Truy điệu và an táng 9 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Lào

Hành trình trở về sau những năm tháng chiến tranh

Sáng 27/5, bầu trời Điện Biên phủ một màu mây nhạt. Từ rất sớm, dòng người đã lặng lẽ hướng về Nghĩa trang Liệt sĩ Tông Khao ở xã Thanh Nưa, nơi diễn ra lễ truy điệu và an táng 9 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam hy sinh khi làm nhiệm vụ quốc tế cao cả trên đất nước Lào anh em.

Trong không khí trang nghiêm, tiếng nhạc hồn tử sĩ vang lên trầm mặc giữa núi rừng Tây Bắc khiến nhiều người không cầm được nước mắt. Những vòng hoa mang dòng chữ “Đời đời nhớ ơn các Anh hùng liệt sĩ” được đặt trang trọng trước lễ đài. Khói hương quyện trong gió sớm như nối liền hiện tại với những năm tháng chiến tranh gian khổ.

Dự lễ truy điệu có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cùng đoàn công tác Trung ương, lãnh đạo tỉnh Điện Biên, Quân khu 2 và đại diện các tỉnh Bắc Lào.

Trước anh linh các liệt sĩ, các đại biểu kính cẩn nghiêng mình dâng hương, dâng hoa bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập dân tộc và tình đoàn kết quốc tế thủy chung giữa hai dân tộc Việt Nam - Lào.

Chín chiếc quách phủ Quốc kỳ đỏ thắm được đặt ngay ngắn giữa lễ đài. Mỗi lá cờ như ôm trọn linh hồn của những người lính năm xưa đã gửi tuổi xuân nơi chiến trường nước bạn. Trong số đó, có 8 hài cốt chưa xác định được danh tính và 1 hài cốt đã được xác định tên tuổi. Dù còn hay chưa còn tên, các anh vẫn được Tổ quốc đón nhận bằng tất cả sự tri ân thiêng liêng nhất.

Trong điếu văn truy điệu, ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên nghẹn ngào khẳng định: tên tuổi, sự nghiệp và sự hy sinh cao cả của các Anh hùng liệt sĩ sẽ mãi được Đảng, Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào đời đời ghi nhớ.

Những lời điếu văn vang lên giữa nghĩa trang yên tĩnh khiến nhiều cựu chiến binh đứng lặng hồi lâu. Họ từng là những người lính đi qua chiến tranh, từng chiến đấu trên đất bạn Lào nên càng thấu hiểu giá trị của hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của biết bao đồng đội.

Trước đó một ngày, ngày 26/5, đoàn xe đưa hài cốt liệt sĩ từ tỉnh U Đôm Xay (Lào) về qua Cửa khẩu quốc tế Tây Trang trong sự đón chờ xúc động của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Điện Biên. Suốt dọc tuyến đường, nhiều người dân đứng lặng cúi đầu khi đoàn xe đi qua. Có những cụ già chắp tay trước ngực, có những em nhỏ được cha mẹ nhắc đứng nghiêm trang để tỏ lòng biết ơn với các liệt sĩ.

Sau bao năm nằm lại nơi rừng sâu, núi thẳm nước bạn, hôm nay các anh đã được trở về với đất mẹ.

Tình đất, tình người nơi cực Tây Tổ quốc

Ở Điện Biên, mỗi lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ không chỉ là một nghi lễ mà còn là ngày hội của lòng biết ơn. Người dân nơi đây luôn dành tình cảm đặc biệt cho những người lính đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Ngay từ sáng sớm, rất đông người dân xã Thanh Nưa và các vùng lân cận đã có mặt tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tông Khao. Nhiều người mang theo hoa tươi, hương thơm đến tiễn đưa các anh về nơi an nghỉ cuối cùng.

Bà Lò Thị Hoa, một người dân xã Thanh Nưa xúc động nói rằng, mỗi lần chứng kiến lễ an táng liệt sĩ, bà lại nghĩ đến những người con của đất nước đã bỏ lại tuổi trẻ nơi chiến trường để hôm nay nhân dân được sống trong hòa bình.

“Các anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Bao năm nằm lại nơi đất bạn, giờ được trở về với Tổ quốc là niềm an ủi lớn lao”, bà nghẹn ngào.

Không ít người dân đã đứng rất lâu bên những phần mộ mới được an táng. Họ lặng lẽ thắp nén nhang, chỉnh lại bó hoa hay cúi đầu mặc niệm. Trong khoảnh khắc ấy, khoảng cách giữa người còn sống và những người đã khuất dường như không còn nữa, chỉ còn lại tình đồng bào thiêng liêng.

Nghĩa trang Liệt sĩ Tông Khao từ lâu đã trở thành địa chỉ thiêng liêng, nơi yên nghỉ của hàng nghìn liệt sĩ đã hy sinh trên chiến trường Điện Biên và làm nghĩa vụ quốc tế tại Lào. Mỗi hàng mộ liệt sĩ nơi đây là một câu chuyện về lòng quả cảm, về tinh thần quốc tế vô sản son sắt của quân đội Việt Nam.

Những năm qua, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ luôn được Đảng, Nhà nước, Quân đội và tỉnh Điện Biên đặc biệt quan tâm. Đội quy tập mộ liệt sĩ Quân khu 2 đã vượt qua muôn vàn khó khăn, băng rừng, lội suối trên đất bạn Lào để tìm kiếm đồng đội.

Có những nơi địa hình hiểm trở, thông tin ít ỏi, dấu tích chiến tranh gần như bị thời gian xóa nhòa. Nhưng bằng trách nhiệm và tình cảm thiêng liêng đối với những người đã khuất, các cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên trì lần theo từng nguồn tin, từng ký ức của nhân chứng để đưa các anh trở về.

Mỗi hài cốt được tìm thấy không chỉ là niềm vui của lực lượng quy tập mà còn là sự an ủi đối với thân nhân liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.

Trong tiếng chuông ngân vang giữa nghĩa trang liệt sĩ Tông Khao sáng 27/5, lễ an táng dần khép lại. Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng các đại biểu chậm rãi di chuyển những hài cốt liệt sĩ về nơi an nghỉ cuối cùng.

Từng nắm đất được đặt xuống bằng sự thành kính. Những cánh hoa phủ kín các phần mộ mới. Giữa gió núi Điện Biên lồng lộng, các anh đã thực sự trở về trong vòng tay Tổ quốc, trong tình yêu thương và lòng biết ơn vô hạn của nhân dân.

Các anh nằm lại nơi đây, giữa đất trời cực Tây thiêng liêng của Tổ quốc. Và trong ký ức của nhân dân Điện Biên, các anh sẽ mãi là biểu tượng của lòng dũng cảm, của nghĩa tình quốc tế thủy chung, son sắt không bao giờ phai nhạt.