Xã Trung Sơn (Phú Thọ): Cây quế “chìa khóa” mở lối thoát nghèo bền vững

Là xã vùng cao của tỉnh Phú Thọ, giáp ranh với tỉnh Lào Cai, Trung Sơn có địa hình chủ yếu là đồi núi, diện tích tự nhiên gần 100km², trong đó phần lớn là đất lâm nghiệp. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, giao thông từng nhiều khó khăn khiến đời sống người dân nơi đây trước kia phụ thuộc chủ yếu vào sản xuất nông, lâm nghiệp nhỏ lẻ.

Những năm gần đây, Trung Sơn xác định phát triển kinh tế đồi rừng là hướng đi trọng tâm để nâng cao thu nhập cho người dân. Toàn xã hiện có hơn 8.000ha đất đồi rừng, trong đó gần 3.000ha được trồng quế, loại cây được xem là "vàng xanh" của địa phương.

Trước đây, người dân chủ yếu trồng các loại cây như keo, mỡ, bồ đề… Đây đều là những loại cây sinh trưởng nhanh nhưng giá trị kinh tế thấp, đầu ra bấp bênh, phụ thuộc lớn vào thị trường. Thu nhập của nhiều hộ gia đình không ổn định, tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức cao.

Nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu phù hợp với cây quế, nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi diện tích rừng sản xuất sang trồng quế. Sau nhiều năm phát triển, cây quế không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn dần thay đổi tư duy sản xuất của người dân địa phương.

Anh Đinh Văn Nghị – Trưởng khu Đâng cho biết, từ khi cây quế xuất hiện trên địa bàn xã, đời sống người dân đã thay đổi rõ rệt. Nhiều hộ có điều kiện xây dựng nhà cửa khang trang, mua sắm phương tiện sinh hoạt, đầu tư cho con cái học hành đầy đủ.

"Có thể nói cây quế đã giúp nhiều hộ dân thoát nghèo bền vững. Trước kia bà con làm keo, bồ đề thu nhập thấp, giờ chuyển sang quế thì kinh tế khá hơn hẳn", anh Nghị chia sẻ.

Theo anh Nghị, tính theo chu kỳ khai thác, mỗi hecta quế có thể mang lại thu nhập khoảng 200 – 300 triệu đồng, cao gấp nhiều lần so với các loại cây lâm nghiệp trước đây. Gia đình anh hiện có khoảng 7ha quế, phần lớn đang bước vào giai đoạn cho thu hoạch.

"Cây quế từ năm thứ 4 đã có thể bắt đầu thu. Những năm đầu phải chăm sóc kỹ hơn keo hay mỡ, nhưng càng về sau giá trị kinh tế càng cao. Đặc biệt cây quế gần như không bỏ đi phần nào, từ lá, vỏ đến lõi đều có thể bán", anh Nghị nói.

Không chỉ mang lại nguồn thu từ khai thác vỏ quế, người dân còn tận dụng lá quế bán cho các cơ sở thu mua dược liệu chưng cất làm tinh dầu. Gỗ quế sau khai thác cũng được thương lái thu mua phục vụ chế biến. Nhờ đó, giá trị kinh tế từ cây quế được nâng lên đáng kể; riêng giá vỏ quế tươi hiện đạt khoảng 20.000 đồng/1kg mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân.

Ông Đinh Văn Đóa – Phó Chủ tịch UBND xã Trung Sơn cho biết, xã Trung Sơn bắt đầu trồng thử nghiệm cây quế từ năm 1987. Trải qua gần 40 năm phát triển, từ những diện tích nhỏ lẻ ban đầu, đến nay quế đã trở thành cây trồng chủ lực, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của địa phương.

Từ những diện tích trồng thử nghiệm, hiện nay, toàn xã có hơn 1.442 hộ dân trồng quế với tổng diện tích gần 3.000 ha. Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 tiếp tục duy trì và mở rộng diện tích quế ổn định trên 3.000ha, hướng tới phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Theo ông Đóa, cây quế đang giữ vai trò then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế đồi rừng, góp phần xóa đói, giảm nghèo và nâng cao đời sống người dân địa phương.

"Cây quế được ví như cây xóa đói giảm nghèo của người dân xã Trung Sơn. Hiện nay, phần lớn thu nhập của nhiều hộ dân đều phụ thuộc vào cây quế. Nếu không có thị trường thu mua ổn định thì đời sống người dân sẽ gặp rất nhiều khó khăn", ông Đinh Văn Đóa – Phó Chủ tịch UBND xã Trung Sơn chia sẻ.

Việc phát triển cây quế không chỉ góp phần nâng cao thu nhập mà còn tạo việc làm thường xuyên cho người dân miền núi. Cùng với đó, diện tích rừng quế ngày càng mở rộng cũng góp phần nâng cao độ che phủ rừng, bảo vệ môi trường sinh thái.