Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Canada Mark Carney tại Nhà Trắng, tháng 10/2025 (Ảnh: AFP)
Trong một bài viết công khai trên mạng xã hội Truth Social tối 22/1, Tổng thống Trump viết rằng lời mời Thủ tướng Canada Mark Carney tham gia Hội đồng Hòa bình "đã được rút lại" và đây sẽ là "hội đồng các nhà lãnh đạo danh giá nhất từng được thành lập".
Sự thay đổi lập trường đột ngột của Tổng thống Trump diễn ra sau bài phát biểu của Thủ tướng Canada Mark Carney tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos - nơi ông công khai lên án các quốc gia hùng mạnh sử dụng hội nhập kinh tế như vũ khí và thuế quan như đòn bẩy.
Trước đó, văn phòng của ông Carney cho biết Thủ tướng Canada đã được mời tham gia Hội đồng Hòa bình và dự định sẽ nhận lời. Ông Carney đã nhận được tràng vỗ tay nhiệt liệt hiếm hoi tại Davos sau bài phát biểu của mình, trong đó ông kêu gọi các quốc gia chấp nhận sự kết thúc của trật tự toàn cầu dựa trên luật lệ. Ông Carney cho rằng "hệ thống quản trị toàn cầu do Mỹ dẫn dắt đang rạn nứt" và các quốc gia phải thích nghi thực tế mới.
Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu tại cuộc họp thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, ngày 20/1/2026 (Ảnh: AFP)
Theo ông Carney, Canada từng hưởng lợi từ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, nơi vai trò dẫn dắt của Mỹ giúp bảo đảm lợi ích toàn cầu như tự do hàng hải, hệ thống tài chính ổn định, an ninh tập thể và cơ chế giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, thực tế mới đã hình thành. Thủ tướng Canada ám chỉ những nước như Canada không nên cố gắng làm vừa lòng các cường quốc, cho rằng không còn có thể nuôi hy vọng "sự phục tùng sẽ đổi lấy được bình yên".
Theo Tổng thống Trump, có 59 quốc gia từng tham gia tiến trình thúc đẩy ngừng bắn Gaza và hơn 50 nước bày tỏ mong muốn gia nhập Hội đồng Hòa bình. Tuy nhiên, chỉ có đại diện của 19 quốc gia tham gia lễ ký hiến chương, chủ yếu đến từ Trung Đông, Trung Á và Mỹ Latinh.
Sáng kiến của Mỹ nhanh chóng vấp phải phản ứng thận trọng từ các quốc gia đồng minh. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết Liên minh châu Âu (EU) vẫn tồn tại những hoài nghi đối với nhiều yếu tố của Hội đồng Hòa bình do Mỹ đề xuất, chẳng hạn như phạm vi hoạt động, cơ chế quản trị và mức độ tương thích với Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ). Pháp, Na Uy và Thụy Điển cũng đã từ chối tham gia; trong khi Anh bày tỏ lo ngại về việc Tổng thống Nga Vladimir Putin được mời góp mặt trong một cơ chế hòa bình khi xung đột tại Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Giới quan sát nhận định Hội đồng Hòa bình - dù được khởi xướng từ kế hoạch 20 điểm về ngừng bắn Gaza và từng được Hội đồng Bảo an LHQ nhắc đến - vẫn thiếu sự đồng thuận quốc tế cần thiết để trở thành một cơ chế hòa bình đa phương thực chất. Nhiều nước lo ngại sáng kiến do Mỹ dẫn dắt có thể làm lu mờ vai trò trung tâm của LHQ trong việc giải quyết các xung đột toàn cầu.
Bình luận (0)