Từ nghị quyết đến hành động: Quảng Ninh, Bắc Ninh chuyển chủ trương thành động lực phát triển

Nghị quyết không thiếu. Điều khó hơn là biến nghị quyết thành tăng trưởng, thành năng lực cạnh tranh và thành những thay đổi có thể đo đếm trong đời sống kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh yêu cầu đổi mới mô hình phát triển ngày càng rõ nét, năng lực thực thi đang dần trở thành "thước đo" mới đối với mỗi địa phương.

Từ thực tế ở Quảng Ninh và Bắc Ninh có thể thấy một điểm chung đáng chú ý: các nghị quyết Trung ương không còn được nhìn như những văn bản định hướng đơn thuần, mà đang từng bước được chuyển hóa thành công cụ điều hành phát triển. Từ chuyển đổi số, tái cấu trúc mô hình tăng trưởng đến phát triển công nghệ cao và kinh tế xanh, các chủ trương lớn đang được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ có thể triển khai, kiểm đếm và lượng hóa bằng kết quả thực tế.

Quảng Ninh: Khi nghị quyết trở thành "khung vận hành" của nền kinh tế

Nhiều năm liên tiếp, Quảng Ninh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về PCI, cải cách hành chính và chất lượng điều hành kinh tế. Phía sau các chỉ số này là sự thay đổi đáng chú ý trong tư duy quản trị địa phương: chuyển từ điều hành theo mục tiêu ngắn hạn sang quản trị theo kết quả thực thi. Điểm khác biệt ở Quảng Ninh là nghị quyết không tồn tại song song với thực tiễn phát triển, mà được chuyển hóa thành chính cấu trúc vận hành của nền kinh tế địa phương.

Đồng chí Quản Minh Cường - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh cho biết: "Mấy trụ cột công nghiệp, nông nghiệp, du lịch và kinh tế xuất nhập khẩu logistics, buôn bán biên giới đó là trụ cột chính của nền kinh tế Quảng Ninh. Đấy là nghị quyết thành hiện thực đấy, hành động đấy chứ không phải chỉ là nghị quyết suông đâu".

Từ một địa phương phụ thuộc lớn vào khai khoáng, Quảng Ninh đang tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng đa trụ cột, mở rộng sang du lịch, logistics, công nghiệp chế biến, kinh tế cửa khẩu và dịch vụ chất lượng cao. Đây cũng là cách địa phương giảm dần phụ thuộc vào tài nguyên truyền thống để tạo dư địa tăng trưởng dài hạn.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn nằm ở cách Quảng Ninh tổ chức thực thi nghị quyết. Ông Vũ Văn Diện - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết: "Nghị quyết của BCH Đảng bộ tỉnh ghi rõ việc gì, bắt đầu vào thời gian nào, thời gian nào kiểm đếm sản phẩm. Năm 2026, nghị quyết đặt ra mục tiêu tăng trưởng GRDP 12,5%, UBND tỉnh xây dựng kế hoạch với yêu cầu phải đạt mức cao hơn".

Việc lượng hóa toàn bộ quá trình triển khai bằng tiến độ, sản phẩm đầu ra và trách nhiệm cụ thể cho thấy rõ sự chuyển dịch từ điều hành theo định tính sang quản trị theo kết quả.

Tinh thần này không dừng ở cấp tỉnh, mà được triển khai xuống tận cơ sở. Tại phường Hồng Gai, chuyển đổi số được bắt đầu từ những nhu cầu quản lý cụ thể thay vì những mô hình mang tính trình diễn. Ông Nguyễn Đình Đàn - Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Gai cho biết: "Phường đã triển khai chiến dịch 90 ngày làm sạch dữ liệu đất đai, đồng thời ra mắt mô hình mini app".

Từ cập nhật dữ liệu đất đai đến phản ánh hiện trường trên nền tảng số, chuyển đổi số đang đi vào các khâu trực tiếp liên quan tới người dân và hoạt động quản lý đô thị hằng ngày.

Trong lĩnh vực y tế, việc triển khai nghị quyết cũng tạo ra thay đổi rõ nét về phương thức vận hành. BS CKII Bùi Mạnh Hùng - Quyền Giám đốc Sở Y tế Quảng Ninh cho biết: "Hiện nay ngành y tế đã thực hiện chỉ đạo các đơn vị y tế vận hành hoàn toàn trên môi trường số với 168 thủ tục hành chính toàn trình, thời gian giải quyết giảm hơn 30% so với quy định hiện hành".

Không chỉ bộ máy quản lý, khu vực doanh nghiệp cũng chịu áp lực đổi mới từ yêu cầu nâng cao năng lực nội sinh. Ông Lê Độ - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Thành Công chia sẻ: "Trong giai đoạn tới, các doanh nghiệp như chúng tôi phải tiến hành nội địa hóa, không chỉ dừng ở lắp ráp mà phải từng bước làm chủ sản xuất".

Điều này cho thấy yêu cầu nâng cao năng lực nội sinh không còn là câu chuyện riêng của doanh nghiệp, mà đang trở thành áp lực chung của nền kinh tế địa phương trong bối cảnh cạnh tranh công nghiệp ngày càng lớn.

Đáng chú ý, Quảng Ninh cũng đang xử lý lại mối quan hệ giữa tăng trưởng và môi trường – bài toán vốn là áp lực lớn với một địa phương công nghiệp khai khoáng. Ông Nguyễn Xuân Tuyên - Phó Giám đốc phụ trách sản xuất, môi trường Công ty tuyển than Hòn Gai cho biết: "Hiện nay các khai trường đều được xây dựng theo hướng xanh, sạch, đẹp và gắn với định hướng phát triển du lịch của tỉnh".

Từ những bãi thải, khai trường từng được xem là điểm nóng môi trường, nhiều khu vực nay đang được phủ xanh, cải tạo cảnh quan và tích hợp với không gian du lịch, đô thị. Điều đó cho thấy tư duy phát triển của Quảng Ninh đang thay đổi theo hướng bền vững hơn, thay vì đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng.

Bắc Ninh: Từ trung tâm công nghiệp điện tử đến tham vọng công nghệ cao

Nếu Quảng Ninh nổi bật ở mô hình quản trị theo kết quả, thì Bắc Ninh cho thấy nỗ lực rút ngắn khoảng cách giữa nghị quyết và hành động bằng việc cụ thể hóa nhanh các chủ trương phát triển.

Ngay sau Đại hội, Bắc Ninh xác định rõ nghị quyết phải được chuyển thành hệ thống chương trình hành động và kế hoạch thực thi cụ thể. Ông Nguyễn Đình Lợi - Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Bắc Ninh cho biết: "Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tổ chức học tập, quán triệt, triển khai nghị quyết theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 122 điểm cầu với hơn 19.000 đại biểu tham dự. Các đảng bộ mở thêm 2.616 điểm xem truyền hình trực tiếp, thu hút khoảng 69.000 cán bộ, đảng viên theo dõi".

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là Bắc Ninh không dừng ở khâu học tập, quán triệt, mà nhanh chóng chuyển sang tổ chức thực hiện với cơ chế phân công, kiểm tra và giám sát cụ thể. Bà Nguyễn Thị Hương – Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh: "Triển khai nghị quyết là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định. Tỉnh tập trung vào các khâu đột phá, nâng cao năng lực hoạch định và thực thi chính sách".

Sau nhiều năm phát triển mạnh công nghiệp điện tử, Bắc Ninh hiện đối mặt với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng khi lợi thế lao động giá rẻ dần thu hẹp và cạnh tranh thu hút FDI ngày càng lớn. Trong bối cảnh đó, địa phương này đang chuyển mạnh sang thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên điện tử, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ và đổi mới sáng tạo.

Ông Mai Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết: "Bắc Ninh đã hình thành hệ sinh thái công nghiệp với trọng tâm là điện tử, bán dẫn – nền tảng để tiếp tục thu hút các nhà đầu tư chiến lược và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu".

Hiện nay, Bắc Ninh nằm trong nhóm địa phương có giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu cao nhất cả nước. Tuy nhiên, áp lực đặt ra không còn là tăng số lượng dự án, mà là nâng chất lượng dòng vốn và gia tăng hàm lượng công nghệ trong sản xuất. Đi cùng quá trình này là yêu cầu nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước. Bà Trần Thị Thu Trang - Chủ tịch Công ty cổ phần công nghệ thế hệ mới Hanel PT chia sẻ: "Muốn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp phải làm chủ công nghệ lõi – từ thiết kế đến sản xuất".

Ở góc độ quốc tế, xu hướng phát triển công nghệ cao của Bắc Ninh cũng được đánh giá có nhiều tiềm năng trong bối cảnh ngành bán dẫn và AI đang tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông Gernot Fattinger nhận định: "Bắc Ninh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển ngành bán dẫn trong kỷ nguyên AI".

Không chỉ tập trung vào tăng trưởng công nghiệp, Bắc Ninh cũng cho thấy nỗ lực giữ cân bằng giữa phát triển kinh tế và gìn giữ bản sắc văn hóa. Ông Đỗ Tuấn Khoa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh cho biết: "Tỉnh Bắc Ninh xác định các yếu tố đặc trưng và phát triển về du lịch đặc trưng của Bắc Ninh là lấy nền tảng từ di sản văn hóa và dựa trên các yếu tố di sản văn hóa, đặc biệt là các di sản văn hóa đã được thế giới, đã được quốc tế vinh danh đối với 8 di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh".

Trong bối cảnh đô thị hóa và công nghiệp hóa diễn ra nhanh, việc đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển cho thấy Bắc Ninh không chỉ hướng tới tăng trưởng kinh tế đơn thuần, mà bắt đầu đặt trọng tâm vào chất lượng phát triển dài hạn.

Từ thực tiễn Quảng Ninh và Bắc Ninh có thể thấy, khoảng cách giữa nghị quyết và cuộc sống không nằm ở độ lớn của mục tiêu, mà ở năng lực tổ chức thực hiện. Khi nghị quyết được cụ thể hóa bằng trách nhiệm rõ ràng, được duy trì áp lực hành động trong toàn bộ hệ thống và gắn với kết quả có thể đo lường, chủ trương sẽ không còn dừng ở định hướng, mà trở thành động lực phát triển thực tế.