TP Hồ Chí Minh cần nhiều giải pháp đột phá phát triển nhà ở cho thuê

Thực hiện chủ trương, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64 TB/VPTW ngày 22/5/2026 của Văn phòng Ban chấp hành Trung ương về nhà ở cho thuê, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội nghị triển khai và xúc tiến đầu tư phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP Hồ Chí Minh vào chiều ngày 9/6. Tham dự Hội nghị có ông Nguyễn Văn Sinh, Thứ trưởng Bộ Xây dựng; ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh và các đại diện Sở, ngành; Hiệp hội, doanh nghiệp và Liên đoàn lao động TP Hồ Chí Minh.

Theo dự báo, nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn TP Hồ Chí Minh khoảng 1 triệu căn hộ. Trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố được giao chỉ tiêu phát triển thêm 181.257 căn nhà ở xã hội, trong đó có khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê.

Tạo "luồng xanh" cho nhà ở xã hội cho thuê

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu đặt ra, thành phố cho rằng cần những chính sách để thu hút doanh nghiệp tham gia. Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết đang nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế đặc thù để đưa vào Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt trình Quốc hội và Chính phủ. Cụ thể kiến nghị giao thẩm quyền cho HĐND Thành phố, UBND Thành phố trong việc ban hành các quy định, chính sách đặc thù khác với các quy định đã ban hành: Thống nhất đưa dự án nhà ở xã hội, dự án nhà ở cho thuê vào loại dự án cấp bách. Nhà đầu tư không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư mà chỉ thực hiện thủ tục giao chủ đầu tư. Chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các dự án đầu tư xây dựng nhà cho thuê…

Ngoài ra, kiến nghị ban hành gói tín dụng ưu đãi riêng cho phát triển nhà ở xã hội cho thuê, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho thuê phù hợp đặc thù các dự án nhà ở có thời gian thu hồi vốn dài với mức lãi suất ổn định khoảng 3 – 4%/năm hoặc lãi suất vay cao hơn lãi suất huy động từ 1,5-2%/năm. Thời gian vay trung hạn và dài hạn từ 15 – 20 năm; thời gian ân hạn là 3 năm.

Đồng thời, hỗ trợ lãi suất đối với các dự án theo hướng hỗ trợ khoảng 70% - 80% lãi suất vay thương mại trong giai đoạn đầu tư và khai thác dự án, đặc biệt trong 10 năm đầu kể từ thời điểm đưa dự án vào vận hành.

Từ góc độ doanh nghiệp, nhiều ý kiến cho rằng cần thêm các ưu đãi đủ mạnh để bù đắp thời gian hoàn vốn dài của loại hình nhà ở cho thuê. Chia sẻ tại Hội nghị, ông Lê Hoàng Châu kiến nghị, miễn tiền sử dụng đất, miễn tiền thuê đất đối với diện tích đất mà doanh nghiệp xây dựng nhà ở cho thuê trong cả vòng đời dự án. Khấu trừ thoả đáng chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để tạo lập quỹ đất thực hiện dự án để giảm giá thành và để giảm giá cho thuê nhà. Đối với dự án nhà ở cho thuê phải thực hiện trong thời hạn tối thiểu 20 năm thì mới được hưởng chính sách ưu đãi.

Đại diện Hiệp hội cũng đề xuất dự án nhà ở cho thuê và dự án nhà ở xã hội cho thuê đều được hưởng chính sách ưu đãi về thuế, chỉ nên quy định nộp 30% thuế suất giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp và pháp luật về thuế cũng quy định chính sách ưu đãi tương tự. Đồng thời, kiến nghị Nhà nước chỉ quy định đơn giá trần đối với dự án nhà ở cho thuê tương tự như quy định với nhà ở xã hội cho thuê; chủ đầu tư toàn quyền quyết định đối tượng thuê của dự án.

Quy hoạch đồng bộ giữa khu công nghiệp gắn với nhà ở cho thuê

Bên cạnh các chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho các chủ đầu tư, Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh đề xuất nghiên cứu mô hình phát triển đồng bộ khu công nghiệp gắn với khu dân cư và nhà ở cho công nhân, người lao động.

Ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh: "Trong quá trình lập, điều chỉnh quy hoạch và chấp thuận chủ trương đầu tư các khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp mới trên địa bàn Thành phố cần nghiên cứu phát triển đồng bộ giữa khu sản xuất với khu dân cư phục vụ người lao động. Theo đó, đối với các khu công nghiệp đầu tư mới hoặc mở rộng, cần quan tâm quy hoạch đồng bộ quỹ đất phát triển nhà ở cho công nhân, người lao động, gắn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội thiết yếu."

Việc phát triển đồng bộ khu công nghiệp gắn với khu dân cư phục vụ người lao động sẽ góp phần giảm chi phí đầu tư riêng lẻ, tối ưu hóa sử dụng hạ tầng dùng chung, kéo giảm chi phí thuê nhà, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa, giao thông công cộng cho công nhân, người lao động.

Theo khảo sát Liên đoàn Lao động TP Hồ Chí Minh, nhu cầu nhà ở cho công nhân, người lao động hiện có khoảng 33.520 trường hợp có nhu cầu tiếp cận nhà ở. Trong đó 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê và 30.339 trường hợp có nhu cầu thuê mua chiếm hơn 90%, cho thấy phần lớn người lao động không chỉ cần chỗ ở tạm thời mà đang có nhu cầu ổn định cuộc sống lâu dài, gắn bó với Thành phố. Đây là tín hiệu cho thấy yêu cầu phát triển nhà ở cho công nhân không chỉ mang tính trước mắt mà cần được nhìn nhận như một chiến lược phát triển nguồn nhân lực lâu dài của thành phố.