và nhiều yếu tố quyết định thu nhập. Còn tài xế chịu chi phí xăng xe và rủi ro trên đường nếu có.
Thực tế, mức chiết khấu 30%, thậm chí 50% mà tài xế thường nhắc tới không đồng nghĩa toàn bộ số tiền được nền tảng giữ lại. Chênh lệch này liên quan tới nhiều cấu phần như thuế giá trị gia tăng, phí nền tảng, phí sử dụng ứng dụng và các khoản thưởng, hỗ trợ tùy từng chuyến.
Trong đó, phí sử dụng ứng dụng có thể được điều chỉnh linh hoạt, do thuật toán nền tảng quyết định. Các chuyên gia cho rằng, điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về hoàn thiện khung pháp lý cho quan hệ giữa nền tảng và người cung cấp dịch vụ.
Ông Nguyễn Thái Bình - Đồng sáng lập Học viện Concepts-VCS cho hay: "Các thương hiệu phải truyền thông để biết được một cước xe họ thu về khoảng 50% hoặc hơn vì sao. Phải có sự phổ cập về chi phí, về vận hành sao cho hiệu quả".
Tiến sĩ Dương Văn Thịnh - Giảng viên Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh nêu ý kiến: "Quan trọng nằm ở chính sách. Chính sách quy định về công nghệ, thuật toán… Việc đầu tiên chúng ta phải ra được cơ chế, trần là gì, chiết khấu bao nhiêu phần trăm. Thứ hai là phải bảo đảm được thu nhập tối thiểu của người lao động".
Giá và phí linh động là đặc trưng của kinh tế nền tảng. Các chuyên gia cho rằng, càng linh động, cơ chế tính phí càng cần minh bạch, để lợi ích giữa nền tảng và người trực tiếp cung cấp dịch vụ được phân chia hợp lý hơn.
Bình luận (0)