Theo Viện Virus học Vũ Hán thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), phát hiện này mang lại hy vọng mới cho việc phòng ngừa và điều trị căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus Nipah gây ra.
Kể từ khi bùng phát lần đầu tiên ở Malaysia vào năm 1998, virus Nipah đã trở thành mối lo ngại lớn về sức khỏe cộng đồng với tỷ lệ tử vong từ 40% - 70%. Vào tháng 1/2026, bang Tây Bengal của Ấn Độ đã ghi nhận các trường hợp mắc bệnh và tử vong mới, với khoảng 100 người tiếp xúc gần được cách ly. Do chưa có phương pháp điều trị hoặc vaccine đặc hiệu và phạm vi vật chủ rộng của virus, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã xếp virus Nipah vào loại mối đe dọa khu vực ưu tiên hàng đầu.
Nhóm các nhà khoa học từ Viện Virus học Vũ Hán, Viện Dược liệu Thượng Hải và Công ty Khoa học Đời sống Vigonvita gần đây đã công bố một bài báo có tiêu đề "Thuốc nucleoside đường uống VV116 là một ứng cử viên đầy triển vọng để điều trị nhiễm virus Nipah" trên tạp chí quốc tế Emerging Microbes & Infections. Theo đó, VV116 là một loại thuốc kháng virus đường uống đã được phê duyệt để điều trị COVID-19 tại Trung Quốc và Uzbekistan. Thuốc này và các sản phẩm phụ hoạt tính của nó đã cho thấy tác dụng ức chế đáng kể đối với virus Nipah, bao gồm cả "chủng Malaysia" (NiV-M) và "chủng Bangladesh" (NiV-B), trong các thí nghiệm trong ống nghiệm.
Thử nghiệm trên chuột hamster cho thấy, việc sử dụng VV116 đường uống với liều 400 miligam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể đã giúp nâng tỷ lệ sống sót của loài vật lên 66,7% và làm giảm đáng kể tải lượng virus tại các cơ quan quan trọng gồm phổi, lá lách và não. Các phát hiện này đã xác nhận tiềm năng điều trị của VV116 đối với nhiễm virus Nipah, cho thấy thuốc có thể được sử dụng vừa như một biện pháp dự phòng cho các nhóm nguy cơ cao như nhân viên y tế và nhân viên phòng thí nghiệm, vừa là một lựa chọn thuốc sẵn có để ứng phó với các đợt bùng phát virus Nipah hiện tại và trong tương lai.
(Ảnh minh họa: VCG/Global Times)
Công ty Vigonvita Life Science Co cho biết dữ liệu tiền lâm sàng chỉ ra rằng VV116 có tiềm năng được phát triển thành phương pháp điều trị nhiễm virus Nipah. Do tỷ lệ tử vong cao của virus này và việc thiếu vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu, công ty sẽ theo dõi chặt chẽ các xu hướng bùng phát liên quan và tiến hành các thử nghiệm lâm sàng để điều trị và phòng ngừa sau phơi nhiễm khi cần thiết. Một số chuyên gia trong ngành dược phẩm cũng lưu ý rằng, mặc dù các nghiên cứu hiện tại cho thấy tiềm năng của VV116 trong việc phòng ngừa và điều trị virus Nipah nhưng vẫn cần một loạt các nghiên cứu lâm sàng nghiêm ngặt và thử nghiệm lâm sàng sâu rộng trước khi có thể sử dụng trong thực tế.
Hôm 26/1, Wang Xinyu - Phó Giám đốc Khoa Bệnh truyền nhiễm tại Bệnh viện Huashan trực thuộc Đại học Fudan - đã viết trong một bài báo trên tài khoản WeChat của bệnh viện rằng, theo dữ liệu giám sát từ WHO và các trung tâm kiểm soát dịch bệnh ở nhiều quốc gia, Ấn Độ đang trong giai đoạn lây lan nhanh chóng virus Nipah. Dù tình hình chưa đạt đến mức dịch bệnh quy mô lớn nhưng các đợt bùng phát nhỏ lẻ với tỷ lệ tử vong cao đang xảy ra ở một số khu vực tại Ấn Độ, thể hiện đặc điểm lây lan xuyên vùng và lây nhiễm tập trung trong bệnh viện.
Wang cho biết cho đến nay chưa có trường hợp nhiễm virus Nipah ở người nào được xác nhận tại Trung Quốc đại lục. "Người dân không cần hoảng sợ nhưng nên thận trọng với virus, duy trì thói quen vệ sinh tốt và tin tưởng vào hiệu quả của các biện pháp giám sát và phòng ngừa khoa học" - Wang Xinyu nhấn mạnh.
Virus Nipah được xác định lần đầu tiên trong một đợt bùng phát ở Malaysia từ năm 1998 đến năm 1999. Sau đó, virus này được ghi nhận ở Bangladesh và Ấn Độ vào năm 2001. Theo WHO, các triệu chứng có thể xuất hiện vài ngày hoặc vài tuần sau khi nhiễm bệnh, bao gồm thay đổi ý thức, nhầm lần và co giật. Người nhiễm virus Nipah có thể mắc bệnh hô hấp nghiêm trọng, biến chứng nguy hiểm nhất là viêm não, có thể khiến người bệnh hôn mê và dẫn đến tử vong.
Virus Nipah có thể lây truyền trực tiếp từ dơi ăn quả Pteropus sang người, thông qua vật chủ trung gian như lợn và ngựa, hoặc từ người sang người. Virus bùng phát ở Malaysia lần đầu tiên do sự tiếp xúc với lợn bị bệnh hoặc các mô của chúng.
Bình luận (0)