Sắp đến thời điểm mưa sao băng Lyrids đạt cực đại

Sau hơn 3 tháng gần như không có mưa sao băng đáng chú ý, bầu trời đêm sắp có thêm một hiện tượng thiên văn để theo dõi. Theo Hiệp hội Sao băng Mỹ, mưa sao băng Lyrids dự kiến đạt cực đại vào khoảng 4h chiều 22/4 theo giờ miền Đông Mỹ, tức khoảng 3h sáng 23/4 theo giờ Việt Nam.

Điều đó đồng nghĩa người dân tại Việt Nam vẫn có thể quan sát hiện tượng này, vì thời điểm cực đại rơi vào lúc trời gần sáng. Trên thực tế, không nhất thiết phải chờ đúng 3h sáng. Khoảng từ sau nửa đêm đến gần rạng sáng 23/4, nhất là từ khoảng 2h đến 4h sáng, là thời gian phù hợp hơn để theo dõi.

Nguồn phát của mưa sao băng nằm gần sao Vega trong chòm sao Lyra. Đây là một trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời nên khá dễ nhận ra, kể cả ở nơi vẫn còn ánh sáng đô thị. Theo các chuyên gia, người quan sát tại Bắc bán cầu có cơ hội tốt hơn vì gần rạng sáng, khu vực phát sao băng sẽ lên cao hơn trên bầu trời.

Lyrids được xem là trận mưa sao băng có cường độ trung bình. Hiện tượng này không nổi tiếng vì những vệt sáng lớn hay quá dày đặc. Theo chuyên gia Bill Cooke của NASA, sao băng Lyrids thường bay với tốc độ vừa phải và khá mờ. Trong điều kiện thuận lợi, người xem có thể thấy khoảng 10 - 20 sao băng mỗi giờ.

Dù vậy, Lyrids đôi khi vẫn xuất hiện những đợt tăng mạnh, với số lượng có thể lên tới khoảng 100 sao băng mỗi giờ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chu kỳ này vào khoảng 60 năm và lần bùng phát tiếp theo chưa được kỳ vọng trước năm 2040.

Điều kiện quan sát năm nay khá thuận lợi vì trăng lưỡi liềm đầu tháng lặn sớm, giúp bầu trời tối hơn. Người xem nên chọn nơi ít ô nhiễm ánh sáng, nằm ngửa để nhìn được khoảng trời rộng nhất và chờ khoảng 45 phút để mắt thích nghi với bóng tối. Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nhìn điện thoại vì ánh sáng màn hình có thể làm giảm khả năng quan sát.

Lyrids là một trong những trận mưa sao băng lâu đời nhất từng được ghi nhận, có nguồn gốc từ sao chổi C/1861 G1 Thatcher. Theo NASA, hiện tượng này đã được quan sát từ năm 687 trước Công nguyên tại Trung Quốc. Mưa sao băng Lyrids sẽ kéo dài đến ngày 30/4, trước khi nhường chỗ cho Eta Aquariids, dự kiến đạt cực đại vào ngày 5 và 6/5.