Thổ Nhĩ Kỳ, Nga hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hôm 8/4 cho biết Ankara hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn được công bố trong đêm 7/4 trong cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran - vốn đã biến khu vực này thành "vùng lửa" kể từ ngày 28/2.

"Chúng tôi hy vọng rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ được thực hiện đầy đủ trên thực địa mà không tạo cơ hội cho bất kỳ hành động khiêu khích và phá hoại nào có thể xảy ra" - Tổng thống Erdogan viết trên nền tảng mạng xã hội NSosyal của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Erdogan chúc mừng tất cả các bên tham gia vào quá trình dẫn đến thỏa thuận ngừng bắn, đặc biệt là người bạn và quốc gia anh em Pakistan.

"Chúng tôi chân thành mong muốn rằng khu vực địa lý của chúng ta, nơi đã phải chịu đựng rất nhiều từ chiến tranh, xung đột, căng thẳng và áp bức, sẽ sớm đạt được hòa bình, yên tĩnh và ổn định. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục lên tiếng vì hòa bình trong khu vực và trên thế giới" - ông Erdogan bày tỏ.

Cùng ngày, Điện Kremlin cho biết Nga hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn vào phút chót giữa Mỹ và Iran. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tấn công các nhà máy điện và cầu đường của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz, khiến cuộc chiến có nguy cơ leo thang hơn nữa.

"Ngay từ đầu, chúng tôi đã nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm leo thang căng thẳng càng nhanh càng tốt và chuyển sang các cuộc đàm phán chính trị và ngoại giao" - người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên trong cuộc họp báo hàng ngày -"Chúng tôi hoan nghênh tin tức về lệnh ngừng bắn và ủng hộ quyết định không theo đuổi leo thang quân sự hơn nữa"; "Mỗi bên nên có thể bảo vệ lợi ích của mình trên bàn đàm phán, thay vì thông qua hành động quân sự".

Mỹ và Iran đã đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần - một thỏa thuận hòa bình vào phút chót có thể kéo khu vực ra khỏi bờ vực chiến tranh sâu rộng hơn và giảm bớt áp lực từ cú sốc nguồn cung dầu tồi tệ nhất trong lịch sử.

Vẫn còn nhiều câu hỏi về thời điểm lệnh ngừng bắn sẽ bắt đầu trong bối cảnh các quốc gia trên khắp Trung Đông tiếp tục báo cáo về nhiều cuộc không kích vài giờ sau khi thỏa thuận được công bố.

Các tàu thuyền đã bắt đầu lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz sau khi Iran đồng ý mở lại tuyến hàng hải theo thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần với Mỹ, có hiệu lực từ ngày 8/4. Việc di chuyển qua eo biển sẽ được phối hợp với lực lượng vũ trang Iran để đảm bảo an ninh.

Theo công ty theo dõi hàng hải MarineTraffic, 2 tàu chở hàng treo cờ Hy Lạp và Liberia đã vượt qua eo biển trong ngày 8/4.

Cơ quan Hàng hải Quốc tế (IMO) đang phối hợp khẩn trương với các bên liên quan để thiết lập cơ chế đảm bảo an ninh quá cảnh cho các tàu. Tổng Thư ký IMO nhấn mạnh ưu tiên là duy trì an toàn hàng hải, đồng thời tổ chức các hoạt động sơ tán cần thiết nếu xảy ra tình huống khẩn cấp, qua đó bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược và đảm bảo hoạt động vận chuyển trơn tru qua eo biển Hormuz.