Vận hành thử hầm Khe Nét, rút ngắn thời gian chạy tàu Bắc - Nam

Hầm đường sắt Khe Nét dự kiến được đưa vào vận hành thử trong 6 ngày trước khi chính thức tổ chức chạy tàu trên tuyến đường sắt Bắc - Nam. Công trình được kỳ vọng góp phần tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng tại khu vực đèo Khe Nét, rút ngắn thời gian chạy tàu và nâng cao năng lực thông qua.

Theo Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, đèo Khe Nét dài hơn 10 km, đi qua địa bàn các xã Đồng Lê và Tuyên Sơn, tỉnh Quảng Trị, ở độ cao trên 700 m so với mực nước biển và có độ dốc lớn. Trên toàn tuyến đèo có 43 đường cong nguy hiểm liên tục, khiến tốc độ tàu bị giới hạn dưới 30 km/giờ để bảo đảm an toàn.

Đối với các đoàn tàu hàng có tải trọng lớn, ngành đường sắt phải bố trí thêm một đầu máy phụ phía sau để hỗ trợ tàu vượt dốc. Sau khi tàu lên hết đèo, đoàn tàu tiếp tục phải dừng giữa khu gian để tách đầu máy đẩy, làm tăng thời gian và chi phí vận hành.

Hầm đường sắt Khe Nét thuộc Dự án cải tạo đường sắt qua đèo Khe Nét, được khởi công tháng 3/2024 với kinh phí hơn 2.000 tỷ đồng. Dự án sử dụng nguồn vốn vay ODA từ Quỹ Hợp tác phát triển kinh tế Hàn Quốc cùng vốn đối ứng của Chính phủ Việt Nam. Đây là dự án đường sắt đầu tiên tại Việt Nam sử dụng nguồn vốn vay ODA từ quỹ này.

Dự án do Bộ Giao thông vận tải (cũ) phối hợp UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) và Quỹ Hợp tác phát triển kinh tế Hàn Quốc thực hiện, nhằm tháo gỡ nút thắt hạ tầng trên tuyến đường sắt Bắc - Nam.

Thay vì đưa tàu di chuyển qua cung đường đèo quanh co, dự án xây dựng tuyến mới theo hướng nắn thẳng bằng việc khoan 2 hầm đường sắt xuyên núi. Trong đó, hầm số 1 dài 580 m và hầm số 2 dài 355 m.

Khi tuyến mới được đưa vào khai thác, cự ly chạy tàu trên khu gian Kim Lũ - Đồng Chuối được rút ngắn gần 2 km. Độ dốc tối đa giảm từ ≤17‰ xuống ≤13‰, qua đó tạo điều kiện tăng tốc độ chạy tàu.

Thời gian chạy tàu khách giảm từ 18 phút xuống còn 12-14 phút; đối với tàu hàng, từ 25 phút xuống còn 15-18 phút. Năng lực thông qua khu gian Đồng Chuối - Kim Lũ tăng từ 17,8 đôi tàu/ngày đêm lên khoảng 26,6 đôi tàu/ngày đêm.

Cùng với đó, ngành đường sắt không còn phải bố trí đầu máy đẩy tại khu gian Đồng Chuối - Kim Lũ mà chỉ cần bố trí đầu máy đẩy tại khu gian Tân Ấp - Đồng Chuối. Tổng trọng đoàn tàu tăng khoảng 300-400 tấn/đoàn, tùy theo từng loại đầu máy kéo tàu.

Việc đưa các hầm đường sắt mới vào vận hành sẽ thay đổi phương án tổ chức chạy tàu qua khu vực đèo Khe Nét, trong đó đoạn đường cũ với những đường cong liên tục, thường được gọi là đoạn “cua bóng đèn”, sẽ không còn là tuyến chạy tàu chính như trước. Tuyến mới qua các hầm xuyên núi giúp rút ngắn hành trình, giảm độ dốc và nâng cao năng lực khai thác trên khu gian.

Trước khi chính thức đưa công trình vào khai thác, hầm đường sắt Khe Nét dự kiến được vận hành thử trong 6 ngày để kiểm tra các điều kiện cần thiết, sau đó tổ chức chạy tàu chính thức trên tuyến đường sắt Bắc - Nam.