Xuất khẩu 3 tháng đầu năm khởi sắc

Từ đầu năm 2026 đến nay, xuất khẩu hàng hóa tăng mạnh, đặc biệt tại các cửa khẩu biên giới. Kim ngạch xuất khẩu đạt 20,35 tỷ USD chỉ trong nửa đầu tháng 3, tăng tới 98,1% so với kỳ trước, theo số liệu từ Cục Hải quan.

Lũy kế từ đầu năm, xuất khẩu đạt 96,8 tỷ USD, tăng trên 17%, với động lực chính đến từ hoạt động sôi động tại các cửa khẩu biên giới. Tại Móng Cái và Lạng Sơn, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng mạnh, nhờ mở rộng thời gian thông quan, đặc biệt là thí điểm làm thủ tục cuối tuần giúp giảm ùn tắc, tiết kiệm chi phí và tăng tốc lưu chuyển hàng hóa.

Bên cạnh đó, nhóm hàng công nghiệp chế biến như điện tử, điện thoại, máy móc tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng với mức tăng hàng tỷ USD.

Trước yêu cầu mới, Chính phủ đang thúc đẩy mô hình cửa khẩu thông minh. Cụ thể, ngày 18/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 453 phê duyệt Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành và Bản Vược thuộc cửa khẩu quốc tế Lào Cai. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hiện đại hóa toàn diện hoạt động quản lý, kiểm tra, giám sát tại cửa khẩu.

Theo đề án, hàng loạt công nghệ tiên tiến sẽ được đưa vào vận hành như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), mạng 5G và phương tiện vận tải tự động hóa. Mục tiêu không chỉ là tăng tốc thông quan, mà còn kiểm soát hiệu quả dòng hàng hóa theo thời gian thực.

Đáng chú ý, các chỉ tiêu đặt ra đến năm 2030 khá cụ thể: năng lực vận chuyển hàng hóa qua hai lối thông quan tăng gấp đôi; chi phí logistics giảm từ 20 - 30%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 9 tỷ USD.

Đề án sẽ được triển khai từ quý II/2026 theo hai giai đoạn, trong đó giai đoạn đầu tập trung hoàn thiện thể chế, hạ tầng và công nghệ, giai đoạn sau vận hành và mở rộng hệ thống logistics. Nhìn rộng hơn, mô hình cửa khẩu thông minh tại Lào Cai sẽ trở thành mô hình được nhân rộng tại các tuyến biên giới khác, đặc biệt trong bối cảnh thương mại xuyên biên giới ngày càng phụ thuộc vào tốc độ và chi phí.