Trung Quốc đối mặt với khủng hoảng béo phì

Theo số liệu của cơ quan y tế Trung Quốc, hơn một nửa dân số trưởng thành nước này hiện đã nằm trong nhóm thừa cân hoặc béo phì. Chỉ hơn 3 thập kỷ trước, tỷ lệ này mới ở mức khoảng 20%. Đến năm 2021, Trung Quốc đã có hơn 400 triệu người trưởng thành thừa cân hoặc béo phì - con số cao nhất thế giới, vượt cả Mỹ và Ấn Độ.

Giới chuyên gia cho rằng sự gia tăng nhanh chóng của tình trạng béo phì tại Trung Quốc bắt nguồn từ những thay đổi sâu sắc về lối sống và chế độ ăn uống trong quá trình phát triển kinh tế. Khi thu nhập tăng lên, khẩu phần ăn của người dân cũng thay đổi đáng kể, với lượng chất béo, đường và protein cao hơn. Thịt - trước đây chủ yếu xuất hiện trong những dịp đặc biệt - nay đã trở thành thực phẩm phổ biến trong bữa ăn hằng ngày. Đồng thời, thức ăn nhanh, đồ ăn mang đi và đồ uống có đường ngày càng phổ biến, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa nhanh chóng khiến nhiều lao động chuyển từ các ngành nghề cần vận động sang công việc văn phòng ít hoạt động thể chất. Thời gian làm việc kéo dài, trung bình gần 49 giờ mỗi tuần, cũng khiến nhiều người ít có điều kiện tập luyện thể dục. Lối sống ít vận động, kết hợp với thói quen ăn uống nhiều năng lượng, đang góp phần làm gia tăng tình trạng thừa cân.

Các chuyên gia y tế cảnh báo béo phì không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Tình trạng này được coi là yếu tố nguy cơ đứng thứ sáu gây tử vong và tàn tật tại Trung Quốc, liên quan đến hơn 200 bệnh lý khác nhau như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, tiểu đường và một số loại ung thư.

Một nghiên cứu ước tính nếu không có biện pháp can thiệp hiệu quả, chi phí y tế liên quan đến béo phì tại Trung Quốc có thể lên tới 418 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 61 tỷ USD) vào năm 2030, chiếm tới 22% tổng chi tiêu y tế của quốc gia.

Nhận thức được nguy cơ này, chính phủ Trung Quốc đã đưa kiểm soát cân nặng trở thành một ưu tiên trong chiến lược y tế quốc gia. Năm 2024, cơ quan chức năng đã phát động chiến dịch "3 năm quản lý cân nặng", đồng thời khuyến khích các bệnh viện thành lập các phòng khám chuyên về kiểm soát cân nặng.

Các biện pháp công nghệ như trí tuệ nhân tạo, thiết bị đeo theo dõi sức khỏe và các nền tảng trực tuyến cũng được khuyến khích áp dụng nhằm hỗ trợ người dân quản lý chế độ ăn uống và luyện tập. Bên cạnh đó, các chương trình giáo dục sức khỏe được triển khai tại trường học, nơi làm việc và cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức về lối sống lành mạnh.

Cùng với nỗ lực của chính phủ, ngành công nghiệp thể dục thể thao tại Trung Quốc cũng phát triển mạnh mẽ. Số lượng phòng tập đã tăng từ khoảng 500 vào năm 2001 lên hơn 140.000 cơ sở vào năm 2025.

Trong bối cảnh dân số đang già hóa nhanh chóng, việc xây dựng một lực lượng lao động khỏe mạnh và duy trì sức khỏe cộng đồng được xem là yếu tố quan trọng đối với sự phát triển bền vững của Trung Quốc trong những thập niên tới.