Từ đô thị đến vùng sâu: Cuộc đua giành thị trường bán lẻ mới

Báo cáo ghi nhận thị trường bán lẻ Việt Nam đã đạt được quy mô ấn tượng khoảng 269 tỷ USD vào năm 2025, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng trưởng 9-10% so với năm 2024 - mức tăng cao trong 5 năm gần đây, ngoại trừ những năm chịu ảnh hưởng bất thường của dịch bệnh. 

Sự tăng trưởng này không chỉ phản ánh sự phục hồi nhanh chóng của sức mua mà còn cho thấy sự khôi phục niềm tin của người tiêu dùng vào thị trường nội địa, khi người dân nhận thức được tầm quan trọng của việc ủng hộ hàng hóa sản xuất trong nước theo Chương trình "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".

Để đáp ứng nhu cầu mua sắm, các doanh nghiệp bán lẻ lớn trong và ngoài nước đã đẩy mạnh đầu tư phát triển hệ thống kênh phân phối tại Việt Nam thông qua việc đầu tư xây dựng hệ thống trung tâm thương mại, siêu thị, hệ thống các cửa hàng tiện ích tại các khu vực đô thị của các tỉnh, thành trên cả nước.

Như Central Retail, bắt đầu hoạt động tại Việt Nam từ năm 2012, hiện hệ thống này có khoảng 330 siêu thị, cửa hàng Go, Big C, Tops Market tại các tỉnh, thành phố trên cả nước; tổng diện tích bán lẻ đạt 1,3 m2; có khoảng 15.000 lao động; mỗi ngày có khoảng 500.000 lượt khách đến thăm quan mua sắm.

Hay như Aeon Việt Nam, tính đến cuối năm 2025, hệ thống này đã vận hành 8 trung tâm mua sắm; 15 trung tâm bách hóa tổng hợp và siêu thị; 45 siêu thị vừa và nhỏ; 180 cửa hàng tiện lợi; 29 cửa hàng chuyên doanh; 1 cửa hàng dược mỹ phẩm.

Với WinComerce, riêng trong năm 2025, hệ thống này đã mở thêm khoảng 800 cửa hàng, các cửa hàng mới này chủ yếu ở vùng nông thôn (chiếm khoảng 70%). Hệ thống này đã vừa khai trương cửa hàng thứ 5.000 trên toàn quốc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang. Qua đó, đánh dấu một cột mốc mới của hệ thống bán lẻ thuộc WinCommerce sau gần 7 năm tăng gấp đôi quy mô mạng lưới.

Theo số liệu từ WinCommerce, hệ thống WinMart+ đã tăng từ khoảng 2.500 cửa hàng vào cuối năm 2019 lên 5.000 cửa hàng vào tháng 6/2026. Cùng với hệ thống siêu thị WinMart, mạng lưới này hiện phục vụ gần 500 triệu lượt khách hàng mỗi năm và phân phối hơn 2 tỷ đơn vị sản phẩm tới người tiêu dùng trên cả nước.

Cơ hội từ vùng nông thôn 

Với mức tăng trưởng GDP và thu nhập bình quân đầu người tăng qua các năm như định hướng phát triển kinh tế xã hội đã đề ra, tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ dự kiến tăng 10-12%/năm, đến năm 2030, ước đạt 11,5-12,5 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 450 tỷ USD.

Trong bối cảnh bán lẻ hiện đại hiện mới chiếm khoảng 14% tổng thị trường bán lẻ Việt Nam, khu vực nông thôn tiếp tục được xem là động lực tăng trưởng quan trọng của ngành trong những năm tới.

Theo Bộ Công Thương, hệ thống phân phối bán lẻ của Việt Nam đang phát triển nhanh nhưng sự phát triển mới chủ yếu tập trung vào khu vực thành thị. Khu vực nông thôn, với tỷ lệ dân số chiếm khoảng 62% tổng dân số cả nước, vẫn sẽ là thị trường tiềm năng lớn cho ngành bán lẻ trong dài hạn. 

Cùng với quá trình đô thị hóa, sự phát triển kinh tế chung cả nước, trong đó, lĩnh vực nông nghiệp cũng đang không ngừng phát triển qua các năm, thu nhập của người dân tại khu vực nông thôn sẽ được cải thiện nhanh chóng, tạo sức mua lớn cho thị trường. 

Để phù hợp với nhu cầu mua sắm tại khu vực này, các doanh nghiệp phân phối sẽ có cơ hội xây dựng và phát triển mạng lưới các cửa hàng tạp hóa hiện đại, ứng dụng thanh toán số có kết nối với kho phân phối vùng của doanh nghiệp để cung cấp hàng tiêu dùng nhanh với giá cả ổn định, chất lượng đảm bảo và thay thế dần mô hình kinh doanh truyền thống tại các chợ. 

Tại các tỉnh, những thành phố loại 2, 3 đang được hình thành và phát triển sẽ tạo ra các trung tâm kinh tế mới với nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng. Theo đó, các doanh nghiệp sẽ có cơ hội phát triển trung tâm thương mại nhỏ và chuỗi bán lẻ địa phương như chuỗi minishop, minimart tại các tỉnh để phục vụ nhu cầu của dân cư tại các đô thị mới. 

Đồng thời, tại các địa phương có thế mạnh về du lịch, các doanh nghiệp cũng có cơ hội phát triển loại hình kinh doanh kết hợp giữa bán lẻ, ẩm thực, trải nghiệm du lịch và văn hóa địa phương.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao cho biết thu nhập và mức sống của người dân tại nhiều địa phương đã có sự cải thiện đáng kể trong những năm gần đây. Người tiêu dùng nông thôn không còn chỉ quan tâm đến giá rẻ mà ngày càng chú trọng đến chất lượng, thương hiệu và nguồn gốc sản phẩm. Sự thay đổi này đang mở ra cơ hội lớn cho các chuỗi bán lẻ hiện đại phát triển tại khu vực ngoài đô thị.