VTV 2026-2030: Chuyển đổi thực chất, hướng tới tổ chức truyền thông số Quốc gia

Tại Hội thảo ngày 9/10/2026 hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) nhấn mạnh yêu cầu đổi mới đồng thời mô hình tổ chức, quy trình sản xuất nội dung, quản trị dữ liệu, nền tảng số và nguồn nhân lực; lấy khán giả làm trung tâm, dữ liệu làm nền tảng, AI làm động lực. Những định hướng này cần được cụ thể hóa bằng các thí điểm, sản phẩm và kết quả đo lường được.

Hội thảo và Triển lãm công nghệ do Đài Truyền hình Việt Nam (Đài THVN) tổ chức nhằm hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10. Trung tâm Công nghệ và Truyền dẫn phát sóng là đơn vị đầu mối triển khai. Tham dự có đồng chí Nguyễn Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Tổng Giám đốc Đài THVN, cùng lãnh đạo, cán bộ các đơn vị trong Đài, các chuyên gia và đại diện các doanh nghiệp công nghệ. Đồng chí Đinh Đắc Vĩnh, Phó Tổng Giám đốc Đài THVN, chủ trì Hội thảo.

Vị thế cao hơn, trách nhiệm lớn hơn

Phát biểu khai mạc, Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh nhấn mạnh, Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm nay đặt ra thông điệp rõ ràng: đi từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất. Cùng với Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Luật Chuyển đổi số có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 vừa tạo điều kiện thuận lợi, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn với mọi cơ quan, đơn vị.

Với Đài THVN, năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi Đài chính thức trở thành đơn vị sự nghiệp trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng từ ngày 01/4/2026. "Vị trí cao hơn thì trách nhiệm cũng lớn hơn", đồng chí Đinh Đắc Vĩnh khẳng định.

Trách nhiệm ấy đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đúc kết trong mười chữ vàng dành tặng Đài: "Mọi người, Mọi lúc, Mọi nơi, Sắc sảo, Hấp dẫn". Mười chữ vàng được trao tặng ngày 7/9/2025 tại Lễ kỷ niệm 55 năm ngày phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Đài. Tại buổi lễ, Tổng Bí thư yêu cầu Đài THVN nỗ lực để thực sự trở thành cơ quan truyền thông quốc gia kiểu mẫu, hàng đầu khu vực, có uy tín trên thế giới; là tiếng nói tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân, là trụ cột kiến tạo niềm tin và đồng thuận trong xã hội.

Theo Phó Tổng Giám đốc, mười chữ vàng vừa là sự ghi nhận, vừa là yêu cầu của thời đại số. Khán giả hôm nay xem tin tức trên điện thoại, trên nền tảng số, vào bất cứ lúc nào. Nếu nội dung chính thống vắng mặt ở đó, khoảng trống sẽ bị lấp đầy bởi thông tin sai lệch. "Vì vậy, chuyển đổi số trước hết là nhiệm vụ chính trị: dẫn dắt dòng thông tin chủ lưu trên không gian số", đồng chí nhấn mạnh.

Đặt trong mối liên hệ ấy, có thể thấy chủ đề Hội thảo chính là cách Đài THVN cụ thể hóa mười chữ vàng bằng hành động. "Mọi người, mọi lúc, mọi nơi" đòi hỏi lấy khán giả làm trung tâm và hiện diện trên mọi nền tảng. "Sắc sảo, hấp dẫn" đòi hỏi nội dung được nâng tầm nhờ dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, nhưng luôn đặt dưới sự kiểm soát của con người.

Nhìn thẳng vào thực tiễn, Phó Tổng Giám đốc cho biết Đài THVN đã đạt nhiều kết quả tích cực về chuyển đổi số báo chí; xếp hạng mức độ trưởng thành Chuyển đổi số báo chí năm 2023, 2024, 2025 liên tục ở Mức xuất sắc đứng đầu (nguồn: https://pdt.gov.vn/xep-hang) trong khối các cơ quan báo và phát thanh, truyền hình. Tuy vậy, dữ liệu chưa được chuẩn hóa và dùng chung, hệ thống còn đầu tư theo từng đơn vị; Đài cần một kiến trúc tổng thể làm "bản đồ" chung. Năm 2026 được xác định là năm bản lề, chuyển từ "ổn định - củng cố" sang "tăng tốc - bứt phá". AI sẽ được đưa vào từng khâu sản xuất, lưu trữ, phân phối, nhưng "AI chỉ là trợ lý, không thể là tổng biên tập - trách nhiệm biên tập và chính trị luôn thuộc về con người".

Đồng chí đề nghị các ý kiến tại Hội thảo đi thẳng vào những bài toán cụ thể của Đài: kiến trúc tổng thể, chuẩn dữ liệu dùng chung, nền tảng AI dùng chung và quản trị nội dung thống nhất. Mỗi đề xuất phải rõ việc, rõ người, rõ thời gian, rõ sản phẩm. An toàn thông tin phải đi trước một bước, bởi bảo vệ hệ thống cũng là bảo vệ niềm tin của khán giả. Đồng chí cũng mong các bộ, ngành cùng Đài xây dựng cơ chế phối hợp thực chất trong chia sẻ dữ liệu, xử lý tin giả, dùng chung hạ tầng số quốc gia. Các đối tác công nghệ được kỳ vọng thực sự đồng hành, giúp Đài làm chủ công nghệ cốt lõi.

Chuyển đổi phương thức, giữ vững sứ mệnh

Đi vào định hướng cụ thể, Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh đặt chuyển đổi số của Đài THVN vào bức tranh chung của ngành truyền thông. Khán giả không còn chỉ xem truyền hình theo lịch phát sóng; họ xem trên Smart TV, điện thoại, máy tính, nền tảng OTT và mạng xã hội, xem trực tiếp hoặc theo yêu cầu, xem chương trình dài hoặc video ngắn. IP, Cloud, dữ liệu lớn và đặc biệt là trí tuệ nhân tạo đang tái định hình toàn bộ chuỗi giá trị, từ sáng tạo, sản xuất, phân phối, lưu trữ đến kinh doanh và quản trị.

Trong bối cảnh ấy, theo đồng chí Đinh Đắc Vĩnh, điều cần trả lời không chỉ là Đài đầu tư thêm công nghệ gì, mà là Đài phải trở thành một tổ chức truyền thông như thế nào trong kỷ nguyên số. Mục tiêu đến năm 2030 được xác định rõ: Đài THVN từng bước trở thành tổ chức truyền thông số quốc gia hiện đại, đa phương tiện, đa nền tảng; vận hành ngày càng dựa trên dữ liệu, được hỗ trợ sâu bởi trí tuệ nhân tạo và làm chủ những năng lực công nghệ trọng yếu.

Đi liền với tham vọng đổi mới là một giới hạn được khẳng định dứt khoát. "Chuyển đổi số không làm thay đổi sứ mệnh và những giá trị cốt lõi của VTV. Chúng ta chuyển đổi phương thức hoạt động để thực hiện tốt hơn sứ mệnh của mình, chứ không phải chuyển đổi để chạy theo công nghệ", Phó Tổng Giám đốc nhấn mạnh. Dù công nghệ thay đổi, Đài THVN vẫn phải giữ vững vai trò của cơ quan truyền thông quốc gia; bảo đảm tính chính xác, tin cậy, trách nhiệm xã hội, bản sắc văn hóa và phục vụ lợi ích của đất nước, của nhân dân.

Học hỏi kinh nghiệm quốc tế, nhưng không sao chép

Những định hướng nêu tại Hội thảo được đúc rút từ một quá trình nghiên cứu, khảo sát công phu. Thời gian qua, Đài THVN đã khảo sát, trao đổi kinh nghiệm với nhiều cơ quan truyền thông của Trung Quốc như Đài Phát thanh - Truyền hình Hồ Nam (HBS), Đài Phát thanh - Truyền hình công cộng Hồng Kông (RTHK) và Đài Truyền hình TVB; đồng thời tham khảo kinh nghiệm, xu hướng công nghệ từ các chuyến công tác, triển lãm chuyên ngành và hoạt động trao đổi với doanh nghiệp công nghệ.

Mỗi mô hình mang lại một góc nhìn tham chiếu riêng. HBS chuyển đổi đồng thời về tổ chức, con người, quy trình sản xuất, IP nội dung, nền tảng số và mô hình kinh doanh. RTHK cho thấy truyền hình quảng bá và nền tảng số tiếp tục bổ trợ cho nhau, với các năng lực sản xuất, kỹ thuật được tổ chức theo hướng chia sẻ. TVB nổi bật ở quản trị tài sản nội dung, khai thác bản quyền và phát triển hệ sinh thái truyền thông – giải trí. Cùng với đó, việc tiếp cận trực tiếp xu hướng công nghệ tại IBC và làm việc với các doanh nghiệp công nghệ giúp Đài THVN có thêm cơ sở thực tiễn để định hình kiến trúc và lộ trình đầu tư của mình.

Mỗi tổ chức có điều kiện và chức năng riêng; Đài THVN không thể và không nên sao chép nguyên mẫu của bất kỳ đài nào. Nhưng mẫu số chung thì rõ ràng: chuyển đổi số thành công không bắt đầu và kết thúc ở công nghệ. Phó Tổng Giám đốc chỉ ra những biểu hiện của sự chuyển đổi nửa vời: "Nếu có AI nhưng vẫn giữ nguyên quy trình cũ; có Cloud nhưng các hệ thống vẫn phân tán; có MAM nhưng dữ liệu nội dung không thống nhất; có VTVgo nhưng vẫn chỉ sản xuất cho truyền hình rồi đưa lên nền tảng số, thì chuyển đổi số chưa thực sự đi vào chiều sâu."

Năm chuyển đổi chiến lược

Từ những nhận định đó, Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh đề xuất năm chuyển đổi chiến lược trọng tâm định hướng phát triển Đài THVN giai đoạn 2026-2030:

- Từ kênh làm trung tâm sang khán giả làm trung tâm. Tiếp tục phát triển hệ thống kênh quảng bá, đồng thời coi VTVgo là nền tảng số chiến lược, điểm kết nối trực tiếp quan trọng nhất với công chúng. Một người có thể xem thời sự trên VTV1, thể thao trên VTV6, giải trí trên VTV3 và xem lại trên VTVgo; với họ, tất cả đều là nội dung của Đài Truyền hình quốc gia. VTVgo cần từng bước phát triển từ ứng dụng xem truyền hình trực tuyến thành nền tảng truyền thông số chiến lược, kết nối nội dung, người dùng, dữ liệu và dịch vụ số; đo hiệu quả bằng mức độ gắn bó, trải nghiệm và khả năng phục vụ công chúng, không chỉ bằng lượt xem.

- Từ sản xuất để phát sóng sang kiến tạo tài sản nội dung. Một chương trình không kết thúc khi hết giờ phát sóng. Mô hình One Source - Multi-Use, một nguồn nội dung, nhiều sản phẩm, nhiều nền tảng, đòi hỏi thay đổi từ khâu lập kế hoạch đến quản lý bản quyền. Kho tư liệu hơn 50 năm và các thương hiệu chương trình phải được quản trị như tài sản chiến lược. Khai thác tài sản nội dung cần gắn với quản lý quyền, phát triển IP, sản phẩm số, sự kiện và những mô hình hợp tác, kinh doanh phù hợp; qua đó tạo thêm nguồn lực tái đầu tư cho sáng tạo nội dung.

- Từ hệ thống riêng lẻ sang kiến trúc thống nhất. Khung kiến trúc số VTV 2030 là cơ sở định hướng mọi dự án đầu tư, với lộ trình chuyển đổi SDI sang IP, Hybrid Cloud, chuẩn định danh và metadata dùng chung. Không nhất thiết dùng một phần mềm duy nhất, nhưng các hệ thống phải kết nối và vận hành trong một kiến trúc chung.

- Từ dữ liệu phân tán sang điều hành dựa trên dữ liệu. Có nhiều dữ liệu không đồng nghĩa với có năng lực khai thác dữ liệu. Đài từng bước hình thành Metadata Spine, Data Platform, Data Lakehouse, với mục tiêu cuối cùng là hiểu khán giả hơn, khai thác nội dung tốt hơn và ra quyết định chính xác hơn.

- Từ ứng dụng AI riêng lẻ sang năng lực AI toàn Đài. Trước mắt ưu tiên những bài toán thiết thực như chuyển giọng nói thành văn bản, phụ đề, dịch thuật, biên mục tự động, tìm kiếm tư liệu, tạo highlight; về lâu dài hướng tới AI Platform và AI Factory dùng chung, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp.

Với AI, Phó Tổng Giám đốc đặt ra nguyên tắc có tính ràng buộc: "AI hỗ trợ - Con người kiểm chứng và quyết định - Người có trách nhiệm chịu trách nhiệm cuối cùng". Đối với Đài Truyền hình quốc gia, uy tín và niềm tin của công chúng luôn quan trọng hơn mọi lợi ích về tốc độ hay chi phí.

One VTV: Thống nhất để mạnh hơn, không phải để tập trung hóa

Để năm chuyển đổi trên đi vào thực tế, tư duy One VTV được đặt ra như mô hình vận hành cho giai đoạn mới. Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh lưu ý, One VTV không có nghĩa là mọi đơn vị phải trở thành một hay mọi hoạt động dồn về một đầu mối. One VTV là một tầm nhìn, một chiến lược, một thương hiệu; một hệ sinh thái nội dung và dữ liệu được kết nối; những nền tảng cốt lõi được dùng chung; nhưng vẫn phát huy tính chuyên môn, trách nhiệm và sức sáng tạo của từng đơn vị.

"Những gì cần thống nhất thì phải thống nhất. Những gì nên dùng chung thì phải dùng chung. Những gì cần phân quyền, sáng tạo và linh hoạt thì phải tạo điều kiện để các đơn vị chủ động thực hiện", đồng chí nêu rõ. Nguyên tắc này áp dụng không chỉ cho công nghệ mà cho cả tổ chức sản xuất, phân phối, khai thác bản quyền, kinh doanh và quản trị, hướng tới sử dụng tối ưu nguồn lực của toàn Đài.

Công nghệ có thể mua, năng lực phải tự hình thành

Hội thảo dành sự quan tâm đặc biệt cho yếu tố con người. Chuyển đổi số không chỉ tạo ra nghề mới mà còn thay đổi yêu cầu với những nghề hiện có. Phóng viên, biên tập viên cần hiểu môi trường số, dữ liệu khán giả, kỹ năng kiểm chứng và sử dụng AI có trách nhiệm. Kỹ thuật viên cần làm chủ IP, Cloud, AI, phần mềm, tự động hóa và an ninh mạng. Cán bộ quản lý cần năng lực điều hành dựa trên dữ liệu và đánh giá hiệu quả thực chất.

Phó Tổng Giám đốc đề nghị Ban Tổ chức Cán bộ, Trường Cao đẳng Truyền hình và các đơn vị liên quan phối hợp xây dựng Bản đồ năng lực nhân lực VTV 2030, đồng thời phát huy các nhóm làm việc liên chức năng kết hợp nội dung - công nghệ - dữ liệu - nền tảng số - kinh doanh. "Công nghệ có thể mua, giải pháp có thể thuê, nhưng năng lực tổ chức, năng lực sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ phải được hình thành từ chính con người VTV", đồng chí khẳng định.

Từ tầm nhìn đến hành động

Tầm nhìn 2030 là cần thiết, nhưng điều quyết định là những việc phải làm ngay. Tại Hội thảo, Phó Tổng Giám đốc đề xuất sáu nhóm nhiệm vụ ưu tiên cho giai đoạn 2026–2027; các nội dung cụ thể tiếp tục được rà soát, hoàn thiện và trình cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định:

- Hoàn thiện kiến trúc và kế hoạch chuyển đổi số của Đài giai đoạn 2026-2030; rà soát các đề án, dự án để tránh trùng lặp. Mỗi dự án phải trả lời được ba câu hỏi: giải quyết bài toán gì, kết nối với hệ thống chung như thế nào và tạo ra hiệu quả gì.

- Thí điểm chuyển đổi quy trình sản xuất theo mô hình One Source - Multi-Use và một quy trình ứng dụng AI đo lường được kết quả về thời gian, chi phí, chất lượng và năng suất.

- Bắt đầu chuẩn hóa định danh, metadata và API dùng chung trên một số hệ thống sản xuất, MAM, lưu trữ và VTVgo, không chờ các dự án lớn hoàn thành.

- Đánh giá, lựa chọn các ứng dụng AI và công nghệ mới có thể thử nghiệm ngay, với đơn vị sử dụng cụ thể, tiêu chí đánh giá rõ ràng và khả năng nhân rộng.

- Đổi mới mô hình quản trị và môi trường làm việc số, giảm quy trình thủ công, giảm nhập liệu trùng lặp, hỗ trợ lãnh đạo điều hành trên cơ sở dữ liệu.

- Xây dựng cơ chế lựa chọn, đánh giá và nhân rộng sáng kiến số. Mỗi thí điểm cần có đơn vị sử dụng, người chịu trách nhiệm, thời hạn, chỉ tiêu đánh giá về chất lượng, năng suất, chi phí và khả năng triển khai rộng; trên cơ sở đó quyết định tiếp tục, điều chỉnh hoặc dừng.

Trung tâm Công nghệ và Truyền dẫn phát sóng được giao tổng hợp các sáng kiến, đề xuất từ Hội thảo, phân loại thành nhiệm vụ triển khai ngay, thí điểm trong năm 2027 và vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, để báo cáo Lãnh đạo Đài. An toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và bảo đảm hoạt động liên tục được yêu cầu đặt ra ngay từ khâu thiết kế hệ thống, không phải là phần việc bổ sung sau khi dự án hoàn thành.

Bên lề Hội thảo, Triển lãm công nghệ phác họa một chuỗi giá trị truyền hình số tương đối hoàn chỉnh, từ ghi hình, sản xuất trên đám mây, hậu kỳ tích hợp AI đến kho tư liệu thông minh và bảo mật nội dung. Lãnh đạo Đài yêu cầu các giải pháp này được đánh giá theo nhu cầu thực tế, khả năng tích hợp, hiệu quả đầu tư và yêu cầu an toàn thông tin, để trở thành những mảnh ghép của một kiến trúc tổng thể, tránh đầu tư dàn trải, rời rạc. Các giải pháp trưng bày là cơ sở để xem xét thử nghiệm, không đồng nghĩa với việc đã được VTV lựa chọn đầu tư hoặc triển khai chính thức.

Xứng đáng với vị thế Đài Truyền hình quốc gia

Đài THVN bước vào giai đoạn mới với những nền tảng hiếm có: thương hiệu và uy tín của Đài Truyền hình quốc gia, đội ngũ giàu kinh nghiệm, hệ thống sản xuất và phát sóng rộng lớn, nền tảng VTVgo, kho tư liệu hơn 50 năm cùng nhiều thương hiệu chương trình giá trị. Vấn đề, như Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh chỉ ra, không phải là bắt đầu lại từ đầu, mà là kết nối và phát huy tốt hơn những nguồn lực đang có, đồng thời tạo ra năng lực mới cho tương lai.

Khép lại phần phát biểu, đồng chí Đinh Đắc Vĩnh gửi gắm thông điệp: "Công nghệ phải phục vụ nội dung. Dữ liệu và AI phải phục vụ con người. Đổi mới sáng tạo phải tạo ra hiệu quả thực chất. Và mọi sự chuyển đổi của VTV phải hướng tới phục vụ công chúng ngày càng tốt hơn, thực hiện tốt hơn sứ mệnh của Đài Truyền hình quốc gia."

Từ buổi phát sóng đầu tiên năm 1970, Đài Truyền hình Việt Nam đã nhiều lần làm chủ những bước chuyển lớn của công nghệ. Theo Phó Tổng Giám đốc Đinh Đắc Vĩnh, lần chuyển đổi này có phạm vi sâu rộng, bởi nó thay đổi cả cách làm nghề lẫn cách kết nối với khán giả. Việc Đài THVN đưa thông tin của Đảng, Nhà nước đến với mọi người, mọi lúc, mọi nơi, bảo đảm kịp thời, chính xác, sắc sảo và hấp dẫn, chính là thước đo cao nhất cho thành công của cuộc chuyển đổi này. Đó cũng là cách Đài THVN hiện thực hóa mười chữ vàng Tổng Bí thư trao tặng, khẳng định vị thế Đài Truyền hình quốc gia, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân.