“Thật - Giả, Kiểm chứng”: Chống tin giả trong dòng thông tin chính thống hàng ngày

Mới đây, tại Hà Nội, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an đã phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam khởi động Chiến dịch truyền thông "Tin AI?" và ra mắt bản tin Thật - Giả, Kiểm chứng. Với thời lượng 5 phút, chương trình Thật - Giả, Kiểm chứng lên sóng vào khung giờ 19h55 hằng ngày trên VTV1, ngay sau Bản tin Thời sự 19h, và tiếp tục trên VTVgo cùng các nền tảng số của Đài. Chương trình do Ban Thời sự phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an và công an các địa phương thực hiện.

Phát biểu tại sự kiện ra mắt chương trình, ông Nguyễn Thanh Lâm, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam đã phân tích 4 nguồn tạo ra thông tin sai lệch: do AI tạo ra, do thuật toán của nền tảng mạng xã hội, do người dùng thiếu kỹ năng kiểm chứng và do các tổ chức, cá nhân cố tình phát tán vì động cơ riêng. Mỗi nhóm cần cách ứng xử khác nhau thay vì đánh đồng.

Trong bối cảnh đó, chương trình Thật - Giả, Kiểm chứng ra đời sẽ cung cấp các nội dung xác minh, phân tích những vụ việc được dư luận quan tâm, nhận diện các thủ đoạn tạo dựng và phát tán tin giả, đồng thời hướng dẫn người dân kỹ năng kiểm chứng thông tin bằng hình thức trực quan, ngắn gọn và dễ tiếp cận. Bản tin cũng sẽ thường xuyên cập nhật các vụ việc nổi bật trên không gian mạng, cảnh báo các xu hướng lừa đảo mới và trang bị kiến thức, công cụ giúp người dân chủ động bảo vệ mình trước các nội dung giả mạo do AI và các công nghệ mới tạo ra.

Format hiện đại, linh hoạt và đa nền tảng

Gói gọn trong thời lượng 5 phút, chương trình được thiết kế với cấu trúc chặt chẽ, đi thẳng vào vấn đề nhằm phù hợp với thói quen xem nhanh của khán giả hiện nay. Không chỉ đưa ra các thông tin giả mạo hoặc vấn đề nóng đang bị lan truyền sai lệch, thu hút sự chú ý của dư luận, chương trình còn tập trung phân tích sâu nguồn gốc lan truyền, thủ đoạn giả mạo, đặc biệt là việc lợi dụng công nghệ AI và hậu quả để lại. Đáng chú ý, chương trình sẽ cung cấp những xác minh và kết luận độc quyền từ Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cùng công an các địa phương, đảm bảo thông tin đầu ra an toàn, chính xác. Bên cạnh đó, chương trình cũng dành thời lượng để đưa ra các hướng dẫn, cảnh báo và trang bị kỹ năng cụ thể, giúp người dân hình thành phản xạ biết hoài nghi và biết cách kiểm chứng khi tiếp cận thông tin trên không gian mạng.

Với mong muốn tạo ra một tiết tấu nhanh, hấp dẫn và đa góc nhìn, trong thời gian đầu, chương trình được ưu tiên sản xuất dưới dạng ghi hình hậu kỳ nhằm tận dụng các góc máy lạ và trau chuốt tối đa về âm thanh, hình ảnh. Tuy nhiên, ê-kíp sản xuất cho biết vẫn luôn sẵn sàng phát sóng trực tiếp ngay trong ngày đối với những thông tin nóng, có tính thời sự và cấp thiết. Chương trình không chỉ lên sóng truyền hình mà còn được phát triển thành mũi nhọn trên hệ sinh thái đa phương tiện của VTV. Đồng thời, toàn bộ hệ thống Fanpage lớn của Ban Thời sự (Thời sự VTV, VTV24, VTV Index, Chuyển động 24h) cũng sẽ giúp lan tỏa thông điệp chống tin giả sâu rộng trong cộng đồng.

Cùng với sự ra đời của chương trình Thật - Giả, Kiểm chứng, Liên minh Niềm Tin Số phối hợp cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát động Chiến dịch “Tin AI?”, nhằm nâng cao nhận thức, xây dựng phản xạ kiểm chứng thông tin và lan tỏa văn hóa chia sẻ thông tin có trách nhiệm trong cộng đồng. Chiến dịch được thực hiện trên quy mô toàn quốc với nhiều hoạt động truyền thông, giáo dục và huy động cộng đồng. 

Thông qua Chiến dịch này cùng bản tin “Thật - Giả, Kiểm chứng”, các đơn vị tổ chức kỳ vọng góp phần hình thành thói quen tiếp cận thông tin một cách chủ động, tỉnh táo và có trách nhiệm; đồng thời huy động sức mạnh của các cơ quan, doanh nghiệp, nền tảng số và cộng đồng cùng chung tay xây dựng niềm tin số. Trong thời đại AI, khi ranh giới giữa thật và giả ngày càng khó phân biệt, phản xạ "Kiểm trước tin sau" sẽ là một kỹ năng thiết yếu để mỗi người tự bảo vệ mình và góp phần xây dựng một môi trường thông tin an toàn, minh bạch.