Xây dựng đội ngũ luật sư tinh thông về nghiệp vụ, vững vàng về bản lĩnh chính trị, trong sáng về đạo đức

Tại Phiên thảo luận tại Tổ 11 ngày 19/10, về dự án Luật Luật sư (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Luật sư nhằm thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về nâng cao tiêu chuẩn luật sư.

"Hiện nay, lĩnh vực luật sư của chúng ta cần phải được tăng cường, nâng cao trình độ cả về phẩm chất chính trị, về chuyên môn và về mặt hội nhập quốc tế", Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Phó Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế hiện nay, có luật sư giỏi luật nhưng không giỏi ngoại ngữ và ngược lại, có người giỏi ngoại ngữ lại không giỏi luật. Người vừa giỏi luật vừa giỏi ngoại ngữ thì rất ít. Do đó, mục tiêu là phải tập trung xây dựng đội ngũ luật sư Việt Nam.

Đề cập về điều kiện của luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định tán thành với điều kiện trước hết của luật sư Việt Nam là phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt, kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính, trung thực.

Đồng thời, phải tập trung xây dựng đội ngũ luật sư Việt Nam chuyên nghiệp, tinh thông về nghiệp vụ, vững vàng về bản lĩnh chính trị, trong sáng về đạo đức và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong thời đại mới. Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, điều này phù hợp với chỉ đạo của Đảng trong Nghị quyết 27-NQ/TW và các Kết luận của Đảng về xây dựng đội ngũ luật sư và hành nghề luật sư.

Nhấn mạnh luật sư phải có chuyên môn giỏi, có đạo đức, có phẩm chất, có kỷ luật kỷ cương, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, chúng ta phải hình thành các tổ chức luật sư với quy mô ngày càng lớn, đủ sức để chức năng luật sư ở tầm cạnh tranh quốc tế.

Về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề luật sư quy định tại Điều 7 của dự thảo Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải bám sát Kết luận số 69-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương; đồng thời, tán thành ý kiến Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là phải có bằng cử nhân luật. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, phải là người có bằng cử nhân luật mới có thể hành nghề luật sư.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng việc hình thành công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thể có thành viên góp vốn không phải là luật sư khi đáp ứng điều kiện về quy mô, thời gian hoạt động, tỷ lệ vốn góp theo quy định của Chính phủ.

"Nghề luật sư là một nghề rất đặc biệt và cao quý. Và nghề luật sư khác tất cả các ngành khác ở chỗ: Người làm luật sư thì phải tham gia Liên đoàn luật sư thì mới được hành nghề. Và các nước trên thế giới cũng quy định như vậy. Cho nên tôi đề nghị không nên tổ chức hình thức công ty luật trách nhiệm hữu hạn", Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị.

Liên quan đến tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần tiếp tục nghiên cứu để bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng tại Kết luận số 69-KL/TW của Bộ Chính trị, tức là phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, gắn trách nhiệm tự quản với tăng cường kỷ luật kỷ cương, rèn luyện phẩm chất đạo đức trong sáng, nâng cao bản lĩnh chính trị nghề nghiệp và chuyên môn nghiệp vụ.

Không liêm chính và không trung thực thì không thể là một luật sư 

Cùng quan điểm, đại biểu Lê Hữu Trí - Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa nêu rõ, "kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính, trung thực" là tiêu chuẩn cần thiết, bắt buộc phải có để hành nghề luật sư, trong lần sửa đổi này thì không nên bỏ tiêu chuẩn như vậy.

"Làm luật sư mà không bảo vệ công lý, không liêm chính và không trung thực thì không thể là một luật sư được. Đây là một tiêu chuẩn cần phải có và phải đủ trong một luật sư. Cho nên, tôi đề nghị phải bảo vệ tiêu chuẩn này và cơ quan soạn thảo xem xét lại", đại biểu Lê Hữu Trí đề nghị.

Liên quan đến những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động luật sư, đại biểu Nguyễn Thị Thủy - Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên cho biết, các quy định ở khoản 2 Điều 6 của dự thảo cơ bản đã bao quát đầy đủ những hành vi bị nghiêm cấm đối với hoạt động nghề nghiệp luật sư.

Các hành vi bị nghiêm cấm được quy định trong dự thảo Luật theo hướng là nghiêm cấm cản trở hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, nếu chỉ ghi như vậy thì sẽ chưa bao quát được các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra. Do đó, đề nghị Bộ Tư pháp - Cơ quan chủ trì soạn thảo bám sát hơn Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành cũng như dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) đang trình Quốc hội xem xét và dự kiến thông qua tại Kỳ họp này.

"Bởi vì theo định nghĩa của Bộ luật Tố tụng hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng chỉ là các cơ quan chuyên trách, bao gồm cơ quan điều tra, cơ quan Viện kiểm sát và cơ quan Tòa án. Trong tố tụng hình sự, còn quy định là cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, tức là ngoài ba cơ quan tố tụng chuyên trách nêu trên thì còn có cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, ví dụ như hải quan, kiểm lâm, cảnh sát biển, kiểm ngư...", đại biểu lý giải.

Vì vậy, đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị bám sát vào các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và quy định các hành vi bị nghiêm cấm này là "nghiêm cấm gây cản trở, khó khăn cho hoạt động của các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng". Quy định như vậy sẽ bảo đảm bao quát toàn diện các chủ thể tiến hành tố tụng trong hoạt động tố tụng hình sự.