Thái Nguyên: Thay đổi tư duy quản trị hạ tầng, đột phá "Luồng xanh" điện tử

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và mở rộng địa bàn lên hơn 8.375 km², Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên đã chủ động triển khai hàng loạt giải pháp căn cơ nhằm tối ưu hóa bộ máy, phân cấp quản lý hạ tầng và đẩy mạnh "luồng xanh" điện tử để phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Khối lượng tài sản kết cấu hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật tăng vọt; diện tích quản lý mở rộng lên hơn 8.375 km² với hệ thống đường bộ lên tới gần 13.853 km... là những bài toán lớn đặt ra cho ngành Xây dựng tỉnh Thái Nguyên sau khi hợp nhất Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên và Sở Xây dựng tỉnh Bắc Kạn.

Để vận hành trơn tru mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ngay trong năm đầu tiên, Sở Xây dựng đã chủ động nhận diện thách thức, đổi mới tư duy quản trị từ "quản lý đơn lẻ" sang "kết nối vùng và điều hành trên nền tảng số".

Chuyển giao hạ tầng về sát cơ sở

Chia sẻ về bài toán quản lý tài sản công sau sáp nhập, ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên khẳng định: "Khối lượng tài sản kết cấu hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn tỉnh tăng rất lớn. Quan điểm của Sở Xây dựng là phải xác định rõ trách nhiệm quản lý gắn với địa bàn, gắn với người chịu trách nhiệm trực tiếp, tránh tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm".

Một trong những chuyển biến mạnh mẽ nhất là việc thay đổi phương án quản lý hệ thống chiếu sáng công cộng. Trước đây, nhiều tuyến đường tỉnh lộ, quốc lộ có hệ thống chiếu sáng do cấp huyện đầu tư và quản lý. Sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, các hạng mục này tạm thời chuyển giao về Sở Xây dựng.

Ông Phạm Quang Anh - Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên cho biết: "Để bảo đảm xử lý kịp thời các sự cố và phát huy tính chủ động của địa phương, Sở đã tham mưu chuyển giao dần trách nhiệm quản lý, vận hành và bảo vệ tài sản cho UBND các xã, phường nơi công trình đi qua."

Hiện tại, Sở đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo Quyết định phân cấp trách nhiệm quản lý hoạt động chiếu sáng trên địa bàn tỉnh để trình UBND tỉnh ban hành ngay trong tháng 6/2026. Đây sẽ là hành lang pháp lý quan trọng để từng địa phương chủ động hoàn toàn trong việc lập kế hoạch vận hành, duy tu, sửa chữa và bảo vệ hệ thống chiếu sáng thuộc phạm vi quản lý của mình.

Thay đổi mô hình quản lý tài sản hạ tầng kỹ thuật, giai đoạn trước Sở Xây dựng tiếp nhận, quản lý tập trung sau khi chuyển đổi mô hình chính quyền. Giai đoạn chuyển giao (Năm đầu vận hành 2026) trình UBND tỉnh Tờ trình số 3958/TTr-SXD (ngày 20/5/2026) chuyển giao tài sản (chiếu sáng, đường đô thị, quảng trường, nghĩa trang...) về cho UBND cấp xã quản lý trực tiếp. Lộ trình dịch vụ công ích tiếp tục duy trì phối hợp đến hết 31/12/2026 để bảo đảm tính liên tục, không làm gián đoạn cuộc sống của người dân.

Đột phá "Luồng xanh" điện tử cắt giảm 60% thời gian thủ tục

Với đặc thù địa bàn rộng lớn, nhiều công trình hạ tầng như tuyến đường, hệ thống thoát nước, cây xanh, chiếu sáng thường liên thông qua nhiều địa phương. Nhằm tránh kịch bản "cha chung không ai khóc" hoặc vướng mắc về kinh phí, Sở Xây dựng đã chủ động hướng dẫn các xã, phường xây dựng quy chế phối hợp liên vùng.

Trong quy chế này, các phần việc, trách nhiệm, cơ chế phối hợp tài chính và đầu mối chịu trách nhiệm đối với từng công trình cụ thể đều được "đo ni đóng giày". Đây được xem là giải pháp then chốt giúp bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị trên toàn tỉnh.

Đến nay, 100% thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực xây dựng đã được công khai, tích hợp trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh và thực hiện tiếp nhận phi địa giới hành chính. Người dân, doanh nghiệp giờ đây có thể ngồi tại nhà, nộp hồ sơ trực tuyến từ bất kỳ xã, phường nào mà không cần phải di chuyển xa xôi, tốn kém thời gian.

Đặc biệt, trong lĩnh vực cấp phép và quản lý hoạt động xây dựng, mô hình "luồng xanh" điện tử cùng cơ chế liên thông dữ liệu giữa các cơ quan, địa phương đã mang lại hiệu quả vượt trội: Trên 95% hồ sơ được tiếp nhận hoàn toàn bằng hình thức trực tuyến. 100% hồ sơ được số hóa đồng bộ trên hệ thống lưu trữ tập trung. Rút ngắn khoảng 60% thời gian xử lý đối với các thủ tục: thẩm định dự án, thẩm định thiết kế và cấp giấy phép xây dựng cho các hồ sơ đủ điều kiện.

Đại diện Sở Xây dựng nhấn mạnh, việc cắt giảm sâu thời gian xử lý không đồng nghĩa với việc buông lỏng chất lượng. Ngược lại, ngành tập trung vào tối ưu hóa quy trình nội bộ, tăng cường tương tác điện tử và liên thông dữ liệu giữa các cơ quan ban ngành, giúp nâng cao đáng kể chỉ số hài lòng của người dân và doanh nghiệp sau sáp nhập.

Tinh gọn bộ máy, thay đổi tư duy quản trị vùng

Nhìn lại hành trình một năm hợp nhất và vận hành mô hình mới, bộ máy của Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên đã được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả. Hiện tại, Sở duy trì 08 phòng chuyên môn nghiệp vụ và 05 đơn vị sự nghiệp công lập.

Dù áp lực công việc tăng lên gấp bội do địa bàn rộng, địa hình phức tạp từ đô thị đến các thôn bản vùng cao, đội ngũ cán bộ, công chức của Sở đã nhanh chóng thích ứng. Việc ứng dụng sâu rộng công nghệ số, hệ thống thông tin địa lý (GIS), dữ liệu quản lý hạ tầng và hệ thống điều hành điện tử đã trở thành "cánh tay nối dài" cho công tác quản lý chuyên môn.

"Chúng tôi xác định trong giai đoạn tới, năng lực của đội ngũ cán bộ không chỉ nằm ở việc quản lý từng công trình riêng lẻ mà phải chuyển mạnh sang tư duy kết nối vùng, quản trị hạ tầng liên thông và điều hành trên nền tảng số. Đây là yêu cầu tất yếu đối với một tỉnh mới có quy mô diện tích và không gian phát triển lớn như Thái Nguyên hiện nay", Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Quang Anh khẳng định.

Những nỗ lực mang tính chiến lược của Sở Xây dựng ngay trong năm đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ giúp Thái Nguyên "hóa giải" thành công những áp lực về hạ tầng, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho một đô thị thông minh, phát triển bền vững và hiện đại trong tương lai.