Từ danh hiệu đến động lực phát triển mới

Đưa âm nhạc vào đời sống đô thị

Âm nhạc từ lâu đã gắn với cảnh sắc và nhịp sống Đà Lạt. Từ những ca khúc viết về vùng đất cao nguyên đến các không gian biểu diễn đương đại, âm nhạc góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng của đô thị. Tuy nhiên, để phát huy danh hiệu Thành phố sáng tạo âm nhạc của UNESCO, điều quan trọng là đưa âm nhạc hiện diện thường xuyên hơn trong đời sống, tạo cơ hội để nghệ sĩ sáng tạo và công chúng tiếp cận nghệ thuật.

Năm 2023, Đà Lạt gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực âm nhạc. Danh hiệu mở ra cơ hội kết nối quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu đưa sáng tạo âm nhạc trở thành một nguồn lực phục vụ phát triển bền vững. Theo định hướng của UNESCO, thành phố sáng tạo không chỉ được nhận diện qua các sự kiện nghệ thuật, mà còn ở khả năng đưa văn hóa vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng cơ hội sáng tạo và thụ hưởng văn hóa cho cộng đồng.

Từ tháng 7/2025, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, Đà Lạt không còn là đơn vị hành chính cấp thành phố. Tuy nhiên, danh hiệu sáng tạo âm nhạc gắn với tên gọi Đà Lạt vẫn có ý nghĩa trong định vị văn hóa, du lịch và kết nối quốc tế của địa phương. Vấn đề đặt ra là tiếp tục phát huy nguồn lực này như thế nào trong cơ cấu quản lý mới, đồng thời chuyển những cam kết với UNESCO thành hoạt động cụ thể, có tính liên tục và tạo ra giá trị thực chất.

Theo TS Vũ Diệu Trung, danh hiệu chỉ có thể phát huy ý nghĩa khi âm nhạc trở thành một phần thường xuyên của đời sống đô thị, thay vì chủ yếu xuất hiện trong các chương trình theo mùa hoặc những dịp lễ hội. Điều này đòi hỏi mở rộng không gian sáng tạo, tăng cơ hội tiếp cận nghệ thuật cho công chúng và tạo điều kiện để nghệ sĩ, doanh nghiệp cùng tham gia phát triển các sản phẩm văn hóa.

Thực tế, đời sống âm nhạc tại Đà Lạt được hình thành từ nhiều hoạt động khác nhau, như biểu diễn phục vụ người dân và du khách, chương trình nghệ thuật gắn với du lịch, sân khấu ngoài trời và các dự án do nghệ sĩ, đơn vị tổ chức chủ động triển khai. Những hoạt động này góp phần mở rộng không gian thưởng thức, tạo thêm cơ hội gặp gỡ giữa nghệ sĩ và công chúng.

Danh hiệu Thành phố sáng tạo âm nhạc cũng đặt ra yêu cầu về cách tổ chức và phát triển các hoạt động âm nhạc trong bối cảnh mới. Những chương trình biểu diễn có thể tạo sức hút trong từng thời điểm, nhưng để hình thành đời sống âm nhạc bền vững, cần có không gian sáng tạo, sân khấu biểu diễn và cơ hội hợp tác lâu dài cho người làm nghề.

CT: Các đêm nhạc với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng góp phần làm phong phú đời sống âm nhạc, thu hút công chúng và mở rộng sức hấp dẫn văn hóa của Đà Lạt.

Với ca sĩ Hà Vân, tình yêu dành cho Đà Lạt được bồi đắp qua những lần đến biểu diễn và những rung cảm về con người, cảnh sắc nơi đây. Khi thể hiện những ca khúc viết về Đà Lạt, chị gửi gắm tình cảm dành cho vùng đất đã để lại nhiều dấu ấn trong mình. Những giai điệu ấy không chỉ lưu giữ ký ức mà còn góp phần đưa hình ảnh Đà Lạt đến gần hơn với công chúng. Việc tiếp tục giới thiệu những ca khúc được yêu mến, đồng thời tìm kiếm cách thể hiện mới, sẽ giúp âm nhạc về Đà Lạt đến với nhiều thế hệ khán giả.

Các sân khấu biểu diễn ngoài trời cùng các nghệ sĩ nổi tiếng sẽ mở thêm không gian sáng tạo, kết nối âm nhạc với cảnh quan Đà Lạt.

Từ hoạt động biểu diễn đến hệ sinh thái công nghiệp văn hóa

Để danh hiệu Thành phố sáng tạo âm nhạc của UNESCO tạo ra giá trị lâu dài, Đà Lạt cần phát triển âm nhạc theo hướng kết nối sáng tác, biểu diễn, sản xuất, quảng bá và phân phối sản phẩm. Khi các khâu này được liên kết, âm nhạc có thể mở rộng cơ hội nghề nghiệp cho nghệ sĩ, thu hút nguồn lực đầu tư và đóng góp vào phát triển công nghiệp văn hóa.

Quá trình đó cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, đơn vị tổ chức, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo. Cơ quan quản lý giữ vai trò định hướng, kết nối và tạo điều kiện; doanh nghiệp tham gia đầu tư, tổ chức sản xuất; nghệ sĩ tạo ra tác phẩm và giá trị sáng tạo. Sự phối hợp này cần được duy trì thường xuyên để các hoạt động âm nhạc không chỉ tập trung vào những sự kiện riêng lẻ mà từng bước hình thành đời sống nghệ thuật liên tục trong đô thị.

Danh hiệu Thành phố sáng tạo âm nhạc của UNESCO và định hướng phát triển đời sống âm nhạc tại Đà Lạt ngày càng nhận được sự quan tâm của chính quyền địa phương, các đơn vị văn hóa và đội ngũ nghệ sĩ.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, danh hiệu UNESCO vừa ghi nhận những giá trị âm nhạc của Đà Lạt, vừa đặt ra yêu cầu cụ thể trong việc duy trì và phát huy danh hiệu.

"Điều quan trọng không chỉ là tổ chức những chương trình âm nhạc quy mô lớn, mà phải từng bước hình thành đời sống âm nhạc thường xuyên trong đô thị. Âm nhạc cần hiện diện trong không gian công cộng, trong các hoạt động văn hóa, du lịch và đời sống cộng đồng; đồng thời tạo điều kiện để nghệ sĩ sáng tạo, công chúng tiếp cận nghệ thuật và các doanh nghiệp tham gia phát triển những sản phẩm văn hóa mới", bà Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết.

Âm nhạc gắn với sinh hoạt cộng đồng góp phần kết nối các giá trị văn hóa truyền thống với đời sống đương đại.

Trong tháng 11/2026, Đà Lạt dự kiến diễn ra chuỗi hoạt động âm nhạc có sự tham gia của nghệ sĩ trong nước và quốc tế, trong đó có các chương trình nhạc jazz và Festival Âm nhạc quốc tế Lang Biang. Các hoạt động này mở thêm cơ hội giao lưu chuyên môn, kết nối nghệ sĩ và đưa nhiều dòng nhạc đến với công chúng. Sự gặp gỡ giữa âm nhạc đương đại và truyền thống cũng góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, tạo thêm chất liệu cho các hoạt động sáng tạo.

Bên cạnh biểu diễn, việc tạo điều kiện để các nhạc sĩ gặp gỡ, trao đổi và tìm kiếm cảm hứng sáng tác cũng là một hướng phát triển cần được quan tâm. Trong bối cảnh Đà Lạt phát huy danh hiệu Thành phố sáng tạo âm nhạc của UNESCO, các hội trại và điểm gặp gỡ sáng tác tạo cơ hội để nghệ sĩ tiếp cận sâu hơn với cảnh quan, con người và bản sắc văn hóa địa phương.

Thiếu tướng, Nhà giáo Ưu tú, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, chia sẻ về cảm hứng sáng tác từ vùng đất và con người Đà Lạt – Lâm Đồng.

Theo Thiếu tướng, Nhà giáo Ưu tú, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, vẻ đẹp thiên nhiên, bản sắc văn hóa và sức sống của con người Đà Lạt – Lâm Đồng là nguồn cảm hứng để các nhạc sĩ sáng tạo những tác phẩm mới. Qua đó, giới nhạc sĩ mong muốn đóng góp những tác phẩm có giá trị nghệ thuật, thể hiện tình cảm với vùng đất và con người nơi đây, đồng thời làm phong phú đời sống âm nhạc của địa phương.

Tuy nhiên, giá trị của các hoạt động âm nhạc không chỉ nằm ở số lượng sự kiện hay lượng khán giả tham dự, mà còn ở khả năng duy trì hợp tác và phát triển sản phẩm sau mỗi chương trình. Việc tạo cơ hội để nghệ sĩ tại Lâm Đồng tham gia sáng tác, biểu diễn, kết nối với các đơn vị sản xuất và tiếp cận công chúng sẽ giúp các hoạt động này có sức lan tỏa lâu dài, đồng thời mở rộng khả năng kết hợp âm nhạc với văn hóa và du lịch.

Khán giả thưởng thức chương trình âm nhạc ngoài trời, một hình thức đưa âm nhạc trở thành hoạt động thường nhật trong đời sống đô thị.

Từ danh hiệu đến động lực phát triển là một quá trình đòi hỏi sự tham gia liên tục của nhiều chủ thể. Điều quan trọng không chỉ là tổ chức thêm sự kiện, mà là tạo ra cơ hội sáng tác, hợp tác và phát triển sản phẩm có khả năng tiếp tục đến với công chúng. Đây là cơ sở để Đà Lạt phát huy danh hiệu UNESCO theo hướng thực chất, đồng thời đóng góp vào sự phát triển công nghiệp văn hóa của tỉnh Lâm Đồng.