Tiêm kích tàng hình F-35 của Israel bắn hạ chiến đấu cơ Iran

Israel triển khai máy bay chiến đấu F-35 đã làm nên một dấu mốc trong cuộc chiến tranh với Iran (Ảnh: AFP)

Israel triển khai F-35 bắn hạ chiến đấu cơ Iran

Quân đội Israel ngày 4/3 cho biết một máy bay chiến đấu tàng hình F-35I của Không quân Israel đã bắn hạ một máy bay chiến đấu YAK-130 của Không quân Iran trên bầu trời thủ đô Tehran. Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), đây là lần đầu tiên trong lịch sử một tiêm kích F-35 bắn hạ một máy bay chiến đấu có người lái trong tác chiến không đối không.

Trong thông báo đăng trên Telegram, IDF cho biết: "Một tiêm kích F-35I 'Adir' của Không quân Israel đã bắn hạ một máy bay chiến đấu YAK-130 của Không quân Iran trên bầu trời Tehran. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một tiêm kích F-35 bắn hạ máy bay chiến đấu có người lái".

Trước đó, các máy bay F-35 được ghi nhận chủ yếu bắn hạ các mục tiêu không người lái như máy bay không người lái (UAV). Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Israel đang tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào lực lượng an ninh Iran khi căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

F-35 là dòng tiêm kích tàng hình đa nhiệm thế hệ thứ 5 do tập đoàn quốc phòng Mỹ Lockheed Martin sản xuất. Loại máy bay này có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ như không chiến, tấn công mục tiêu mặt đất và trinh sát tình báo. Tốc độ tối đa của F-35 có thể đạt khoảng Mach 1,6 (khoảng 1.900 km/h), tùy thuộc tải trọng và nhiệm vụ.

Một trong những đặc điểm nổi bật của F-35 là công nghệ tàng hình giúp máy bay khó bị radar đối phương phát hiện. Ngoài ra, hệ thống cảm biến tiên tiến cho phép phát hiện mối đe dọa từ khoảng cách xa và chia sẻ dữ liệu chiến trường theo thời gian thực với các lực lượng khác.

Phiên bản F-35I "Adir" được Israel điều chỉnh riêng để phù hợp với yêu cầu tác chiến của nước này. Đây cũng là một trong những loại tiêm kích được triển khai rộng rãi nhất trong lực lượng không quân của Mỹ và nhiều quốc gia đồng minh.

Trong khi đó, máy bay YAK-130 là loại máy bay quân sự do Nga thiết kế, chủ yếu được sử dụng làm máy bay huấn luyện phi công nhưng cũng có khả năng mang vũ khí để thực hiện các nhiệm vụ tấn công hạng nhẹ.

YAK-130 do Cục thiết kế Yakovlev phát triển và được đưa vào biên chế từ những năm 2010. Loại máy bay này thường được sử dụng để huấn luyện phi công trước khi chuyển sang điều khiển các chiến đấu cơ tiên tiến như Su-30, Su-35 hoặc MiG-29.

Máy bay được trang bị hai động cơ, có tốc độ tối đa gần mức siêu âm và sở hữu buồng lái hiện đại tương tự các tiêm kích tiên tiến. Dù không được thiết kế cho các trận không chiến cường độ cao, YAK-130 vẫn có thể mang theo bom, rocket và tên lửa để thực hiện các nhiệm vụ tuần tra hoặc tấn công mục tiêu mặt đất.

Theo một số nguồn tin quân sự, đây cũng là lần đầu tiên trong hơn 40 năm máy bay của Không quân Israel tham gia không chiến trực tiếp với một máy bay có người lái của đối phương. Lần gần nhất được ghi nhận là vào tháng 11/1985, khi một tiêm kích F-15 của Israel bắn hạ hai máy bay MiG-23 của Syria.

Israel tuyên bố hạ sát lãnh tụ tối cao mới của Iran

Cùng ngày, Israel cho biết các cuộc không kích của nước này đã tiêu diệt một số quan chức cấp cao của Iran, trong đó có những nhân vật được cho là đang tham gia quá trình lựa chọn Lãnh tụ tối cao mới của nước Cộng hòa Hồi giáo.

Theo các nguồn tin, cuộc tấn công được cho là nhằm vào một cuộc họp của các lãnh đạo cấp cao Iran tại Tehran, nơi đang tiến hành kiểm phiếu để chọn người kế nhiệm vị trí Lãnh tụ tối cao sau khi ông Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích trước đó.

Một số nguồn tin cho rằng đòn tấn công diễn ra đúng thời điểm các lãnh đạo Iran đang tập trung để lựa chọn người kế nhiệm, cho thấy mức độ chi tiết của thông tin tình báo mà Israel thu thập được trong chiến dịch quân sự hiện nay.

Cũng trong ngày 3/3, Lực lượng Phòng vệ Israel xác nhận đã tiêu diệt Tướng Davoud Ali Zadeh, một chỉ huy cấp cao của lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Theo Israel, ông Zadeh chịu trách nhiệm điều phối các hoạt động của Tehran tại Lebanon.

IDF cáo buộc vị tướng này đã chỉ đạo lực lượng Hezbollah tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel nhằm bảo vệ lợi ích của Iran trong khu vực.

Bên cạnh đó, quân đội Israel cũng đưa ra tối hậu thư yêu cầu các đại diện của Iran rời khỏi Lebanon trong vòng 24 giờ.

"Từ thời điểm đó, không một địa điểm nào tại Lebanon có thể được coi là nơi trú ẩn an toàn cho các nhân viên của chế độ Iran. Lực lượng Phòng vệ Israel sẽ tấn công các mục tiêu này bằng toàn bộ sức mạnh của mình, bất kể chúng ở đâu", thông báo của IDF nêu rõ.

Trong khi đó, tình hình tại Iran tiếp tục căng thẳng khi nhiều khu vực tại Tehran và các thành phố lớn khác bị thiệt hại nặng sau nhiều ngày không kích. Theo tổ chức nhân quyền HRANA có trụ sở tại Mỹ, hơn 1.000 người đã thiệt mạng tại Iran kể từ khi xung đột bùng phát.

Iran đã đáp trả bằng việc phóng nhiều tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel cũng như các mục tiêu liên quan tới Mỹ tại khu vực Trung Đông, khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương.

Trong bối cảnh xung đột lan rộng, Mỹ cũng đã đóng cửa một số đại sứ quán trong khu vực, đồng thời khuyến cáo công dân rời khỏi Trung Đông. Nhiều quốc gia đang khẩn trương mở các hành lang hàng không an toàn nhằm hỗ trợ sơ tán công dân mắc kẹt.