Trường nội trú liên cấp - Thắp sáng ước mơ học sinh vùng biên Lai Châu

"Trường mới, to, đẹp em thích lắm”. Câu nói giản dị của em Lò Thanh Thủy, học sinh lớp 9A, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần, xã Pa Tần, tỉnh Lai Châu, cũng là niềm vui chung của hàng nghìn học sinh vùng biên khi những ngôi trường mới khang trang được hoàn thành.

Với các em, đó không chỉ là một ngôi trường mới. Đó còn là nơi mở ra những cơ hội mới, nơi những hành trình vượt núi, băng suối đến lớp dần trở thành ký ức và những ước mơ về tương lai được chắp cánh bằng tri thức.

Những ngôi trường mang theo kỳ vọng lớn

Ở nơi ven trời Tây Bắc, những bản làng nằm cheo leo giữa núi rừng, việc đến trường từng là hành trình không dễ dàng đối với nhiều học sinh. Khoảng cách địa lý, địa hình hiểm trở, giao thông khó khăn và điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn từng là những rào cản không nhỏ đối với hành trình học tập của con em đồng bào các dân tộc thiểu số.

Bởi vậy, chủ trương xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới mang ý nghĩa đặc biệt.

Thực hiện Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Kết luận số 81 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, tỉnh Lai Châu được đầu tư xây dựng 11 trường tại 11 xã biên giới.

Trong đó, 5 trường được khởi công từ năm 2025 gồm: Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Phong Thổ, Pa Tần, Hua Bum, Bum Nưa và Dào San, với tổng kinh phí hơn 1.300 tỷ đồng.

Những công trình này không đơn thuần là dự án đầu tư cơ sở vật chất giáo dục. Đó còn là sự cụ thể hóa một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về chăm lo giáo dục, phát triển nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.

Tại các địa bàn khó khăn, một ngôi trường được quy hoạch đồng bộ sẽ tạo ra không gian học tập, sinh hoạt và rèn luyện toàn diện cho học sinh. Từ lớp học, khu nội trú, nhà ăn đến thư viện, nhà đa năng, sân chơi, khu giáo dục thể chất..., tất cả được đầu tư với mục tiêu tạo điều kiện tốt nhất để các em học tập và trưởng thành.

Ông Mạc Quang Dũng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lai Châu, đánh giá việc đưa các trường biên giới vào sử dụng là bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa giáo dục ở vùng biên Lai Châu, tạo môi trường học tập và điều kiện làm việc tốt hơn, qua đó góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Đằng sau những dãy nhà mới khang trang là một quyết tâm chính trị lớn. Từ lựa chọn địa điểm, hoàn thiện hồ sơ đầu tư, bố trí quỹ đất, giải phóng mặt bằng đến tổ chức thi công, các phần việc đều được triển khai với tinh thần khẩn trương.

Trong quá trình đó, lãnh đạo tỉnh Lai Châu nhiều lần trực tiếp kiểm tra công trường, động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân; chủ trì các cuộc họp tháo gỡ khó khăn, đôn đốc tiến độ và kịp thời chỉ đạo xử lý những vấn đề phát sinh.

“Chạy đua” với thời gian trên những công trường vùng biên

Xây dựng một công trình quy mô lớn giữa địa hình miền núi hiểm trở chưa bao giờ là việc dễ dàng.

Địa chất phức tạp, thời tiết khắc nghiệt, giao thông khó khăn, nguồn vật liệu và nhân công tại chỗ hạn chế, giá cả biến động... khiến quá trình thi công phải đối mặt với không ít thách thức.

Nhưng yêu cầu đặt ra rất rõ ràng: những ngôi trường phải hoàn thành để đón học sinh trong năm học mới.

Với 4 công trình được giao làm chủ đầu tư, Công an tỉnh Lai Châu đã phát động “Chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm”, huy động tối đa lực lượng, phương tiện, phối hợp với các nhà thầu tổ chức thi công liên tục.

Trên công trường, tinh thần “tăng ca, tăng kíp” được triển khai mạnh mẽ. Ban ngày, tiếng máy xúc, máy ủi, máy trộn bê tông vang lên giữa núi rừng. Khi đêm xuống, những ánh đèn cao áp vẫn rực sáng, soi những tốp công nhân miệt mài làm việc.

Tiếng máy hàn, tiếng khoan cắt, tiếng xe vận chuyển vật liệu nối tiếp nhau tạo nên nhịp điệu khẩn trương của một đại công trường.

Phương châm “vừa thiết kế, vừa thi công” được vận dụng linh hoạt để rút ngắn thời gian, song vẫn kiểm soát chặt chẽ yêu cầu về kỹ thuật và chất lượng.

Đại tá Phạm Hải Đăng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu, cho biết giữa tháng 8, đơn vị đã bàn giao Trường Phổ thông Nội trú liên cấp xã Pa Tần cho ngành giáo dục và địa phương. Từ thực tế vận hành tại Pa Tần, các trường còn lại tiếp tục hoàn thiện, chuẩn bị cho việc khai thác thiết bị, tổ chức hoạt động và khai giảng đồng loạt.

Sự quyết liệt của các lực lượng tham gia dự án đã tạo nên một cuộc “chạy đua” với thời gian.

Ông Tống Thanh Hải, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lai Châu cho biết, UBND tỉnh xác định yêu cầu cao nhất là đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư; yêu cầu các chủ đầu tư, sở, ngành và địa phương thường xuyên phối hợp kiểm tra hiện trường, bám sát tiến độ từng hạng mục, kịp thời tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, vật liệu, nhân lực, thủ tục và giải ngân.

Đồng thời, chỉ đạo chuẩn bị đồng bộ các điều kiện để trường có thể hoạt động ngay khi hoàn thành: thiết bị dạy học, giường tủ, đồ dùng sinh hoạt, bếp ăn, điện, nước, công nghệ thông tin, phòng cháy chữa cháy; bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và xây dựng phương án tuyển sinh, tổ chức nội trú.

Mục tiêu là đưa trường vào hoạt động an toàn, đúng công năng và hiệu quả ngay từ đầu năm học 2026-2027.

Nhưng để công trình có thể triển khai thuận lợi, bên cạnh quyết tâm của chính quyền và nhà thầu còn có sự đồng thuận của người dân.

Với đồng bào vùng biên, đất đai là tài sản gắn bó qua nhiều thế hệ. Thế nhưng khi hiểu rằng những mảnh đất hôm nay sẽ góp phần xây dựng tương lai cho con em mình, nhiều hộ dân đã đồng thuận bàn giao mặt bằng.

Ông Nguyễn Ngọc Lai, xã Phong Thổ, chia sẻ: “Đất cát với chúng tôi là lâu dài, đời này sang đời khác, nhưng vì sự phát triển, vì tương lai con em chúng ta nên sẵn sàng bàn giao mặt bằng”.

Sự đồng thuận ấy đã trở thành một phần quan trọng để những công trình nhanh chóng thành hình.

Mái trường mới – niềm vui của hàng nghìn học sinh

Sau gần một năm triển khai, 5 công trình trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS nay đã hoàn thành.

Những dãy phòng học cao tầng, khu nội trú khép kín, nhà ăn, nhà đa năng, thư viện, khu giáo dục thể chất, sân chơi và các không gian sinh hoạt chung tạo nên những quần thể giáo dục hiện đại giữa núi rừng Tây Bắc.

Đây không chỉ là nơi học chữ. Với nhiều học sinh, ngôi trường còn là “ngôi nhà thứ hai” – nơi các em được ăn, ở, học tập, vui chơi, rèn luyện kỹ năng sống và tiếp cận những điều kiện giáo dục mà trước đây có thể còn xa lạ.

Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần, niềm vui ấy hiện rõ trên gương mặt học sinh.

Thầy giáo Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết đến nay trường đã tuyển sinh 1.068 học sinh ở hai cấp Tiểu học và THCS, trong đó cấp Tiểu học có 17 lớp, cấp THCS có 13 lớp.

Để chuẩn bị cho năm học 2026-2027, đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đã trở lại trường từ ngày 1/8. Nhà trường tập trung hoàn thiện cơ sở vật chất, chuyên môn, nền nếp và các điều kiện cần thiết để sẵn sàng đón học sinh.

Với các thầy cô giáo, sự thay đổi về cơ sở vật chất cũng mở ra một không gian mới cho công việc dạy học.

Cô giáo Vũ Thị Mai, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Pa Tần, xúc động khi được chứng kiến ngôi trường mới khang trang, sạch đẹp, hiện đại. Theo cô, cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ vừa đáp ứng tốt nhu cầu dạy và học, vừa là động lực để đội ngũ giáo viên tiếp tục nỗ lực, cống hiến.

Còn với những học sinh lần đầu được học tập trong một môi trường đầy đủ tiện nghi, niềm vui lại được thể hiện bằng những điều rất giản dị.

Em Sầm Khánh Thương, học sinh lớp 7A1, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Petrovietnam – Phong Thổ, chia sẻ: “Có trường mới, chúng em không phải trèo đèo lội suối để đến trường nữa!”.

Còn em Vàng Mạnh Quý, học sinh lớp 5A2, đã háo hức kể về những điều mình mong chờ: sân bóng, bể bơi, sân cầu lông... và lời hứa sẽ cố gắng học tập.

Đó chính là những giá trị lớn nhất mà những ngôi trường mới đang mang lại: không chỉ thay đổi diện mạo giáo dục vùng biên mà còn thay đổi cách những đứa trẻ nhìn về tương lai.

“Cột mốc” biên cương bằng tri thức

Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam đã tài trợ 245 tỷ đồng xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS xã Phong Thổ. Sự đồng hành của doanh nghiệp góp phần hình thành một công trình giáo dục có ý nghĩa, đồng thời thể hiện trách nhiệm xã hội đối với cộng đồng, nhất là những địa bàn còn nhiều khó khăn.

5 ngôi trường hoàn thành cũng là kết quả của sự cộng hưởng giữa chủ trương đúng, quyết tâm của chính quyền, trách nhiệm của doanh nghiệp, nỗ lực của các đơn vị thi công và sự đồng thuận của nhân dân.

Trên hết, những công trình ấy hướng tới tương lai của hơn 5.000 học sinh.

Từ nay, những đứa trẻ vùng biên sẽ có thêm điều kiện học tập, sinh hoạt và rèn luyện trong môi trường hiện đại. Những con đường đến trường bớt gian nan. Những giờ học có thêm thiết bị, không gian và cơ hội trải nghiệm. Những ước mơ tưởng như xa xôi được đặt trên một nền tảng vững chắc hơn.

Giữa màu xanh của núi rừng Tây Bắc, những ngôi trường mới hiện lên như những điểm sáng của tri thức.

Nếu cột mốc biên giới khẳng định chủ quyền lãnh thổ thì những mái trường nơi biên cương cũng có thể được xem như những “cột mốc” đặc biệt – cột mốc của tri thức, của niềm tin và khát vọng vươn lên.

Từ những lớp học hôm nay, những thế hệ học sinh sẽ trưởng thành, trở thành nguồn nhân lực xây dựng quê hương. Từ những mái trường mới, tình yêu quê hương, đất nước được nuôi dưỡng; ý thức giữ gìn bản làng, biên giới và khát vọng phát triển được tiếp nối.

Và từ những ước mơ rất đỗi giản dị của những em nhỏ như Lò Thanh Thủy, Sầm Khánh Thương hay Vàng Mạnh Quý, một tương lai mới đang dần mở ra.

Những ngôi trường ấy vì thế không chỉ là những công trình xây dựng. Đó là sự hiện thực hóa một chủ trương lớn, là kết tinh của quyết tâm chính trị và sức mạnh đại đoàn kết; đồng thời là món quà ý nghĩa dành cho thế hệ tương lai nơi phên dậu Tổ quốc.