Thi lớp 10 Hà Nội: Học sinh “chạy nước rút”, áp lực chọn trường tăng cao

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội luôn được xem là một trong những cột mốc quan trọng nhất của học sinh trung học cơ sở. Năm nay, khi cơ chế tuyển sinh có sự điều chỉnh theo hướng mở – cho phép học sinh đăng ký nguyện vọng vào tất cả các trường THPT công lập trên địa bàn thay vì bị giới hạn theo khu vực như trước – áp lực đối với thí sinh không những không giảm mà còn gia tăng. Bên cạnh việc phải học tập, ôn luyện với cường độ cao, học sinh còn phải đối mặt với bài toán lựa chọn nguyện vọng sao cho phù hợp với năng lực và mục tiêu của bản thân.

Trong bối cảnh đó, nhiều trường học trên địa bàn thành phố đã tổ chức các hoạt động tư vấn, định hướng và truyền cảm hứng nhằm hỗ trợ học sinh lớp 9 vững vàng bước vào kỳ thi. Ngày 27/3, Trường THCS Trần Duy Hưng (quận Cầu Giấy, Hà Nội) tổ chức chương trình "Chinh phục THPT – Cháy lên để tỏa sáng", thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh, phụ huynh và giáo viên. Chương trình không chỉ là nơi chia sẻ kinh nghiệm ôn thi mà còn giúp học sinh định hình rõ hơn con đường phía trước.

Tăng tốc ôn tập trong giai đoạn "nước rút"

Ở thời điểm chỉ còn vài tháng trước kỳ thi, hầu hết học sinh lớp 9 đều bước vào giai đoạn ôn tập cao điểm. Em Vũ Khánh Chi, học sinh lớp 9A6 của trường, cho biết đã xác định mục tiêu từ sớm: đăng ký nguyện vọng 1 vào Trường THPT Nhân Chính – ngôi trường em mơ ước từ những năm đầu cấp.

"Hiện em tập trung tối đa cho ba môn thi là Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh. Ngoài giờ học trên lớp, em tham gia các lớp học thêm để củng cố kiến thức. Thời gian này em gần như không sử dụng mạng xã hội để tránh bị phân tâm, đồng thời cố gắng duy trì chế độ sinh hoạt khoa học để đạt hiệu quả ôn tập cao nhất", Khánh Chi chia sẻ.

Cũng đang trong guồng quay ôn thi căng thẳng, em Nguyễn Thị Ngọc Bích, học sinh lớp 9A1, đặt mục tiêu cao hơn khi đăng ký thi chuyên Văn vào Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, đồng thời chọn THPT Lê Quý Đôn (Hà Đông) là nguyện vọng 1.

Theo Bích, để thi được vào lớp chuyên, việc học lý thuyết thôi là chưa đủ. "Em dành nhiều thời gian luyện viết, bởi môn Văn cần thực hành thường xuyên. Hiện em học thêm 4 buổi mỗi tuần, trong đó có 2 buổi Văn để chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi", nữ sinh cho biết. Bên cạnh đó, em cũng chú trọng sắp xếp thời gian hợp lý, coi kỳ thi là mục tiêu ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn này.

Những chia sẻ từ học sinh cho thấy một điểm chung: ý thức rõ ràng về mục tiêu và sự chủ động trong việc xây dựng kế hoạch học tập. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp các em vượt qua áp lực và đạt kết quả tốt.

Xác định mục tiêu, quản lý thời gian

Không chỉ học sinh lớp 9, chương trình còn có sự tham gia của các cựu học sinh đã đạt thành tích cao trong kỳ thi vào lớp 10 những năm trước. Em Nguyễn Sơn Hải, hiện là học sinh Trường THPT chuyên Chu Văn An, chia sẻ rằng bản thân từng trải qua giai đoạn áp lực, thậm chí có lúc hoài nghi chính mình.

"Tâm lý căng thẳng là điều rất bình thường khi đứng trước một kỳ thi quan trọng. Điều quan trọng là phải xác định rõ mục tiêu để không bị mông lung. Khi biết mình muốn vào đâu, mình sẽ có động lực để cố gắng", Hải nói.

Từ kinh nghiệm cá nhân, nam sinh nhấn mạnh vai trò của việc quản lý thời gian và xây dựng thói quen học tập hiệu quả. Theo đó, học sinh nên hạn chế sử dụng mạng xã hội và trò chơi điện tử – những yếu tố dễ gây xao nhãng – để tập trung cho mục tiêu dài hạn.

"Việc phân bổ thời gian hợp lý cho từng môn sẽ giúp việc ôn tập hiệu quả hơn. Không nên học dàn trải mà cần có kế hoạch cụ thể," Hải khuyến nghị.

"Học đúng, ôn đủ" – chìa khóa đạt điểm cao

Ở góc độ giáo viên, cô Chu Thanh Hằng, giáo viên Ngữ văn, cho rằng để làm tốt bài thi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh cần đảm bảo hai yếu tố: "học đúng" và "ôn đủ".

"Học đúng là nắm vững kiến thức cơ bản, từ tri thức đến kỹ năng thực hành tiếng Việt, kỹ năng viết đoạn, viết bài. Còn 'ôn đủ' là luyện tập đầy đủ các dạng bài, yêu cầu của đề thi", cô Hằng phân tích.

Trong giai đoạn nước rút, việc luyện đề theo từng dạng được đánh giá là đặc biệt quan trọng. Qua đó, học sinh không chỉ củng cố kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng làm bài, khả năng phân bổ thời gian và xử lý tình huống trong phòng thi.

Cô Hằng cũng lưu ý rằng khi làm bài, học sinh cần đọc kỹ đề, xác định đúng từ khóa và yêu cầu để tránh lạc đề hoặc thiếu ý. "Bài viết không cần quá bay bổng, nhưng cần có cảm xúc, thể hiện được sự cảm nhận của học sinh về tác phẩm văn học", cô Hằng nói.

Chiến lược ôn tập thông minh và giữ vững sức khỏe

TS Lê Kim Anh, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Duy Hưng, nhấn mạnh rằng trong giai đoạn nước rút, học sinh cần có chiến lược ôn tập thông minh, tập trung vào trọng tâm thay vì học dàn trải.

"Việc luyện đề có chủ đích và ghi lại lỗi sai để rút kinh nghiệm là rất quan trọng. Bên cạnh đó, học sinh nên tham gia các kỳ thi thử để làm quen với áp lực phòng thi, rèn luyện bản lĩnh và khả năng tập trung", TS Lê Kim Anh chia sẻ.

Không chỉ chú trọng học tập, yếu tố sức khỏe cũng được đặt lên hàng đầu. Theo Hiệu trưởng, học sinh cần duy trì chế độ sinh hoạt hợp lý, không thức quá khuya, đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ và giữ tâm lý ổn định.

"Cân bằng giữa học và nghỉ là điều cần thiết. Một cơ thể khỏe mạnh và tinh thần thoải mái sẽ giúp việc học hiệu quả hơn", TS Lê Kim Anh nhấn mạnh.

Cân nhắc chọn nguyện vọng đúng năng lực và sở thích

Điểm mới đáng chú ý của kỳ tuyển sinh năm nay là việc bỏ phân tuyến, cho phép học sinh đăng ký nguyện vọng vào tất cả các trường THPT công lập trên địa bàn thành phố. Điều này mở ra nhiều cơ hội hơn cho thí sinh, đặc biệt là những em có học lực tốt, mong muốn vào các trường top đầu.

Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội là áp lực cạnh tranh lớn hơn. Các trường có chất lượng cao, vị trí thuận lợi dự kiến sẽ thu hút lượng hồ sơ đăng ký tăng mạnh, khiến mức điểm chuẩn có thể biến động.

Trước thực tế này, các chuyên gia giáo dục khuyến nghị học sinh cần cân nhắc kỹ lưỡng khi lựa chọn nguyện vọng. TS Lê Kim Anh cho rằng học sinh nên tham khảo điểm chuẩn các năm trước, đối chiếu với kết quả thi thử của bản thân và lắng nghe tư vấn từ giáo viên.

"Lựa chọn trường phù hợp với năng lực là rất quan trọng. Không nên chạy theo 'trường hot' mà bỏ qua yếu tố thực tế", bà Kim Anh lưu ý.

Ngoài ra, việc sắp xếp thứ tự nguyện vọng cũng cần được tính toán hợp lý để tăng cơ hội trúng tuyển. Học sinh nên có sự phân bổ giữa nguyện vọng cao, vừa sức và an toàn, tránh rủi ro.

Có thể thấy, kỳ thi vào lớp 10 không chỉ là thử thách về kiến thức mà còn là bài kiểm tra về bản lĩnh, sự kiên trì và khả năng thích ứng của học sinh. Trong bối cảnh nhiều thay đổi, việc chuẩn bị kỹ lưỡng cả về học tập lẫn tâm lý sẽ là chìa khóa giúp các em tự tin bước vào kỳ thi và đạt được mục tiêu của mình.