Thiết bị hồi phục mắt hiến tặng mở ra hy vọng ghép mắt

Ghép toàn bộ mắt người là một kỹ thuật rất khó. Ca phẫu thuật phức tạp, trong khi mắt bắt đầu thoái hóa ngay sau khi rời khỏi cơ thể. Trong những nỗ lực ghép mắt trước đây, mắt được cấy ghép đã không thể nhìn thấy.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng một thiết bị mới có thể giúp giải quyết trở ngại này. Thiết bị sử dụng kỹ thuật tưới máu, cung cấp oxy và dưỡng chất cho mắt vừa được lấy ra, tương tự cách các cơ quan nhận nguồn nuôi dưỡng khi còn ở trong cơ thể. Nhờ đó, mắt chậm thoái hóa hơn và có dấu hiệu vẫn duy trì khả năng truyền tín hiệu điện.

Nhóm nghiên cứu của bà Pia Cosma tại Trung tâm Điều hòa Gene thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Barcelona, Tây Ban Nha, đã phát triển thiết bị có tên Eye-in-a-Care-Box, viết tắt là ECaBox. Thiết bị này đưa dung dịch giàu oxy vào động mạch vốn cung cấp máu cho mắt, đồng thời duy trì nhiệt độ và áp suất ổn định.

Trong thử nghiệm ban đầu, nhóm nghiên cứu sử dụng mắt lợn vì cấu trúc giải phẫu tương đồng với mắt người. Những mắt được để ở nhiệt độ phòng hoặc bảo quản lạnh đều nhanh chóng thoái hóa trong vòng 24 giờ. Ngược lại, mắt được đặt trong ECaBox có khả năng sống sót tốt hơn rõ rệt.

Đáng chú ý, các mắt được tưới máu dường như vẫn có thể phản ứng với ánh sáng, cho thấy về mặt kỹ thuật chúng có thể nhìn thấy nếu được cấy ghép thành công. Theo nhóm nghiên cứu, một số mắt đã duy trì phản ứng này trong 10 giờ hoặc lâu hơn.

Sau thử nghiệm trên mắt lợn, nhóm tiếp tục kiểm tra thiết bị với 12 mắt người hiến tặng từ 6 người đã qua đời. Trong mỗi cặp mắt, một mắt được đặt vào thiết bị, mắt còn lại thì không. Kết quả cho thấy những mắt được tưới máu có tình trạng tốt hơn và võng mạc được bảo tồn.

Dù vậy, nghiên cứu hiện mới được công bố dưới dạng bản thảo khoa học và chưa qua bình duyệt. Các chuyên gia cho rằng cần thêm thử nghiệm, đặc biệt là sau khi cấy ghép, để biết liệu mắt được xử lý bằng ECaBox có thể phục hồi thị lực hay không.

Nhóm nghiên cứu hy vọng thiết bị này sẽ giúp bảo quản mắt hiến tặng tốt hơn, đồng thời mở ra hướng nghiên cứu mới cho các phương pháp điều trị bệnh về mắt mà không cần thử nghiệm trên động vật sống.