VIFC sẽ hoạt động như hệ sinh thái để hút vốn hiệu quả

Xây dựng hệ sinh thái tích hợp

Chiều 11/2, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, Ban Chỉ đạo Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam làm việc với hai Ban điều hành tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Thông điệp xuyên suốt là phải hình thành một trung tâm tài chính có nền tảng pháp lý đồng bộ, hạ tầng số hiện đại và đội ngũ nhân sự đủ tầm quốc tế.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trương Minh Huy Vũ, Chủ tịch Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh (VIFC-HCM) cho biết, sẽ xây dựng VIFC-HCM như một hệ sinh thái tích hợp gồm các sàn giao dịch chứng khoán, hàng hóa, tín chỉ carbon và tài sản số; hạ tầng thị trường tài chính hiện đại; trung tâm đổi mới sáng tạo và dữ liệu; cùng cơ chế sandbox pháp lý cho các mô hình tài chính mới. Giai đoạn 2026–2030, cơ quan điều hành dự kiến triển khai sàn giao dịch tín chỉ carbon, sàn chứng khoán quốc tế, mở rộng tài trợ thương mại, liên kết khu thương mại tự do và hệ sinh thái logistics – sản xuất, đồng thời áp dụng ưu đãi mạnh về thuế, cư trú và sandbox.

Mô hình được các chuyên gia bình luận là phù hợp khi kết hợp giữa tài chính truyền thống, FinTech và kinh tế on - chain (chuỗi khối). Định vị này nhắm tới giảm thiểu chi phí cạnh tranh, thể chế linh hoạt và công nghệ hiện đại. Vấn đề là để VIFC-HCM phát huy "tích hợp" thành lợi thế cạnh tranh cụ thể. Một hệ sinh thái chỉ thực sự có giá trị khi các cấu phần tương tác hiệu quả, giảm chi phí giao dịch và tạo thanh khoản tốt cho thị trường và các đối tác tham gia.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình, để VIFC-HCM vận hành thành công, cần xây dựng 3 trụ cột: pháp lý, hạ tầng số và nhân sự. Trung tâm tài chính không thể vận hành nếu thiếu cơ quan giám sát độc lập, tòa án chuyên biệt và trọng tài quốc tế. Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, nhà đầu tư nước ngoài sẽ ưu tiên quan tâm đến tính ổn định của hệ thống khi đi vào vận hành và khả năng bảo vệ quyền lợi hợp đồng của nhà đầu tư. Sandbox cần mở rộng nhưng phải thận trọng, đúng như chỉ đạo của Chính phủ, để không biến thử nghiệm chính sách thành rủi ro hệ thống.

Về hạ tầng số, cơ quan điều hành đã hoàn tất website, hệ thống đăng ký thành viên nội bộ và phối hợp xây dựng dịch vụ công trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Kế hoạch triển khai đồng bộ 5 lĩnh vực hạ tầng cốt lõi là bước đi cần thiết. Tuy nhiên, trong bối cảnh và xu hướng quốc tế giao dịch theo thời gian thực, VIFC-HCM cần thể hiện độ tin cậy và an ninh mạng phải đạt chuẩn quốc tế, nếu không sẽ khó thu hút được nguồn vốn đầu tư quốc tế.

Về nhân sự, TP Hồ Chí Minh đã phê duyệt đề án vị trí việc làm, thành lập các ban chức năng và đang ký hợp đồng với giám đốc điều hành là chuyên gia nước ngoài. Đây là tín hiệu tích cực. Nhưng cạnh tranh trong việc thu hút nhân lực tài chính quốc tế đang diễn ra khá gay gắt. Kiến nghị của đại diện của VIFC-HCM ở Đà Nẵng về cơ chế trả lương theo thị trường cho thấy một thực tế: nếu không có chính sách đủ linh hoạt và đãi ngộ nhân tài, VIFC-HCM sẽ gặp khó trong việc thu hút chuyên gia có kinh nghiệm điều hành và làm việc ở các trung tâm tài chính quốc tế.

Lực đẩy từ các đối tác chiến lược

Tín hiệu khá lạc quan cho VIFC-HCM là đã được ủng hộ từ các ngân hàng và nhà đầu tư chiến lược. VIFC-HCM đã làm việc với hơn 20 nhà nhà đầu tư tiềm năng như Nasdaq, Binance, VinaCapital, MB Bank, Viettel, Sovico, REE, HFIC, Becamex và gửi thư mời tới hơn 50 nhà đầu tư lớn.

Đơn cử, Ngân hàng TMCP Nam Á là một trong những thành viên chiến lược đầu tiên của VIFC-HCM. Ngay sau khi tham gia, ngân hàng này đã ký kết hợp tác với IFC, FiinGroup Vietnam và Viện Tăng trưởng Xanh Toàn cầu. Ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng giám đốc Nam A Bank, khẳng định mong muốn xây dựng cộng đồng tài chính xanh đầu tiên tại trung tâm, nơi các định chế cùng thúc đẩy chuẩn mực ESG và sáng kiến phát triển bền vững. Sáng kiến tài trợ chuỗi cung ứng xanh, với sự hỗ trợ kỹ thuật của IFC và SECO, cho thấy cách tiếp cận cụ thể: biến tiêu chuẩn xanh thành cơ chế định giá lãi suất theo hiệu suất bền vững.

Việc hợp tác với FiinGroup để xây dựng nền tảng số thu thập và đánh giá dữ liệu ESG theo thời gian thực cũng là bước đi đáng chú ý. Khi lãi suất gắn với KPI xanh, động lực kinh tế được tạo ra rõ ràng. Đây là ví dụ cho thấy hệ sinh thái tích hợp có thể vận hành: chuẩn mực quốc tế, hạ tầng số và dòng vốn kết nối thành chuỗi giá trị.

Ở chiều quốc tế, UOB công bố kế hoạch xây dựng trụ sở tại khu Trung tâm tài chính quốc tế ở TP Hồ Chí Minh với đội ngũ hơn 1.500 nhân sự. Ông Wee Ee Cheong, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc UOB, nhấn mạnh Việt Nam là thị trường trọng điểm và việc phát triển các IFC mở ra cơ hội thúc đẩy dòng vốn và thương mại xuyên biên giới. Cam kết này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, bởi khi một ngân hàng quốc tế đầu tư trụ sở và nhân sự quy mô lớn, họ đã đặt niềm tin vào hệ sinh thái của VIFC-HCM

Để vận hành thành công, các chuyên gia cũng cho rằng, Trung tâm tài chính cần tạo ra khối lượng giao dịch đủ lớn để tạo ra thanh khoản tốt và tăng thêm niềm tin cho nhà đầu tư. Sàn tín chỉ carbon hay sàn chứng khoán quốc tế chỉ phát huy tác dụng khi khung pháp lý cho giao dịch, thanh toán và chuyển vốn được hoàn thiện sớm như kiến nghị của TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước.

VIFC-HCM được kỳ vọng là động cơ mới trong phát triển kinh tế. Điều này chỉ thành hiện thực khi dòng vốn tại trung tâm chảy vào sản xuất, logistics, thương mại và đổi mới sáng tạo. Mô hình tích hợp giữa tài chính và khu thương mại tự do nếu triển khai tốt sẽ rút ngắn chuỗi tài trợ, giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. Nhưng thách thức phía trước là thực thi nhất quán và minh bạch. Một trung tâm tài chính không chỉ được đo bằng số lượng nhà đầu tư chiến lược, mà bằng mức độ tin cậy của hệ thống. Nếu ba trụ cột pháp lý, công nghệ và nhân sự được xây dựng đúng chuẩn, hệ sinh thái tích hợp của VIFC-HCM có cơ hội trở thành điểm đến thực sự của vốn toàn cầu trong tương lai gần.