Venezuela không muốn trở thành bang thứ 51 của Mỹ

Bà Rodríguez đã đưa ra phát biểu tại Tòa án Công lý Quốc tế ở Hà Lan vào ngày cuối cùng của các phiên điều trần liên quan đến tranh chấp giữa Venezuela và nước láng giềng Guyana về khu vực Essequibo giàu khoáng sản và dầu mỏ rộng lớn.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền, độc lập và lịch sử của mình" - Tổng thống lâm thời Rodríguez nói - "Venezuela không phải là thuộc địa mà là một quốc gia tự do".

Trước đó cùng ngày, khi trả lời phỏng vấn của Fox News, ông Trump nói ông đang "nghiêm túc xem xét việc biến Venezuela thành bang thứ 51 của Mỹ" - theo một bài đăng của người dẫn chương trình John Roberts thuộc Fox News trên mạng xã hội. Nhà Trắng chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về vấn đề này.

Ông Trump cũng từng đưa ra những bình luận tương tự về Canada.

Tổng thống lâm thời Rodríguez tiếp tục nói rằng các quan chức Venezuela và Mỹ đã liên lạc và đang nỗ lực hợp tác và hiểu biết lẫn nhau.

Trước khi đề cập đến bình luận của ông Trump, bà Rodríguez đã bảo vệ chủ quyền của Venezuela đối với vùng lãnh thổ Essequibo hiện do Guyana kiểm soát tại Tòa án Công lý Quốc tế. Bà nói với các thẩm phán rằng những cuộc đàm phán chính trị - chứ không phải phán quyết của tòa án - sẽ giải quyết tranh chấp lãnh thổ kéo dài hàng thế kỷ này.

Vùng lãnh thổ Essequibo rộng 62.000 dặm vuông, chiếm 2/3 diện tích Guyana, rất giàu vàng, kim cương, gỗ và các tài nguyên thiên nhiên khác. Essequibo cũng nằm gần các mỏ dầu ngoài khơi khổng lồ hiện đang sản xuất trung bình 900.000 thùng mỗi ngày. Con số này gần bằng sản lượng hàng ngày của Venezuela khoảng 1 triệu thùng và đã biến một trong những quốc gia nhỏ nhất ở Nam Mỹ thành một nhà sản xuất năng lượng quan trọng.

Caracas đã coi Essequibo thuộc Venezuela kể từ thời kỳ thuộc địa Tây Ban Nha, khi vùng rừng rậm này nằm trong biên giới của họ. Tuy nhiên, phán quyết năm 1899 của các trọng tài đến từ Anh, Nga và Hoa Kỳ đã vạch ra đường biên giới dọc theo sông Essequibo, phần lớn có lợi cho Guyana.

Venezuela lập luận rằng một thỏa thuận năm 1966 được ký kết tại Geneve để giải quyết tranh chấp đã vô hiệu hóa phán quyết trọng tài thế kỷ 19. Tuy nhiên, vào năm 2018, 3 năm sau khi ExxonMobil tuyên bố phát hiện mỏ dầu lớn ngoài khơi bờ biển Essequibo, chính phủ Guyana đã kiện lên Tòa án Công lý Quốc tế và yêu cầu các thẩm phán giữ nguyên phán quyết năm 1899.

Căng thẳng giữa hai nước càng leo thang vào năm 2023, khi Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đe dọa sáp nhập khu vực này bằng vũ lực sau khi tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý hỏi cử tri liệu Essequibo có nên trở thành một bang của Venezuela hay không. Tổng thống Maduro bị bắt giữ vào ngày 3/1 trong một chiến dịch quân sự của Mỹ tại thủ đô Caracas và bị đưa đến New York để đối mặt với cáo buộc buôn bán ma túy. Tuy nhiên, ông đã tuyên bố không nhận tội.