Ứng dụng công nghệ số, nâng tầm nông sản Thủ đô

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, quỹ đất nông nghiệp thu hẹp và yêu cầu về chất lượng nông sản ngày càng cao, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng để nông nghiệp Hà Nội đổi mới phương thức sản xuất, quản lý và tiêu thụ. Công nghệ số không chỉ hỗ trợ nâng cao năng suất mà còn góp phần hình thành chuỗi cung ứng minh bạch, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

Theo thống kê được công bố, Hà Nội đã hình thành 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, với giá trị sản phẩm chiếm khoảng 40% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp toàn Thành phố. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất đã ứng dụng công nghệ trong quản lý quy trình canh tác, giám sát môi trường, thanh toán không dùng tiền mặt, quảng bá sản phẩm và kết nối tiêu thụ trên các nền tảng trực tuyến.

Một trong những trọng tâm của quá trình chuyển đổi số là tăng cường quản lý chuỗi cung ứng thông qua truy xuất nguồn gốc. Hà Nội duy trì Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm sản, thủy sản, thực phẩm tại địa chỉ check.hanoi.gov.vn. Hệ thống đã cấp tài khoản cho 3.083 cơ sở, với hơn 12.000 bộ mã truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Dữ liệu được tích hợp với ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi, góp phần hỗ trợ quản lý, minh bạch thông tin và giúp người tiêu dùng tiếp cận thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất của nông sản.

Tại các siêu thị, nhiều sản phẩm rau an toàn của các hợp tác xã trên địa bàn Hà Nội đã được gắn mã QR, giúp người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc, tìm hiểu thông tin về sản phẩm và quy trình sản xuất. Đây là một trong những giải pháp góp phần minh bạch hóa thông tin, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và thúc đẩy tiêu thụ nông sản an toàn.

Theo ông Hoàng Văn Thán - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn (xã Chương Mỹ, Hà Nội) cho biết: Việc gắn mã QR để truy xuất nguồn gốc giúp minh bạch thông tin sản phẩm, tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Chỉ cần quét mã QR, khách hàng có thể tra cứu thông tin về nguồn gốc, vùng trồng, lịch sử sản xuất và xác định chính xác vị trí thửa ruộng trồng ra sản phẩm.

Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp HTX nâng cao tính chuyên nghiệp trong quản lý, sản xuất và kinh doanh mà còn tăng khả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường tiêu thụ"

Không dừng ở việc gắn mã QR, Hà Nội hướng tới số hóa toàn bộ quá trình từ sản xuất, thu hoạch, sơ chế, bảo quản, vận chuyển đến phân phối. Việc chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng, cây trồng, vật nuôi và cơ sở sản xuất sẽ tạo nền tảng để nâng cao hiệu quả giám sát, kiểm soát chất lượng và kết nối các chủ thể trong chuỗi giá trị. Đồng thời, ứng dụng thương mại điện tử và các nền tảng số giúp nông sản, đặc biệt là sản phẩm OCOP và sản phẩm chủ lực, có thêm cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.

Bà Nguyễn Thị Thu Hằng – Trưởng phòng Kinh tế xã Quảng Oai, Hà Nội: "Hiện nay, một số doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn xã đã ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm; nhiều sản phẩm OCOP được gắn mã QR để truy xuất nguồn gốc. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã ứng dụng công nghệ số, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản."

Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa tại Kế hoạch số 179/KH-UBND ngày 02/5/2026 của UBND thành phố Hà Nội về ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong nông nghiệp thông minh. Theo kế hoạch, đến năm 2030, Thành phố phấn đấu có 50% vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung ứng dụng IoT ở mức cơ bản; 50% nông dân và hợp tác xã tại các vùng chuyên canh được hướng dẫn, hỗ trợ tiếp cận hạ tầng và ứng dụng IoT. Đồng thời, 80% công tác giám sát, dự báo và cảnh báo về sản xuất, thị trường nông, lâm, thủy sản hướng tới dựa trên phân tích dữ liệu lớn và IoT theo thời gian thực.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Hà Nội cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu nông nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng cảm biến, hệ thống tưới tiêu thông minh và công nghệ phân tích dữ liệu; đồng thời hỗ trợ nông dân, hợp tác xã nâng cao kỹ năng số. Việc kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, đơn vị sản xuất và hệ thống phân phối cũng có vai trò quan trọng nhằm bảo đảm công nghệ được triển khai phù hợp, hiệu quả và có khả năng nhân rộng.

Ông Nguyễn Văn Tài – Hợp tác xã Chăn nuôi và tiêu thụ gà đồi Ba Vì: "HTX đã từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Việc gắn mã QR giúp khách hàng dễ dàng tra cứu thông tin, truy xuất nguồn gốc, từ đó yên tâm hơn khi lựa chọn sản phẩm. Ứng dụng công nghệ số cũng giúp HTX quảng bá sản phẩm, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Số hóa nông nghiệp không chỉ là đưa công nghệ vào sản xuất mà còn là đổi mới cách thức tổ chức và quản lý toàn bộ chuỗi giá trị. Với nền tảng dữ liệu đồng bộ, truy xuất nguồn gốc minh bạch và thị trường được kết nối hiệu quả, Hà Nội có thêm điều kiện nâng cao sức cạnh tranh của nông sản, phát triển nông nghiệp thông minh, sinh thái và bền vững.

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội"