Tháo gỡ vướng mắc cho thị trường nhà ở

Sáng 13/10, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, đã chủ trì phiên họp của Ban Chỉ đạo. Tại phiên họp, nhiều con số đáng chú ý của thị trường bất động sản 9 tháng đầu năm đã được Bộ Xây dựng cập nhật.

Về tình hình thị trường, cả nước có hơn 2.200 dự án bất động sản được thống kê. Trong quý III vừa qua, cả nước ghi nhận khoảng hơn 92.000 giao dịch bất động sản thành công, bằng 92% so với quý trước. Giá chung cư, đất nền trên thị trường thứ cấp có xu hướng giảm, song vẫn duy trì ở mức giá cao tại các đô thị lớn. Thanh khoản thị trường còn thấp, giao dịch chủ yếu tập trung tại các dự án có pháp lý đầy đủ, vị trí thuận lợi.

Đáng chú ý, theo báo cáo của 27/34 địa phương, lượng bất động sản tồn kho trong quý III vào khoảng gần 52.000 căn, lô/nền, có xu hướng tăng so với quý trước. Bộ Xây dựng lưu ý, đây mới là lượng bất động sản tồn kho do các chủ đầu tư báo cáo. Ngoài ra, còn có khối lượng vốn đầu tư dở dang lớn tại các dự án, trong khi hoạt động giao dịch trên thị trường thứ cấp cũng gặp nhiều khó khăn.

Phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê là điểm nhấn trên thị trường trong các tháng vừa qua. Đến nay, cả nước có 947 dự án tương đương khoảng 91% mục tiêu Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội.

Ghi nhận từ thị trường và các số liệu cho thấy, cơ cấu thị trường bất động sản vẫn còn bất cập. Khi tại các thành phố lớn, các doanh nghiệp tập trung làm nhà giá cao. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng giao dịch chậm, do cung và cầu khó gặp được nhau. Trong khi nhà ở xã hội và nhà cho thuê mới bắt đầu được tập trung phát triển mạnh thời gian gần đây. Tại phiên họp của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản sáng 13/10, đại diện các địa phương và hiệp hội đã chia sẻ các khó khăn ảnh hưởng tới tiến độ của các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Cụ thể, tại TP. Hà Nội hiện có hơn 100 dự án nhà ở xã hội đang triển khai và nhiều dự án nhà ở cho thuê đã được khởi công. Vốn và nguồn nhân lực đang là 2 trở ngại lớn nhất với các dự án. Ông Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội thông tin: "Chắc chắn đến thời điểm này việc tiếp cận nguồn vốn vay của nhiều dự án nhà ở xã hội rất khó tiếp cận vay ưu đãi và bị giới hạn hạn mức tín dụng. Cũng chính vì điều này mà các chủ đầu tư cũng có dấu hiệu chùng lại."

Nhiều địa phương cũng phản ánh khó khăn tương tự. Phản hồi về vấn đề này, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, thời gian qua, mặt bằng lãi suất cao, nên việc thu xếp nguồn vốn giá rẻ để cho vay là không dễ dàng. Ông Nguyễn Ngọc Cảnh, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phân tích: "Yếu tố là cần phải có nguồn vốn giá rẻ, nếu được thì đề nghị Chính phủ chỉ đạo ngoài gói tái cấp vốn cho người trẻ tuổi dưới 35 tuổi, kể cả gói tín dụng cho nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội cũng cần có nguồn vốn tái cấp vốn giá rẻ để cho ngân hàng thương mại thực hiện. Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đã có công văn chỉ đạo loại dư nợ trừ tín dụng của các chương trình tín dụng vay nhà ở xã hội khỏi chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng."

Một số ý kiến tại phiên họp lại bày tỏ lo ngại về con số tồn kho bất động sản. Đặc biệt, khi lượng giao dịch bất động sản trong quý III có xu hướng chậm lại so với năm trước. Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh Lê Hoàng Châu nhận định: "Vật liệu xây dựng tồn kho, thiết bị tồn kho, giảm thanh khoản. Đó là vấn đề rất lớn."

Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam Nguyễn Văn Khôi đưa ra băn khoăn của mình: "Phân tích lượng tồn kho tăng dần, nhưng lượng giao dịch giảm dần. Vậy đặt vấn đề là các địa phương phân tích vì sao lượng tồn đọng như thế mà giao dịch giảm đi, phải chăng các dự án nhà thương mại quá nhiều không?"

Đại diện Bộ Xây dựng cho biết, cơ cấu cung - cầu trên thị trường bất động sản đang dần được điều chỉnh trên thị trường. Đây sẽ là yếu tố giúp giảm hàng tồn kho, khi các sản phẩm nhà ở vừa túi tiền được xây nhiều hơn, giảm số lượng hàng cao cấp. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh thông tin: "Nhà ở thương mại đang xem xét điều chỉnh lại, vừa qua có tới hơn 400 nghìn căn nhà ở xã hội, nhà cho thuê đã được khởi công xây dựng. Sẽ có chuyển dịch, tăng nguồn cung về nhà ở xã hội, nhà cho thuê, và giá sẽ phù hơn và sẽ được điều tiết lại đảm bảo thị trường lành mạnh hơn."

Đối với những kiến nghị về pháp luật và cơ chế phát triển nhà ở, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng cho biết, các Bộ đang phối hợp rà soát, bảo đảm tính đồng bộ giữa các quy định về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản.