Theo ghi nhận của Đài Truyền hình Việt Nam, thời điểm cách đây khoảng ba tuần có gần 70 kênh và hội nhóm quy mô lớn thường xuyên sử dụng logo, tên gọi của VTV để hoạt động trái phép trên các nền tảng mạng xã hội.
Do thuật toán ưu tiên các thương hiệu uy tín, các kênh giả mạo này dễ dàng thu hút hàng trăm nghìn lượt theo dõi. Nguy hiểm hơn, nhiều đối tượng đã sử dụng công nghệ AI để cắt ghép, lồng tiếng, biến các bản tin chính thống thành nội dung xuyên tạc, kích động hoặc lừa đảo.
Sau khi VTV có văn bản gửi các cơ quan chức năng, đến nay 55/61 trang vi phạm đã bị chặn, xóa. Trong đó, các tài khoản giả mạo trên TikTok đã được xử lý hoàn toàn. Những trang còn lại trên Facebook đã buộc đổi tên hoặc đang tiếp tục bị giám sát, xử lý.
Tuy nhiên, trong những ngày gần đây, một số đối tượng tiếp tục sử dụng thủ đoạn mới khi dẫn link của VTV để quảng bá cá độ bóng đá và các hoạt động cờ bạc trực tuyến. Hành vi này diễn ra trong bối cảnh World Cup 2026 đang đến gần và VTV là đơn vị sở hữu bản quyền phát sóng duy nhất tại Việt Nam.
Trao đổi về động cơ của các đối tượng mạo danh, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw cho rằng đây là hành vi lợi dụng uy tín của Đài Truyền hình Việt Nam để kiếm lợi bất chính.
Ông Hà nhận định: "Rõ ràng VTV là một đài truyền hình quốc gia rất uy tín trên mạng xã hội. Vì vậy, mục tiêu của những đối tượng này là lợi dụng thương hiệu của VTV để thực hiện các hành vi trục lợi. Họ sử dụng các công cụ để cắt ghép, quay lại màn hình, sử dụng AI rồi phát trên các nền tảng để kiếm quảng cáo hoặc gắn các link cá độ".
Theo luật sư, hành vi này không chỉ xâm phạm quyền tác giả mà còn khai thác trái phép các chương trình do VTV đầu tư sản xuất nhằm thu lợi từ quảng cáo và các hoạt động bất hợp pháp.
Nguy cơ làm nhiễu loạn thông tin chính thống
Đánh giá về hệ lụy của tình trạng mạo danh các cơ quan báo chí chính thống, Luật sư Nguyễn Thanh Hà cho rằng tác động không chỉ dừng ở vấn đề kinh tế: "Hệ lụy ở đây trước hết là làm rối loạn các thông tin chính thống của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là những chính sách của chúng ta. Thứ hai là thiệt hại về kinh tế khi các chương trình có bản quyền bị khai thác trái phép. Thứ ba là ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia khi Việt Nam đã tham gia nhiều cam kết quốc tế về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ".
Theo ông Hà, việc phát hiện và xử lý các đối tượng vi phạm hiện nay gặp nhiều khó khăn do tính chất xuyên biên giới, các đối tượng am hiểu công nghệ, thường sử dụng máy chủ đặt ở nước ngoài, thay đổi tên miền liên tục hoặc thanh toán qua các hình thức như tiền điện tử.
Liên quan đến chế tài xử lý, Luật sư Nguyễn Thanh Hà cho biết pháp luật Việt Nam hiện có các quy định tương đối nghiêm khắc đối với các hành vi xâm phạm bản quyền và trục lợi trên môi trường số: "Trong Bộ luật Hình sự có quy định về tội vi phạm quyền tác giả và quyền liên quan. Chế tài có thể áp dụng cho cá nhân hoặc pháp nhân nếu gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc vi phạm có quy mô thương mại. Nếu các đối tượng sử dụng tác phẩm vi phạm bản quyền rồi gắn link cờ bạc thì còn có thể vi phạm các khách thể khác mà pháp luật bảo vệ, với mức xử phạt rất nghiêm khắc".
Theo ông Hà, trong trường hợp có đủ căn cứ xác định hành vi tổ chức cờ bạc hoặc gá bạc, các đối tượng vi phạm còn có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo các quy định liên quan.
Nền tảng mạng xã hội cũng phải có trách nhiệm
Đề cập đến trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội xuyên biên giới, Luật sư Nguyễn Thanh Hà cho rằng các nền tảng như Facebook, TikTok hay YouTube có nghĩa vụ phối hợp ngăn chặn hành vi xâm phạm bản quyền khi nhận được yêu cầu từ chủ thể quyền hoặc cơ quan chức năng.
"Luật An ninh mạng cũng như các quy định pháp luật về quảng cáo đều quy định trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội trong việc ngăn chặn các hành vi vi phạm bản quyền tác giả. Nếu chủ thể quyền hoặc cơ quan chức năng có yêu cầu mà các nền tảng không gỡ bỏ, không ngăn chặn thì đây là hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam", luật sư cho biết.
Về trách nhiệm bồi thường, ông Hà cho rằng nếu chứng minh được hành vi vi phạm và thiệt hại thực tế, VTV hoàn toàn có thể khởi kiện dân sự yêu cầu các nền tảng liên quan bồi thường theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.
Thực tế, cơ quan chức năng đang triển khai cao điểm chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Hơn 1.000 website phim, truyện và truyền hình vi phạm bản quyền đã bị chặn trong thời gian qua.
Trong số các đơn vị bị xâm phạm bản quyền nhiều nhất, Đài Truyền hình Việt Nam tiếp tục là mục tiêu của nhiều tổ chức, cá nhân có dấu hiệu trục lợi từ thương hiệu, nội dung và uy tín của cơ quan truyền thông quốc gia.
Bình luận (0)