Từ hỗ trợ sang thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chiều nay, Quốc hội thảo luận tại phiên toàn thể về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Dự thảo Luật thể hiện sự chuyển đổi tư duy từ hỗ trợ sang thúc đẩy phát triển doanh nghiệp, trong đó chú trọng hơn đến các nhóm doanh nghiệp do người thuộc nhóm yếu thế làm chủ. Nhiều đại biểu Quốc hội đánh giá cao định hướng này, đồng thời đề nghị dự thảo tiếp tục cụ thể hóa các chính sách giúp doanh nghiệp ở các địa bàn khó khăn tiếp cận công nghệ và chuyển đổi số.

Bà Nguyễn Thanh Cầm, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp, cho biết dự thảo Luật đã bổ sung quy định hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ; doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ, lao động là người khuyết tật và doanh nghiệp hoạt động tại địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo. Đây là bước tiến quan trọng, thể hiện sự quan tâm đối với những nhóm doanh nghiệp đặc thù, thường gặp nhiều khó khăn.

Ông Nguyễn Cao Sơn, đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ, cho rằng với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt tại vùng khó khăn, điểm nghẽn không chỉ là thiếu vốn mua phần mềm hay thiết bị. Doanh nghiệp còn thiếu nhân lực có kỹ năng số, thiếu chuyên gia tư vấn và khó lựa chọn giải pháp phù hợp. Ông đề nghị xác định rõ trách nhiệm bàn giao dữ liệu, tài liệu vận hành và đào tạo người tiếp nhận tại doanh nghiệp. Đây là những điều kiện cần thiết để doanh nghiệp vùng khó khăn duy trì chuyển đổi số.

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là chính sách ưu đãi thuế. Các ý kiến đề nghị nghiên cứu mở rộng phạm vi hỗ trợ, đồng thời quy định rõ điều kiện và thời điểm hưởng ưu đãi, bảo đảm tính thống nhất với pháp luật về thuế và hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách.

Ông Nguyễn Văn Thân, đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, đề nghị sửa đổi, bổ sung theo hướng doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi có lợi nhuận, nhưng không quá 5 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Ngoài ra, ông đề nghị quy định rõ trong Luật theo hướng điều chỉnh ngưỡng doanh thu lên mức không thấp hơn 10 tỷ đồng/năm.

Ông Đào Chí Nghĩa, đại biểu Quốc hội thành phố Cần Thơ, đề nghị cân nhắc thiết kế thời điểm hưởng ưu đãi gắn với năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế, đồng thời đặt giới hạn tối đa tính từ ngày đăng ký lần đầu. Cần quy định rõ các trường hợp tổ chức lại, chia tách, chuyển đổi hoặc có quan hệ liên kết để ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách. Quan trọng hơn, phải rà soát đồng bộ với pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp và các nghị quyết có liên quan.

Ông Lê Hoàng Anh, đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai, đề nghị bổ sung vào Điều 8 quy định cơ quan thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội có trách nhiệm kết nối, cung cấp dữ liệu cho tổ chức tín dụng thông qua Hệ thống thông tin quốc gia về doanh nghiệp khi doanh nghiệp đồng ý và không phải trả phí. Tổ chức tín dụng vẫn tự chủ trong việc thẩm định và quyết định cho vay.

Về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, một số đại biểu đề nghị làm rõ cách tính quy mô doanh nghiệp, đặc biệt là tiêu chí tổng nguồn vốn, nhằm bảo đảm phù hợp với đặc thù hoạt động của từng loại hình doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Hữu Toàn, đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu, cho rằng đối với tiêu chí tổng nguồn vốn của năm trước liền kề không quá 150 tỷ đồng, cần xác định rõ đây là vốn chủ sở hữu hay vốn huy động. Đối với doanh nghiệp thương mại, vòng quay vốn lớn nên tổng nguồn vốn có thể vượt 150 tỷ đồng nhưng doanh nghiệp vẫn có quy mô nhỏ. Theo ông, cần làm rõ tiêu chí này theo hướng xác định vốn chủ sở hữu không quá 150 tỷ đồng.

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa được điều chỉnh phù hợp với thực tiễn phát triển, trong đó tổng nguồn vốn tối đa 150 tỷ đồng hoặc doanh thu không quá 400 tỷ đồng. Đây là mức trần chung trong Luật; Chính phủ sẽ quy định cụ thể theo từng ngành, lĩnh vực.

Về chính sách thuế, dự thảo kế thừa quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp phép, nhằm tạo thời gian để doanh nghiệp thích ứng, tồn tại và phát triển. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật trên cơ sở tiếp thu ý kiến đại biểu.