Trước thềm công bố điểm chuẩn: Chọn hướng "thực chiến" chắc suất ngành Chip bán dẫn

Nhóm ngành vi mạch bán dẫn đang nhận được sự quan tâm lớn từ thí sinh và phụ huynh. Tuy nhiên, trước các yêu cầu đầu vào ngày càng khắt khe ở bậc đại học cùng thực tiễn nhu cầu của thị trường, việc tìm hiểu toàn diện các mô hình đào tạo sẽ giúp người học có lựa chọn phù hợp với năng lực thực tế.

Rào cản điểm số và bức tranh thực tế ngành chip

Theo dữ liệu từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua ghi nhận 2,37 triệu nguyện vọng đăng ký khối ngành STEM. Sự gia tăng nhu cầu này cũng dẫn đến với những tiêu chuẩn đầu vào được thắt chặt. Đáng chú ý, tại Công văn gửi các trường đại học về việc rà soát công tác tuyển sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý thí sinh đăng ký các chương trình đào tạo vi mạch bán dẫn bậc đại học cần đạt tối thiểu 7,5 điểm môn Toán và tổng điểm tổ hợp từ 22,75 điểm trở lên.

Những tiêu chuẩn này khẳng định các chương trình đại học về thiết kế và nghiên cứu vi mạch đòi hỏi nền tảng học thuật và tư duy toán học. Tuy nhiên, cơ hội làm việc trong ngành bán dẫn không chỉ tập trung ở khâu nghiên cứu chuyên sâu.

Trong chuyến công tác tại Bang Saxony (Đức) một trong những trung tâm công nghiệp hàng đầu thế giới, thầy Trần Vân Nam - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic ghi nhận: Trong chuỗi sản xuất bán dẫn tại đây, khoảng 70% lực lượng lao động tập trung ở khâu vận hành, đóng gói và kiểm thử, trong khi nhóm nghiên cứu chuyên sâu hay thiết kế chiếm phần tỷ trọng còn lại. Trong mô hình này, các doanh nghiệp đóng vai trò rất lớn, đồng hành trực tiếp cùng các cơ sở đào tạo để chuẩn hóa năng lực cho lực lượng nhân sự vận hành.

Quan sát mô hình gắn kết giữa giáo dục ứng dụng và doanh nghiệp ở Việt Nam cũng đang được triển khai hiệu quả. Đơn cử tại FPT Polytechnic, nhà trường chú trọng hợp tác khăng khít với mạng lưới doanh nghiệp nhằm bám sát chuẩn mực tuyển dụng thực tế, giúp sinh viên sớm tiếp cận quy trình vận hành và sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

Thực tiễn thị trường sản xuất và nhu cầu nhân lực vận hành

Soi chiếu về thực tiễn tại Việt Nam, phân khúc đóng gói và kiểm thử đang có sự phát triển rõ nét, kéo theo nhu cầu tuyển dụng kỹ thuật viên trình độ cao đẳng.

Thực tế thị trường ghi nhận sự gia tăng đầu tư vào mảng kiểm thử và đóng gói, điển hình như dự án nhà máy kiểm thử chip bán dẫn trị giá 1,5 tỷ USD của Tập đoàn Samsung tại Thái Nguyên (dự kiến vận hành từ năm 2027), hay tổ hợp nhà máy quy mô lớn của Hana Micron tại Bắc Ninh.

Trong khi đó, tại miền Nam tiếp tục giữ vững vị thế trung tâm công nghệ khi quy tụ các tập đoàn đóng gói chip lâu đời như Intel Products Vietnam, đồng thời mở rộng các trung tâm thiết kế và kiểm thử đến từ Mỹ, Châu Âu và Đài Loan.

Song hành với các tập đoàn toàn cầu, sự gia tăng đầu tư từ các doanh nghiệp công nghệ nội địa như FPT cũng góp phần đẩy nhanh tiến trình nội địa hóa chuỗi cung ứng. Sự hình thành và mở rộng liên tục của hệ thống nhà máy đóng gói, kiểm thử ở cả hai miền đang tạo ra nhu cầu rất lớn về đội ngũ kỹ thuật viên có tay nghề, tuân thủ kỷ luật công nghiệp và thành thạo quy trình vận hành sản xuất.

Thực tế này cho thấy, bên cạnh hướng đi nghiên cứu chuyên sâu ở bậc đại học, nhóm ngành đào tạo ứng dụng bậc cao đẳng mở ra lựa chọn phù hợp cho những học sinh có thiên hướng thực hành, mong muốn sớm rèn luyện kỹ năng thao tác để gia nhập lực lượng vận hành sản xuất.

Mô hình đào tạo ứng dụng: Chuẩn thực hành, gắn liền nhu cầu doanh nghiệp

Nhằm chuẩn bị tốt nhất cho lực lượng vận hành ngành bán dẫn, các môi trường đào tạo hiện nay đang dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng thực hành.

Trong đó, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic là một trong những đơn vị tiên phong khi tham gia sáng lập Liên minh Phát triển Nguồn lực Công nghiệp Bán dẫn Việt Nam (SEVINA) – nơi thầy Trần Vân Nam, Phó Hiệu trưởng nhà trường, đang đảm nhiệm vai trò Phó Chủ tịch.

Nhờ sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường và ngành công nghiệp này, FPT Polytechnic liên tục đẩy mạnh mô hình đào tạo ứng dụng vi mạch bán dẫn. Chia sẻ tại Hội nghị hợp tác phát triển nguồn nhân lực bán dẫn Việt Nam - Singapore, thầy Trần Vân Nam cho biết trường chú trọng chuyển giao chương trình chuẩn từ Anh và Úc, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết chuyên môn với thời lượng rèn luyện trực tiếp tại xưởng thực hành và hệ thống phòng sạch đạt chuẩn.

Bên cạnh chuẩn quốc tế, việc liên kết chặt chẽ với mạng lưới doanh nghiệp giúp chương trình bám sát sự chuyển động công nghệ, tạo kênh tuyển dụng trực tiếp cho sinh viên sau khi hoàn thành khóa học.

Cùng phương thức xét tuyển học bạ linh hoạt, mô hình đào tạo ứng dụng mang đến lựa chọn chủ động, giúp sĩ tử vững vàng tích lũy chuyên môn để gia nhập lực lượng nhân sự chất lượng cao ngành bán dẫn.

Trước định hướng phát triển mạnh mẽ của Nhà nước, ngành công nghiệp vi mạch bán dẫn đang mở ra không gian phát triển rộng lớn. Đam mê theo đuổi ngành "hot" không đồng nghĩa với việc phải chen chân vào những cánh cửa quá cao. Nhìn nhận đúng năng lực, nắm bắt nhu cầu thực tế của thị trường và mạnh dạn chọn phương pháp học tập phù hợp chính là giải pháp để các bạn trẻ chủ động gia nhập chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.