Một búp chè, một chai nước mắm hay một sản phẩm sữa hạt, muốn đi xa hơn thị trường địa phương, không chỉ cần câu chuyện riêng.
Tại Thanh Hóa, phát triển sản phẩm OCOP vì thế đang chuyển từ việc gia tăng số lượng sang nâng chất lượng, giá trị gia tăng và thị trường tiêu thụ. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đưa vào từng khâu, từ vùng nguyên liệu, sản xuất đến truy xuất nguồn gốc và bán hàng.
Ông Trần Duy Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thanh Hóa: Thực hiện các nghị quyết của Trung ương, như là nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 71 của Chính phủ. Các nghị quyết cũng đã xác định người dân là trung tâm, là chủ thể, là nguồn lực, là động lực của sự phát triển. Hai là nhà khoa học là nhân tố then chốt. Ba là nhà nước giữ vai trò dẫn dắt và kiến tạo. Ngành khoa học - công nghệ Thanh Hóa thì cũng đã xác định là cái cầu nối giữa nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp và người dân, và đã chuyển từ cái tư duy quản lý các nhiệm vụ khoa học công nghệ sang tư duy là kiến tạo hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Chuyển từ hỗ trợ theo cái chính sách sang cái đặt hàng để các cái bài toán thực tiễn để giúp cho người dân là phát triển khoa học công nghệ trong cái sản xuất và kinh doanh."
Ở vùng chè Bình Sơn, việc nâng tầm sản phẩm bắt đầu từ chính nơi tạo ra nguyên liệu. HTX Dịch vụ Nông Lâm nghiệp Bình Sơn hiện liên kết và tổ chức sản xuất trên khoảng 400 ha chè, với hơn 100 thành viên. Sản phẩm chè Bình Sơn được công nhận OCOP năm 2019 và đến năm 2024 được đánh giá lại đạt 4 sao. Từ mô hình thí điểm VietGAP, HTX đang chuyển dần sang chăm sóc theo hướng hữu cơ.
Những thay đổi được đưa vào ngay trong quá trình chăm sóc: tưới tiết kiệm nước, tưới nhỏ giọt, sử dụng phân bón sinh học. Còn trên mỗi sản phẩm, mã QR giúp người mua có thêm thông tin về vùng nguyên liệu và quy trình sản xuất.
Như vậy, câu chuyện của chè Bình Sơn không chỉ là sản xuất sạch hơn, mà từng bước hình thành một sản phẩm có quy trình, có thông tin và có khả năng tiếp cận người tiêu dùng trên môi trường số.
Ông Lê Đình Tú - Giám đốc HTX Chè Bình Sơn, xã Thọ Bình, tỉnh Thanh Hóa: Thì về ngoài những sản xuất bán thông thường ra thì nay Hợp tác xã cũng có chuyển đổi sang một số mô hình là chuyển đổi bán hàng trên mạng, trên công nghệ số. Thứ nhất là anh em Hợp tác xã cũng đang vận dụng theo bán và công nghệ số theo hình thức zalo và facebook và một số trên các nền tảng của bên bán thương mại điện tử, nên chúng tôi cũng chuyển đổi sang và đang tiến dần dần chuyển sang bán hàng online trên các nền tảng như vậy.
Thứ hai là về trong các lĩnh vực về quản lý và cũng chăm sóc thì chúng tôi cũng đã áp dụng công nghệ. Ví dụ như bây giờ chúng tôi chăm sóc theo kiểu như là tưới tiết kiệm nước nhỏ giọt và chăm sóc phân bốn bằng sinh học không dùng bằng phân đạm và các hóa chất. Chúng tôi đã dùng toàn bộ bằng các sinh học và các hiếu cơ để chăm sóc cây trà theo các quy trình của hữu cơ.
Về các mẫu mả sản phẩm chúng tôi cũng đã áp dụng để đi sang công nghệ số thì chúng tôi cũng có đầy đủ các thông tin như trên bao bì nhãn mác ví dụ thông tin là từ má QR để cho người tiêu dùng để có thể trách và biết được những nguồn gốc xuất xứ của vùng trà của chúng tôi và các quy trình sản xuất. Song song cũng là cam kết đối với người tiêu dùng để yên tâm để dùng sản phẩm của Hợp tác xã.
Ông Hoàng Văn Trung - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Thọ Bình, tỉnh Thanh Hóa: Về phương châm chỉ đạo thì xã cùng với hộ dân, cùng với hợp tác xã Bình Sơn để xây dựng, phát triển theo hướng công nghệ, thực hiện theo Nghị quyết 57 của Trung ương về việc phát triển cái sản phẩm OCOP trên nền tảng số. Hiện tại xã Thọ Bình cái sản phẩm OCOP của chè xanh, chè sạch thì trên địa bàn xã Thọ Bình đã tập trung chỉ đạo áp dụng cái công nghệ thông tin, áp dụng cái công nghệ về sản xuất thì địa phương đã cùng với hợp tác xã đã chỉ đạo cái việc tưới trên cái hệ thống chè xanh là tưới bằng pipe. Hai nữa là thực hiện cái việc chăm bón và bảo vệ thì theo cái công nghệ phun tự động để cho đảm bảo cái chè sạch trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
Việc thứ hai nữa là về cái áp dụng cái công nghệ số trong cái phát triển cái sản phẩm OCOP thì hiện nay trên địa bàn xã cùng với các cái doanh nghiệp và hộ gia đình đã quảng bá cái sản phẩm OCOP của xã Thọ Bình trên cái nền tảng công nghệ số và các cái kênh thông tin của địa phương. Và ngoài ra thì qua cái đài truyền hình của Thanh Hóa và các cái nền tảng số của Thanh Hóa, áp dụng cái việc quảng bá sản phẩm OCOP của Thọ Bình đến với nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh và một số cái tỉnh xung quanh lân cận của tỉnh Thanh Hóa chúng ta.
Nếu chè Bình Sơn bắt đầu từ việc thay đổi cách tổ chức vùng nguyên liệu, thì với nước mắm Nguyễn Hòa Ba Làng, yêu cầu nâng tầm nằm ở chuẩn hóa và minh bạch sản phẩm truyền thống.
Hương vị truyền thống vẫn là giá trị cốt lõi. Nhưng với người tiêu dùng hôm nay, một chai nước mắm còn cần trả lời được những câu hỏi rất cụ thể: sản phẩm có những chỉ tiêu chất lượng nào, có bảo đảm an toàn hay không và thông tin ấy có thể kiểm chứng ở đâu.
Tại cơ sở Nguyễn Hòa, các thông tin về độ mặn, độ đạm, an toàn thực phẩm và tự công bố chất lượng được đưa lên tem nhãn, cùng với địa chỉ bán hàng. Công nghệ ở đây không thay thế cách làm truyền thống, mà giúp giá trị truyền thống được minh bạch hơn trước người mua.
Bà Nguyễn Thị Hòa - Giám đốc Công ty TNHH 1 MTV Nguyễn Hòa Ba Làng: Thì trong một cái tem để mình dán thì có thể là mình rút ra trong cái bể mắm thì mình sẽ đem đi phân tích. Phân tích thì theo kinh nghiệm của tôi là từ muối theo cái cách của tôi và theo cái kinh nghiệm của tôi thì người ta phân tích là trong đấy có bao nhiêu độ mặn và trong đấy có bao nhiêu độ muối, và có bao nhiêu độ đạm, là những cái thông tin mà được bên An Toàn Thực Phẩm người ta đo lường cho mình. Người ta cho mình những cái thông tin về An Toàn Thực Phẩm của mình và về tự công bố chất lượng vủa từng sản phẩm thì tôi sẽ lấy những cái đó và tôi sẽ đưa lên các cái tem nhãn và những cái địa chỉ chỗ của tôi bán hàng để cho khách hàng biết để tìm, để mua sản phẩm của Nguyễn Hòa, Ba Làng.
Từ sản xuất đến tiêu thụ, chuyển đổi số đang mở thêm một cánh cửa khác cho các chủ thể OCOP: tiếp cận trực tiếp với thị trường. Với sản phẩm sữa hạt Hồng Hoa Organic, mã QR được áp dụng cho từng sản phẩm để minh bạch thông tin và hỗ trợ chống hàng giả, hàng nhái. Cùng với hệ thống đại lý, doanh nghiệp mở rộng bán hàng trên TikTok, Shopee và các nền tảng thương mại điện tử khác. Không gian thị trường vì thế không còn bó hẹp trong phạm vi địa phương.
Đây cũng là hướng Thanh Hóa đang thúc đẩy khi đưa sản phẩm OCOP lên các sàn thương mại điện tử và xây dựng thêm các kênh quảng bá trên môi trường số. Theo tư liệu của tỉnh, hiện hơn 300 sản phẩm OCOP Thanh Hóa đã có mặt trên các sàn thương mại điện tử.
Bà Vũ Hồng Hoa - Giám đốc Công ty TNHH DVTM Hồng Hoa Organic: Về truy xuất nguồn gốc và kênh số và giá trị của OCOP, chúng tôi áp dụng mạng QR truy xuất nguồn gốc cho từng sản phẩm minh bạch toàn bộ thông tin sản phẩm vàchống hàng giả, hàng nhái. Điều này giúp cho lân cao liềm tin tuyệt đối từ phía người tiêu dùng và các đối tác phân phối. Trong hoạt động thương mại, bên cạnh những kênh đại lý, truyền thông, Hồng Hoa Organic, đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua các kênh sản thương mại điện tử như là Tiktok, Shopee và một số lền tảng thương mại điện tử khác, cũng như là hệ thống bán hàng đa kênh.
Sự kết hợp lại mang lại những bước đột phá lớn cho Hồng Hoa Organic. Với thị trường thì chúng tôi mở rộng thị trường ra toàn quốc và hướng tới xuất khẩu. Với doanh thu thì đạt bước tăng trưởng, ấn tượng nhờ có dòng chảy đơn hàng liên tục từ các kênh online và hệ thống office.
Giá trị của Ocop nâng tầm được sản phẩm Ocop địa phương từ một sản phẩm chế biến lâu sản, thuần túy thành một sản phẩm dinh dưỡng cao cấp đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của người tiêu dùng hiện đại.
Từ một vùng chè, một cơ sở nước mắm truyền thống đến một sản phẩm sữa hạt, mỗi chủ thể đang có một cách khác nhau để nâng giá trị sản phẩm. Nhưng điểm chung là chất lượng không còn chỉ được quyết định ở khâu sản xuất. Đó còn là khả năng kiểm soát quy trình, minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc và đưa sản phẩm đến đúng người tiêu dùng.
Thanh Hóa hiện có 690 sản phẩm OCOP được công nhận. Riêng 7 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã tổ chức đánh giá, phân hạng 38 sản phẩm và công nhận 35 sản phẩm. Cùng với phát triển sản phẩm mới, tỉnh cũng thực hiện hậu kiểm để những sản phẩm đã được công nhận tiếp tục duy trì các tiêu chí về chất lượng và OCOP.
OCOP vì thế không chỉ dừng lại ở một tấm chứng nhận. Đích đến là những sản phẩm có chất lượng, có thương hiệu, minh bạch về nguồn gốc và có khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Từ vùng nguyên liệu đến sản xuất, từ truy xuất nguồn gốc đến thị trường số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành một phần của quá trình ấy – để những sản phẩm mang dấu ấn xứ Thanh không chỉ được công nhận, mà từng bước được nâng tầm về giá trị và sức cạnh tranh.
Bình luận (0)