Những ngày mở năm, khi nắng xuân vừa kịp hong ấm sườn Núi Sam, dòng người từ khắp nơi lại tìm về Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam (phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang). Giữa sắc áo mới, tiếng bước chân rộn ràng và hương nhang trầm lan tỏa, vía Bà đầu năm hiện lên như một sinh hoạt tâm linh lớn của vùng đất phương Nam – đông đúc nhưng vẫn giữ trọn sự thành kính.
Miếu Bà nằm tựa lưng vào núi, quay mặt về cánh đồng rộng, mang dáng dấp kiến trúc đặc trưng của tín ngưỡng dân gian Nam Bộ.
Nổi bật với mái ngói xanh nhiều tầng, các góc mái uốn cong mềm mại, chạm khắc rồng phượng tinh xảo. Bước qua hàng cột trụ vững chãi, không gian như lắng lại giữa sắc đỏ son, vàng thếp và mùi gỗ trầm thoảng nhẹ. Ánh nắng xuân lọc qua mái ngói, rọi xuống nền gạch cổ, khiến từng chi tiết chạm khắc hiện lên uy nghi mà gần gũi, nhuốm màu thời gian nhưng không hề cũ kỹ.
Theo truyền thuyết lưu truyền trong dân gian, tượng Bà Chúa Xứ được phát hiện trên đỉnh Núi Sam cách đây hơn hai thế kỷ. Khi dân làng tìm cách đưa tượng xuống núi, tượng trở nên nặng, không thể di chuyển. Chỉ đến khi chín cô gái đồng trinh cùng khiêng, tượng mới nhẹ nhàng xuống đến vị trí hiện nay và dừng lại. Từ đó, Bà được xem là vị thần bảo hộ cho vùng đất phương Nam, nơi người dân tìm đến mỗi độ xuân về để gửi gắm ước vọng cho một năm hanh thông, bình an.
Trong đời sống tinh thần của người Nam Bộ, vía Bà đầu năm đã trở thành một nghi thức quen thuộc.
Người dân đến miếu dâng hương, cầu mong gia đạo yên ổn, công việc thuận hòa. Có người trở lại để bày tỏ lòng tri ân sau một năm làm ăn suôn sẻ, có người lặng lẽ khấn nguyện cho những chông chênh vừa trải qua, cho một khởi đầu vững vàng hơn phía trước.
“Đầu năm đi vía Bà để lòng mình an trước đã” - bà Nguyễn Thị Sáu, tiểu thương tại chợ Châu Đốc - chia sẻ. “Có Bà chứng giám, mình cũng vững dạ hơn khi bắt đầu một năm mới”.
Giữa dòng người hành hương, ngày nay dễ bắt gặp nhiều bạn trẻ. Họ đến miếu với lễ vật giản dị, coi trọng sự thành tâm hơn hình thức. Những lời khấn nguyện cũng trở nên chừng mực hơn, hướng về mong ước đủ bình tĩnh, bền bỉ để thích nghi với nhịp sống hiện đại. Tín ngưỡng dân gian vì thế tiếp tục được nuôi dưỡng, lặng lẽ hòa vào đời sống đương đại.
Mỗi năm, Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam đón hàng triệu lượt khách hành hương từ khắp mọi miền đất nước.
Riêng những ngày đầu năm mới, không gian dưới chân núi trở nên rộn ràng hơn, tạo nên một bức tranh văn hóa đặc trưng, nơi sinh hoạt tâm linh hòa quyện với đời sống thường nhật và hơi thở đất trời.
Đặc biệt, khi Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 4/12/2024, giá trị của lễ hội tiếp tục được khẳng định như một biểu hiện sinh động của tín ngưỡng dân gian ăn sâu trong đời sống cộng đồng.
Giữa những đổi thay của xã hội hiện đại, vía Bà đầu năm vẫn giữ nguyên ý nghĩa như một điểm tựa tinh thần. Đó là cách người Việt lắng lại sau một năm mưu sinh, gửi gắm ước vọng an yên, trước khi bước vào năm mới với niềm tin được tiếp nối từ bao mùa xuân cũ.
Bình luận (0)