Nhà sản xuất tên lửa SpaceX của Elon Musk vừa nộp bản cáo bạch IPO lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ. Công ty chưa công bố số tiền dự kiến huy động, song được cho là đang hướng tới khoảng 75 tỷ USD. Con số này lớn gấp hơn ba lần thương vụ IPO lớn nhất lịch sử Mỹ cho đến nay là đợt phát hành 22 tỷ USD của Alibaba vào năm 2014.
Các thương vụ IPO lớn tiếp theo tại Mỹ gồm Visa với gần 18 tỷ USD năm 2008, Enel với 16,5 tỷ USD năm 1999 và Facebook với 16 tỷ USD vào năm 2012.
Giới đầu tư đang kỳ vọng SpaceX sẽ giúp hồi sinh thị trường IPO vốn trầm lắng kể từ cuối năm 2021, khi lạm phát tăng mạnh và lãi suất leo thang khiến nhà đầu tư giảm "khẩu vị" rủi ro.
Nhà sản xuất tên lửa SpaceX của Elon Musk vừa nộp bản cáo bạch IPO lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ.
Làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo sau đó đã đưa OpenAI và Anthropic lên các mức định giá rất cao, dù cả hai vẫn là doanh nghiệp tư nhân với tham vọng niêm yết, có thể ngay trong năm nay. OpenAI được cho là có thể nộp hồ sơ IPO bí mật sớm nhất trong tuần này.
Cerebras đã mang đến cho Phố Wall cơ hội đầu tư vào phần cứng AI thông qua đợt niêm yết trên Nasdaq tuần trước. Đây là thương vụ công nghệ lớn nhất kể từ đợt IPO của Uber năm 2019. Tuy nhiên, các công ty như Databricks hay Stripe vẫn tránh thị trường đại chúng nhờ khả năng tiếp cận nguồn vốn tư nhân dồi dào.
Dù SpaceX hướng tới các con số chưa từng xuất hiện trên Phố Wall nhưng lịch sử từng ghi nhận nhiều thương vụ IPO quy mô hàng chục tỷ USD. Dưới đây là những IPO lớn nhất tại Mỹ tính đến nay:
Alibaba
Gã khổng lồ công nghệ và thương mại điện tử Trung Quốc huy động 21,8 tỷ USD khi lên sàn New York Stock Exchange năm 2014, trở thành thương vụ IPO lớn nhất thế giới vào thời điểm đó.
Hơn một thập kỷ sau IPO, Alibaba vẫn giữ vị thế thống lĩnh tại thị trường nội địa nhờ thương mại điện tử và điện toán đám mây. Tuy nhiên, cổ phiếu công ty đã mất hơn một nửa giá trị kể từ đỉnh tháng 10/2020 trong giai đoạn đại dịch COVID-19.
Nhà sáng lập Alibaba Jack Ma và chủ tịch Joe Tsai tại sàn chứng khoán New York (NYSE) vào tháng 9 năm 2014
Alibaba cũng nằm trong nhóm doanh nghiệp cắt giảm nhân sự vì AI. Năm ngoái, công ty giảm khoảng một phần ba lực lượng lao động khi bán bớt một số hoạt động bán lẻ, đồng thời tăng đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn để phục vụ tham vọng AI.
Visa
Visa IPO năm 2008 trong bối cảnh khủng hoảng tài chính cận kề nhưng vẫn huy động thành công 17,8 tỷ USD. Cổ phiếu tăng tới 38% ngay sau khi giao dịch, mang lại cú hích lớn cho các ngân hàng đang chịu áp lực từ sự sụp đổ của thị trường nhà đất.
Cổ phiếu Visa từng đạt mức đóng cửa cao nhất 373,31 USD vào tháng 6 và hiện giao dịch quanh 330 USD.
Enel SpA
Khi lên sàn vào tháng 11/1999, tập đoàn năng lượng đa quốc gia của Italy huy động gần 16,5 tỷ USD và lập kỷ lục IPO lớn nhất thế giới thời điểm đó.
Enel bắt đầu quá trình tư nhân hóa thông qua IPO nhưng Chính phủ Italy hiện vẫn nắm gần một phần tư cổ phần công ty. Doanh nghiệp đang mở rộng sang năng lượng tái tạo tại Mỹ và châu Âu với kế hoạch đầu tư hàng chục tỷ USD giai đoạn 2026-2028. Cổ phiếu tăng gần 25% trong một năm qua.
Hơn một thập kỷ sau IPO năm 2012, công ty của Mark Zuckerberg vẫn giữ kỷ lục IPO lớn nhất lịch sử đối với một công ty công nghệ Mỹ. Kỷ lục này ít nhất cũng sẽ được giữ cho tới khi SpaceX xuất hiện. Facebook, giờ được đổi tên là Meta đã huy động khoảng 16 tỷ USD, đưa vốn hóa lập tức lên khoảng 100 tỷ USD.
Facebook mở đường cho hàng loạt IPO mạng xã hội sau đó như Twitter, Snap, Pinterest và gần đây nhất là Reddit.
Twitter sau đó bị Elon Musk mua lại năm 2022, đổi tên thành X rồi được sáp nhập vào xAI, hiện thuộc sở hữu của SpaceX.
Meta hiện là một trong những công ty công nghệ giá trị nhất thế giới với vốn hóa khoảng 1.500 tỷ USD. Gần đây, công ty tăng tốc đầu tư AI, bao gồm khoản đầu tư hơn 14 tỷ USD vào Scale AI và tuyển CEO Alexandr Wang về nội bộ.
General Motors
Trong lần trở lại thị trường chứng khoán tháng 11/2010, General Motors huy động 15,8 tỷ USD. Khoảng một năm trước đó, hãng đã nộp đơn phá sản theo Chương 11 do gánh nặng nợ lớn và phải tái cấu trúc với sự hỗ trợ cứu trợ từ chính phủ Mỹ.
Năm 2014, công ty bổ nhiệm bà Mary Barra làm CEO. Đây là lần đầu tiên một phụ nữ đứng đầu một hãng xe lớn của Mỹ. Cổ phiếu nhiều lần giảm xuống dưới giá IPO do nhu cầu chậm lại và những khó khăn trong chiến lược xe điện. Dù vậy, cổ phiếu GM vẫn tăng 52% trong năm qua.
Deutsche Telekom
Tập đoàn viễn thông châu Âu Deutsche Telekom huy động hơn 13 tỷ USD khi niêm yết trên NYSE năm 1996. Đây là một trong những ví dụ nổi bật về tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước tại châu Âu.
Công ty hiện sở hữu cổ phần chi phối tại T-Mobile và đang hợp tác với tỷ phú Elon Musk cùng Starlink của SpaceX để triển khai dịch vụ di động vệ tinh tại 10 quốc gia châu Âu, bao gồm Đức, Áo, Ba Lan, Hungary và Hy Lạp.
Rivian
Đợt IPO cuối năm 2021 của Rivian huy động 11,9 tỷ USD và từng giúp hãng xe điện này có giá trị vượt cả Ford hay GM.
Tuy nhiên, cổ phiếu đã giảm hơn 90% từ đỉnh do cạnh tranh gia tăng và nhu cầu xe điện chậm lại.
Rivian gần đây rút lại mục tiêu có lãi năm 2027 khi tăng chi tiêu cho công nghệ tự lái và các mẫu xe mới. Tháng 3 vừa qua, Uber đầu tư 1,25 tỷ USD vào Rivian để triển khai tối đa 50.000 robotaxi trong 5 năm tới.
AT&T Wireless
Thương vụ tách mảng di động của AT&T huy động 10,6 tỷ USD trong đợt IPO tháng 4/2000.
Sau đó, Cingular Wireless, liên doanh giữa SBC Communications và BellSouth, mua lại AT&T Wireless vào năm 2004.
SBC tiếp tục thâu tóm AT&T gốc và sử dụng lại thương hiệu này. Sau thương vụ mua BellSouth năm 2007, AT&T Wireless được đổi tên thành AT&T Mobility, hiện là công ty con lớn của AT&T và là nhà mạng lớn thứ ba tại Mỹ, sau Verizon và T-Mobile.
Bình luận (0)