Trẻ chậm tăng trưởng trong thai kỳ: Vì sao cần theo dõi chặt chẽ những năm đầu đời?

VTV.vn - Trẻ từng chậm tăng trưởng trong thai kỳ cần được theo dõi sát về thể chất, dinh dưỡng và phát triển để phát hiện sớm bất thường, can thiệp kịp thời.

Chào đời khỏe mạnh chưa phải điểm kết thúc hành trình theo dõi

Trong thai kỳ, khi siêu âm phát hiện thai nhi có cân nặng ước tính thấp hơn so với tuổi thai hoặc tốc độ phát triển không đạt kỳ vọng, gia đình thường rất lo lắng. Sau khi chào đời, những em bé này có thể tiếp tục đối mặt với các vấn đề liên quan đến tăng trưởng và phát triển, ngay cả khi đã an toàn vượt qua giai đoạn sơ sinh.

Tại Hội thảo "Chiến lược chăm sóc nối dài cho trẻ sinh non và trẻ chậm tăng trưởng trong thai kỳ" được tổ chức ngày 14/11, tại Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec), BSCKII.BSNT Dương Thùy Nga - Trưởng khoa Nhi cho biết: Cần phân biệt trẻ nhỏ so với tuổi thai (Small for Gestational Age - SGA) và trẻ bị hạn chế tăng trưởng trong tử cung (FGR). SGA là thuật ngữ mô tả trẻ có kích thước hoặc cân nặng khi sinh nhỏ hơn so với chuẩn theo tuổi thai, trong khi FGR đề cập đến tình trạng thai nhi không đạt được tiềm năng tăng trưởng vốn có trong tử cung.

"Những trẻ có khởi đầu đặc biệt cần được đánh giá theo từng nhóm nguy cơ và cá thể hóa với từng trường hợp. Mục tiêu nhằm theo dõi sự phát triển toàn diện của trẻ, từ vận động, ngôn ngữ, giao tiếp đến nhận thức và các chức năng cảm giác", bác sĩ nhấn mạnh.

Trẻ chậm tăng trưởng trong thai kỳ: Vì sao cần theo dõi chặt chẽ những năm đầu đời? - Ảnh 1.

BSCKII.BSNT Dương Thùy Nga tại hội thảo

Tăng cân chưa đủ, trẻ cần bắt kịp tăng trưởng một cách cân đối

Một trong những vấn đề quan trọng khi chăm sóc trẻ từng chậm tăng trưởng trong thai kỳ là quá trình tăng trưởng bắt kịp (catch-up growth) sau sinh. Đây là giai đoạn trẻ có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn so với mức thông thường để từng bước cải thiện các chỉ số thể chất.

Theo bác sĩ Nga, điều cha mẹ cần quan tâm không đơn thuần là con tăng được bao nhiêu cân mà là các chỉ số có phát triển hài hòa hay không. Trong quá trình theo dõi, bác sĩ cần đánh giá đồng thời cân nặng, chiều dài hoặc chiều cao, vòng đầu và tương quan giữa cân nặng với chiều dài cơ thể. Những chỉ số này được đặt trên biểu đồ tăng trưởng theo từng độ tuổi để nhận diện quỹ đạo phát triển của trẻ qua các lần thăm khám.

Đặc biệt, việc cố gắng giúp trẻ tăng cân thật nhanh không phải lúc nào cũng mang lại lợi ích. Một số nghiên cứu cho thấy tăng cân bắt kịp quá nhanh, đặc biệt ở nhóm trẻ SGA, có thể liên quan đến những bất lợi về chuyển hóa, nguy cơ thừa cân, béo phì và sức khỏe tim mạch khi trưởng thành.

Trẻ chậm tăng trưởng trong thai kỳ: Vì sao cần theo dõi chặt chẽ những năm đầu đời? - Ảnh 2.

Theo bác sĩ Nga, việc cố gắng giúp trẻ tăng cân thật nhanh không phải lúc nào cũng mang lại lợi ích

Vì vậy, mục tiêu chăm sóc không phải là thúc đẩy trẻ đạt cân nặng càng cao càng tốt, mà cần bảo đảm sự phát triển phù hợp giữa các chỉ số thể chất, đồng thời đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng theo từng giai đoạn.

Bác sĩ cần tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp, theo dõi khả năng bú, nuốt, tiêu hóa, quá trình ăn dặm và bổ sung vi chất khi có chỉ định. Với những trẻ có dấu hiệu tăng trưởng không đạt kỳ vọng, việc tìm hiểu nguyên nhân và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc cần được thực hiện sớm, thay vì chỉ tập trung tăng lượng thức ăn.

Một lần thăm khám không thể thay thế cho theo dõi lâu dài

Không chỉ tăng trưởng thể chất, quá trình phát triển thần kinh, vận động, ngôn ngữ và nhận thức cũng là những nội dung cần được quan tâm ở trẻ từng chậm tăng trưởng trong thai kỳ.

Theo bác sĩ Nga, một số vấn đề phát triển không dễ nhận biết ngay khi trẻ còn nhỏ mà có thể bộc lộ rõ hơn khi trẻ lớn lên, bắt đầu giao tiếp nhiều hơn, tham gia các hoạt động xã hội hoặc bước vào môi trường học tập. Do đó, việc theo dõi cần được thực hiện theo từng giai đoạn, với những mục tiêu đánh giá khác nhau.

"Khoảng 3 tháng tuổi, chúng ta mới bắt đầu đánh giá rõ hơn chất lượng vận động, trương lực cơ và khả năng kiểm soát đầu của trẻ; đến 9 tháng, các biểu hiện về giao tiếp, tương tác và phát triển vận động trở nên rõ nét hơn. Trong giai đoạn 18–24 tháng, ngôn ngữ và tương tác xã hội là những lĩnh vực cần được đặc biệt quan tâm. Đến khoảng 4–6 tuổi, khi trẻ bước vào môi trường học tập, phải duy trì sự chú ý, làm theo hướng dẫn và kiểm soát hành vi, một số khó khăn về chú ý, hành vi hoặc chức năng điều hành mới có thể bộc lộ rõ. Theo đó, cha mẹ cần hiểu rằng kết quả một lần thăm khám không thể thay thế cho theo dõi lâu dài", bác sĩ cho biết.

Trẻ chậm tăng trưởng trong thai kỳ: Vì sao cần theo dõi chặt chẽ những năm đầu đời? - Ảnh 3.

Các gia đình lắng nghe chia sẻ từ bác sĩ tại hội thảo

Cá thể hóa chăm sóc, kết nối từ Y học bào thai đến Nhi khoa

Tại PhenikaaMec, chiến lược chăm sóc nối dài cho trẻ sinh non và trẻ chậm tăng trưởng trong thai kỳ được xây dựng thành lộ trình liên tục, có sự kết nối giữa Y học bào thai, Sơ sinh và Nhi khoa, dựa trên nguyên tắc: một đầu mối theo dõi, đa chuyên khoa phối hợp và cá thể hóa lộ trình theo từng nguy cơ.

Lộ trình chăm sóc được định hướng xuyên suốt từ trước khi trẻ xuất viện, những tuần đầu sau ra viện đến các mốc 1 tháng, 3-6 tháng, 9-12 tháng, 18-24 tháng và những năm tiếp theo.

Đặc biệt, việc PhenikaaMec xây dựng Hộ chiếu theo dõi sức khỏe và phát triển giúp gia đình ghi nhận những tiến bộ của trẻ qua từng giai đoạn, nắm rõ những nội dung cần quan tâm và chủ động thực hiện lịch tái khám. Đây cũng là công cụ hỗ trợ kết nối thông tin giữa gia đình và đội ngũ y tế, giúp quá trình theo dõi không bị gián đoạn sau khi trẻ rời bệnh viện.

Với những em bé có khởi đầu đặc biệt, sự chăm sóc là quá trình đồng hành bền bỉ giữa đội ngũ chuyên gia y tế và gia đình, nhằm giúp mỗi trẻ được theo dõi đúng nguy cơ, can thiệp đúng thời điểm và có thêm cơ hội phát triển khỏe mạnh trong những năm tháng tiếp theo.

Để biết thêm thông tin, bạn đọc liên hệ:

Bệnh viện Đại học Phenikaa (PhenikaaMec)

●Địa chỉ: Tổ 5, Hòe Thị, Phường Xuân Phương, Hà Nội

●Hotline: 1900 2262

●Website: https://phenikaamec.com/

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.