Ước tính tổn thất của Iran sau 40 ngày xung đột

Thiệt hại về kinh tế và hạ tầng dân sự

Theo kênh Al Arabiya, dẫn nguồn từ báo Jerusalem Post của Israel, tổng thiệt hại kinh tế của Iran sau cuộc chiến kéo dài 40 ngày được ước tính trong khoảng từ 140 tỷ - 145 tỷ USD. Đây được xem là mức tổn thất rất lớn, phản ánh tác động sâu rộng của xung đột đối với nền kinh tế nước này.

Cùng với thiệt hại kinh tế, hạ tầng dân sự và các cơ sở thiết yếu của Iran cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Người đứng đầu Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran, ông Pirhossein Kolivand, cho biết có tới 125.630 cơ sở phi quân sự bị hư hại trong chiến sự.

Trong số này có khoảng 100.000 nhà ở bị phá hủy hoàn toàn hoặc hư hại một phần, cùng với khoảng 23.500 cơ sở thương mại. Bên cạnh đó, 339 cơ sở y tế - bao gồm bệnh viện, nhà thuốc, phòng thí nghiệm, trung tâm y tế và đơn vị cấp cứu - cũng bị ảnh hưởng.

Ông Kolivand cho biết thêm các cuộc tấn công đã gây thiệt hại cho nhiều cơ sở điều trị, trong đó có khu phức hợp phục hồi chức năng của Hội Trăng lưỡi liềm đỏ gần Bệnh viện Khatam. Nhiều công trình xung quanh cũng bị hư hại đáng kể.

Lĩnh vực giáo dục cũng chịu tác động rõ rệt khi có 32 trường đại học bị ảnh hưởng, cùng với khoảng 857 trường học và cơ sở giáo dục bị hư hại. Ngoài ra, 20 cơ sở của Hội Trăng lưỡi liềm đỏ bị tấn công trực tiếp.

Về hạ tầng, khoảng 15 công trình quan trọng cùng 5 kho chứa nhiên liệu bị đánh trúng. Các sân bay và máy bay dân dụng cũng ghi nhận thiệt hại. Trong quá trình cứu hộ, 49 phương tiện cứu nạn bị hư hại, trong khi 43 xe cứu thương bị tấn công, một số trường hợp bị trúng tên lửa trực tiếp.

Những thiệt hại này đã khiến hoạt động kinh tế - xã hội tại Iran bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều người dân mất việc làm, trong khi các ngành sản xuất và dịch vụ bị ảnh hưởng nặng nề.

Năng lực quân sự bị suy giảm đáng kể

Song song với tổn thất dân sự, năng lực quân sự của Iran cũng được cho là bị suy giảm mạnh sau các đợt không kích kéo dài. Theo đánh giá của Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, Đô đốc Brad Cooper, Iran đã phải chịu một "thất bại quân sự mang tính thế hệ", khi nhiều năng lực cốt lõi liên quan đến tên lửa, hải quân và không quân bị phá hủy.

Dẫn lại các phân tích từ báo Washington Post và các chuyên gia quốc tế, báo Al Arabiya cho biết ít nhất 4 cơ sở sản xuất tên lửa đạn đạo chủ chốt của Iran - gồm Khojir, Parchin, Hakimiyeh và Shahroud - đã bị hư hại nặng trong những tuần đầu của chiến dịch không kích.

Ngoài ra, ít nhất 29 bệ phóng tên lửa cũng bị đánh trúng, làm suy yếu đáng kể năng lực triển khai tên lửa - một trụ cột trong chiến lược quân sự của Iran.

Các hình ảnh vệ tinh và đánh giá chuyên gia cho thấy nhiều cơ sở phóng tên lửa trên mặt đất đã bị phá hủy, trong khi việc tiếp cận các kho dự trữ dưới lòng đất bị hạn chế. Điều này khiến Iran gặp khó khăn trong việc nhanh chóng tái triển khai hoặc sản xuất tên lửa mới.

Những tổn thất về quân sự được cho là đã tác động trực tiếp đến vị thế chiến lược của Iran trong khu vực, đồng thời ảnh hưởng tới khả năng răn đe của nước này do tạm thời mất khả năng sản xuất tên lửa tầm ngắn và tầm trung.

Tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu

Không chỉ dừng lại ở phạm vi quốc gia, cuộc xung đột còn gây ra những tác động đáng kể đối với kinh tế toàn cầu. Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), bà Kristalina Georgieva, cảnh báo rằng cuộc chiến Iran sẽ để lại "những vết sẹo lâu dài" đối với nền kinh tế thế giới, ngay cả trong trường hợp đạt được một thỏa thuận hòa bình bền vững. Theo bà, những tác động như phá hủy hạ tầng, gián đoạn chuỗi cung ứng, suy giảm niềm tin thị trường và biến động năng lượng sẽ khiến tăng trưởng toàn cầu chậm lại so với dự báo trước đó.

IMF cho biết, ngay cả trong kịch bản tích cực nhất, tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2026 vẫn sẽ bị điều chỉnh giảm. Điều này phản ánh mức độ ảnh hưởng sâu rộng của cuộc xung đột đối với các hoạt động kinh tế.

Một trong những yếu tố gây lo ngại là tình trạng gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Sự bất ổn tại khu vực này đã khiến giá dầu tăng và thị trường tài chính biến động mạnh. Giới chức IMF cho rằng triển vọng phục hồi của kinh tế toàn cầu sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng ổn định tình hình khu vực và khôi phục các chuỗi cung ứng năng lượng.

Ngoài ra, các quốc gia nhập khẩu dầu, các nền kinh tế đang phát triển và các quốc đảo nhỏ được dự báo sẽ chịu tác động nặng nề hơn từ cú sốc này. Trong bối cảnh đó, IMF khuyến nghị các chính phủ cần triển khai các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu, tránh các chính sách cực đoan có thể làm gia tăng bất ổn kinh tế.