Công nghệ giúp những kẻ lừa đảo tiếp cận nạn nhân ở cách xa hàng nghìn km. Phía sau màn hình, chúng tính toán từng bước để lợi dụng lòng tin của người khác nhằm trục lợi. Những kẻ này không hoạt động đơn lẻ mà là một phần của hệ thống được tổ chức bài bản, vận hành xuyên biên giới. Trong hệ thống ấy, có cả những người bị lôi kéo hoặc cưỡng ép tham gia.
Tại Hàn Quốc, các nhóm chat đưa ra khuyến nghị đầu tư đang trở thành một cách tiếp cận nhà đầu tư cá nhân. Jay, một nhân viên logistics 47 tuổi, đã mất 60 triệu won sau khi tin rằng mình đang trao đổi với nhân viên của một công ty chứng khoán.
Điều khiến anh mắc bẫy không chỉ là lời hứa về lợi nhuận mà còn là mong muốn tìm được cơ hội khó có đối với người có thu nhập bình thường. Trong 6 tháng đầu năm, cảnh sát Hàn Quốc ghi nhận hơn 3.500 vụ lừa đảo, với số tiền liên quan khoảng 248 triệu USD. Các chuyên gia cho rằng những kẻ lừa đảo đang khai thác tâm lý bất an của nhà đầu tư khi thị trường biến động.
“Khi thị trường biến động mạnh, mức độ bất ổn cũng gia tăng. Trong những thời điểm như vậy, tâm lý của các nhà đầu tư cá nhân, hay còn gọi là các nhà đầu tư nhỏ lẻ, thường trở nên khá lo lắng. Các tổ chức lừa đảo đầu tư trực tuyến lợi dụng tâm lý này, từ đó khiến chúng dễ dàng thực hiện hành vi phạm tội hơn”, luật sư Lee Tae-kyung cho biết.
Đằng sau những vụ lừa đảo qua màn hình điện thoại là nơi hoạt động này được tổ chức thành cả một hệ thống. Tại một trung tâm lừa đảo ở Campuchia, cô Pornpen được tuyển làm công việc hành chính, nhưng khi đến nơi mới biết mình bị buộc phải lừa người khác.
“Họ hỏi tôi: ‘Cô có biết ở đây chúng tôi làm việc trong khu vực đen không?’. Tôi hỏi lại: ‘Khu vực đen là gì, còn khu vực trắng là gì?’. Họ nói khu vực đen chính là trung tâm lừa đảo. Chúng tôi nói rằng mình không đăng ký vào làm việc cho một trung tâm lừa đảo. Tôi ứng tuyển vào vị trí hành chính, phụ trách các giao dịch tiền gửi và rút tiền của khách hàng. Sau đó, họ hỏi tôi: ‘Vậy cô có làm công việc này hay không?’”, cô Pornpen kể.
(Ảnh chụp màn hình)
Trong hệ thống tội phạm này, cả người trực tiếp thực hiện hành vi lừa đảo và người bị lừa đều có thể là nạn nhân. Một bên bị đánh vào lòng tham hoặc nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội; bên kia có thể bị lôi kéo, mua bán hoặc cưỡng ép để trở thành công cụ lừa người khác. Sự đan xen đó khiến các trung tâm lừa đảo trở thành loại tội phạm xuyên quốc gia ngày càng khó xử lý.
Các trung tâm lừa đảo có thể bị đóng cửa rồi lại xuất hiện ở nơi khác với những người mới. Tuy nhiên, dòng tiền vẫn để lại dấu vết và là mắt xích khó thay thế. Vì vậy, cuộc chiến chống lừa đảo đang chuyển mạnh từ việc bắt giữ những người trực tiếp thực hiện sang truy tìm, phong tỏa và thu hồi tài sản.
Việc đánh vào dòng tiền đã trở thành một phần quan trọng trong các chiến dịch của Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol). Tổ chức này đang triển khai công cụ Silver Notice, cho phép các nước thành viên yêu cầu tìm kiếm tài sản được cho là có liên quan đến người đang bị điều tra hoặc đã bị kết án. Trong khi Red Notice hỗ trợ truy tìm người bị truy nã, Silver Notice tập trung vào tài sản.
“Công cụ này cho phép các cơ quan thực thi pháp luật đang truy tìm tiền của tội phạm gửi thông báo tới các nước khác, cho biết đối tượng này có những tài sản nào và đề nghị xác định những tài sản đó đang ở đâu. Chúng tôi muốn biết liệu các nước khác có thể tìm thấy ô tô, thuyền, tiền mặt, gia súc hay những tài sản khác của đối tượng hay không”, ông Nicholas Court, Giám đốc Điều phối Lực lượng đặc nhiệm Interpol, cho biết.
Trong thời gian thí điểm Silver Notice, các nước tham gia đã xác định được ít nhất 36 triệu euro tài sản bất hợp pháp.
Trong Chiến dịch “First Light 2026”, Interpol phối hợp với 97 quốc gia và vùng lãnh thổ, phân tích hơn 152.000 vụ việc. Hơn 5.800 người bị bắt, hơn 31.000 tài khoản ngân hàng bị phong tỏa và 293 triệu USD tài sản bất hợp pháp bị ngăn chặn. Chiến dịch cũng xác định hơn 142.000 nạn nhân.
Interpol đang sử dụng mạng lưới và nhiều công cụ để phá vỡ các dòng tiền liên quan đến các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia. Một đường dây có thể thay đổi địa điểm và người thực hiện, nhưng dòng tiền vẫn để lại dấu vết. Mục tiêu của Interpol là tìm ra tài sản bất hợp pháp và đưa số tài sản đó trở về nơi nó thuộc về.
Interpol vừa thành lập lực lượng đặc nhiệm chống lừa đảo đầu tiên, quy tụ các điều tra viên từ nhiều quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam. Việc tham gia lực lượng này thể hiện cam kết của Việt Nam trong bảo vệ người dân và góp phần bảo đảm an ninh khu vực trước các mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia.
Bình luận (0)