Mục tiêu nội địa hóa các tuyến metro được triển khai ngay từ tuyến metro số 2, với yêu cầu tăng tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ và tiến tới làm chủ sản xuất đầu máy, toa xe, thiết bị đường sắt.
Sau khi đưa vào khai thác tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên, TP Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển hệ thống đường sắt đô thị. Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh (MAUR) hiện đồng thời triển khai và chuẩn bị đầu tư nhiều dự án như metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), tuyến Bình Dương - Suối Tiên, Thủ Dầu Một - TP Hồ Chí Minh, metro số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu), Bến Thành - Cần Giờ và tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
Điểm mới của giai đoạn này là song song yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, thành phố đặt mục tiêu từng bước hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước thông qua lộ trình nội địa hóa các dự án.
Nhà thầu thi công tiến hành hạ lồng thép, chuẩn bị thi công tường vây nhà ga ngầm ST10 thuộc tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương, hôm 2/7. Ảnh: Maur
Ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban quản lý Dự án Đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh (MAUR), cho biết ngay từ quá trình lựa chọn nhà thầu tuyến metro số 2, chủ đầu tư đã đặt ra yêu cầu nội địa hóa bên cạnh các tiêu chí về tiến độ và hiệu quả đầu tư.
"Mục tiêu không chỉ là xây dựng tuyến metro đúng kế hoạch mà còn từng bước nội địa hóa từ khâu tư vấn, xây lắp đến chuyển giao công nghệ trong phát triển đầu máy, toa xe", ông Bằng chia sẻ.
Hiện Thaco cùng các đối tác quốc tế đang phối hợp triển khai theo hướng nâng tỷ lệ nội địa hóa lên mức cao nhất. Những hạng mục mà doanh nghiệp Việt Nam có đủ năng lực sẽ được ưu tiên thực hiện, đồng thời tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các nhà thầu nước ngoài.
Đại diện doanh nghiệp tham gia dự án cũng cho biết đã xây dựng lộ trình cụ thể để từng bước làm chủ công nghệ sản xuất phương tiện đường sắt.
Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty Đại Quang Minh (thuộc Thaco), cho biết doanh nghiệp đã ký hợp đồng hợp tác với đối tác để triển khai sản xuất toa tàu tại khu tổ hợp công nghiệp đường sắt rộng hơn 300 ha tại phường Bình Cơ (khu vực Bình Dương cũ). Dự án khu công nghiệp đã khởi công từ đầu tháng 7.
Theo kế hoạch, từ tháng 4/2027 sẽ bắt đầu sản xuất toa tàu. Nhà máy sẽ sản xuất linh kiện cơ khí, cấu kiện vỏ hầm và toa tàu phục vụ các dự án đường sắt.
"Mục tiêu của chúng tôi là nội địa hóa từng bước theo kế hoạch để tiếp nhận công nghệ sản xuất toa tàu cho Việt Nam", ông Trung cho biết.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đang xúc tiến nghiên cứu hợp tác và tiếp nhận chuyển giao công nghệ đối với thiết bị khoan hầm TBM, hướng tới từng bước làm chủ công nghệ thi công đường hầm cho các dự án metro trong nước.
Theo MAUR, việc nội địa hóa không chỉ dừng ở định hướng mà đã được đưa vào quá trình triển khai thực tế của tuyến metro số 2.
Trên thực tế, tại buổi hạ lồng thép thi công tường vây ga ngầm ST10 thuộc tuyến metro số 2 ngày 2/7, ông Vũ Văn Vịnh, Giám đốc Ban Quản lý dự án 2 thuộc MAUR, cho biết nội dung chuyển giao công nghệ và nội địa hóa đã được tổng thầu cam kết với chủ đầu tư.
Trong quá trình thực hiện, MAUR yêu cầu tổng thầu sử dụng các nhà thầu Việt Nam có đủ năng lực phối hợp với nhà thầu nước ngoài để tiếp nhận công nghệ xây dựng các công trình đường sắt đô thị.
Theo ông Vịnh, việc nội địa hóa hiện tập trung triển khai theo Nghị định 319 của Chính phủ, có hiệu lực từ đầu năm 2026.
"Trọng tâm là phát triển năng lực sản xuất đầu máy, toa xe, phương tiện đường sắt và hệ thống thông tin, tín hiệu cho tuyến metro số 2", ông Vịnh nói.
Song song với mục tiêu nội địa hóa, tiến độ các dự án metro cũng đang được đẩy nhanh. Tuyến metro số 1 đã vận chuyển hơn 10 triệu lượt hành khách trong 6 tháng đầu năm 2026, vượt kế hoạch đề ra. Đối với metro số 2, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành 100%; các hạng mục di dời hạ tầng kỹ thuật, khảo sát địa chất và thiết kế đang được triển khai. Hiện, tuyến đã chuyển giao từ giai đoạn khảo sát sang thi công các các hạng mục chính, đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2030 theo kế hoạch.
Theo MAUR, việc triển khai đồng thời nhiều tuyến metro sẽ tạo quy mô thị trường đủ lớn để từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa, tiếp nhận công nghệ và hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước, đáp ứng nhu cầu phát triển mạng lưới đường sắt đô thị của TP Hồ Chí Minh trong những năm tới.
Bình luận (0)