TP HCM xây chính sách gỡ vướng cho dự án tồn đọng

UBND TP Hồ Chí Minh đang lấy ý kiến tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định các chính sách, biện pháp đặc biệt, khác với quy định pháp luật để tháo gỡ khó khăn cho các dự án chậm triển khai. Thời gian lấy ý kiến từ ngày 9/11 đến hết ngày 18/11/2026.

Theo Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh, qua rà soát, bên cạnh những dự án đã được tháo gỡ theo cơ chế hiện hành, vẫn còn một số dự án tồn đọng kéo dài do vướng mắc về cơ chế nhà đầu tư trục chính, nhà đầu tư thành phần hoặc có công trình vi phạm trật tự xây dựng chưa được xử lý dứt điểm.Dự thảo Nghị quyết tập trung tháo gỡ hai nhóm vướng mắc này, áp dụng đối với các công trình, dự án tồn đọng phát sinh trước ngày 1/10/2026.

Có thể thay nhà đầu tư yếu kém, không phải đấu giá đất trong một số trường hợp

Một trong những đề xuất đáng chú ý là cho phép UBND TP Hồ Chí Minh chấm dứt việc đầu tư của nhà đầu tư trục chính không đủ năng lực và lựa chọn nhà đầu tư mới theo hình thức chỉ định. Nhà đầu tư thay thế có thể là doanh nghiệp do các nhà đầu tư thành phần thành lập, một nhà đầu tư thành phần hiện hữu hoặc một tổ chức kinh tế khác. Trường hợp có từ hai nhà đầu tư trở lên đăng ký, Thành phố xem xét ưu tiên đơn vị cam kết tiến độ thực hiện dự án ngắn hơn.

Đối với các dự án thành phần, dự thảo cho phép nhà đầu tư được xem xét tiếp tục giao đất, cho thuê đất mà không phụ thuộc vào khả năng thực hiện của nhà đầu tư trục chính, nếu đáp ứng các điều kiện quy định. Các điều kiện bao gồm có hợp đồng ký trước ngày 1/8/2024 và đủ căn cứ xác định tư cách nhà đầu tư thành phần; cam kết đóng góp kinh phí xây dựng hạ tầng; đã thực hiện hoặc có phương án hoàn thành giải phóng mặt bằng và không có tranh chấp liên quan đến quyền thực hiện dự án.

Những dự án đủ điều kiện có thể được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư mà không phải thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Ngược lại, nếu nhà đầu tư không đáp ứng điều kiện, Thành phố sẽ thu hồi khu đất để lựa chọn nhà đầu tư mới theo quy định, đồng thời xem xét hoàn trả những chi phí hợp lý đã bỏ ra.

Công trình xây dựng sai phép có thể không phải tháo dỡ

Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất cơ chế xử lý đặc biệt đối với một số công trình vi phạm trật tự xây dựng, thay thế biện pháp buộc tháo dỡ bằng biện pháp buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp. Cơ chế này chỉ áp dụng đối với công trình đáp ứng đầy đủ các điều kiện như phù hợp quy hoạch, xây dựng trên đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp, không vi phạm chỉ giới xây dựng, bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, không ảnh hưởng công trình lân cận và không có tranh chấp.

Theo dự thảo, số lợi bất hợp pháp phải nộp được tính trên cơ sở diện tích sàn xây dựng vi phạm và đơn giá hoặc chi phí xây dựng tương ứng, nhân với tỷ lệ 50%. Nhà đầu tư vẫn phải chịu xử phạt vi phạm hành chính. Chỉ sau khi hoàn thành nghĩa vụ nộp phạt, nộp lại số lợi bất hợp pháp và có kết quả kiểm định chất lượng công trình, cơ quan có thẩm quyền mới xem xét giải quyết các thủ tục pháp lý liên quan. Những công trình không đáp ứng điều kiện về quy hoạch, an toàn hoặc các yêu cầu khác vẫn bị xử lý theo quy định pháp luật.

Theo dự thảo, việc tháo gỡ vướng mắc phải bảo đảm nguyên tắc không hợp pháp hóa sai phạm, đồng thời gắn với xử lý trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Các nhà đầu tư muốn được áp dụng cơ chế đặc biệt phải có văn bản cam kết triển khai thực hiện trước ngày 31/12/2031. Dự thảo Nghị quyết cũng xác định thời hạn áp dụng chính sách đến hết ngày 31/12/2031.

Việc xây dựng chính sách đặc biệt được kỳ vọng sẽ giúp TP Hồ Chí Minh khơi thông nguồn lực đất đai đang bị đình trệ tại các dự án kéo dài nhiều năm, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.