19 điều đảng viên không được làm - Giữ gìn sự tôn nghiêm của Đảng

19 điều đảng viên không được làm - những điểm mới nổi bật

Mới đây, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Quy định số 207 về những điều đảng viên không được làm, thay thế Quy định số 37 năm 2021. Quy định mới là sự kế thừa, phát triển và hoàn thiện một bước quan trọng công cụ kiểm soát quyền lực trong Đảng; đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong giai đoạn mới - giai đoạn của chuyển đổi số và có yêu cầu ngày càng cao về liêm chính, minh bạch, trách nhiệm giải trình.

Quy định 207 của Trung ương vẫn giữ nguyên kết cấu gồm 19 điều như Quy định 37 trước đây. Tuy nhiên, Quy định 207 đã điều chỉnh, bổ sung nhiều nội dung và cập nhật cách diễn đạt cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn, phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản trị của Đảng trước những yêu cầu mới của đất nước.

Cụ thể, 19 điều đảng viên không được làm được chia làm 3 nhóm nội dung:

- Từ điều 1 đến điều 8 là Nhóm nội dung về vấn đề tư tưởng chính trị;

- Từ điều 9 đến điều 17 quy định nhóm nội dung về thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống lãng phí, tiêu cực;

- Điều 18 và 19 là nhóm nội dung về nội dung giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống.

Việc giữ nguyên kết cấu bố cục, số lượng các điều và cách sắp xếp như Quy định trước đây nhằm tạo sự thống nhất, xuyên suốt, ổn định, giúp đảng viên dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận dụng trong thực tiễn…

Còn những điểm mới trong Quy định 207, trong nhóm nội dung về công tác tư tưởng chính trị, như sau:

- Điều 2, bên cạnh hành vi "không chấp hành" các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, đã bổ sung cụm từ "hoặc chấp hành không đúng, không đầy đủ", như thế để phù hợp với thực tiễn và khắc phục, xử lý việc chấp hành không đúng, "chấp hành nửa vời", làm không đến nơi đến chốn có thể gây hậu quả không kém gì việc không chấp hành.

- Điều 3, mở rộng thêm việc đảng viên không được phản bác, phủ định "lý luận về đường lối đổi mới"; không được có các hành vi "lợi ích nhóm", cục bộ, "lạm quyền", từ đó giúp nhận diện rõ hơn nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

- Điều 4, bổ sung các nội dung liên quan đến dữ liệu để ngăn chặn các hành vi cung cấp, làm lộ, làm mất hoặc viết bài, đăng thông tin, tài liệu, dữ liệu bí mật của Đảng, Nhà nước, việc tàng trữ, tuyên truyền, phát tán dữ liệu dưới mọi hình thức để truyền bá quan điểm trái với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Việc bổ sung khái niệm "dữ liệu" đã phản ánh đúng bản chất của thời đại số, khi bí mật không chỉ tồn tại dưới dạng văn bản giấy, mà còn là dữ liệu số, dữ liệu điện tử...

- Với điều 5, nếu quy định cũ chỉ cấm "viết bài", quy định mới nêu rõ đảng viên không được "viết, nói, đăng tải" sai sự thật hoặc cung cấp thông tin, tài liệu, dữ liệu để người khác thực hiện. Trong quy định trước, đảng viên đã không được từ chối đăng tải ý kiến phản hồi, cải chính theo quy định, quy định mới còn bổ sung: đảng viên không được "Trực tiếp hoặc cổ xúy cho tổ chức, cá nhân sáng tác, sản xuất, xuất bản, tàng trữ, phát hành, phát tán các sản phẩm văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ".

Quy định mới cũng Bổ sung hành vi cấm "sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật". Trong đó, đảng viên không được sử dụng hạ tầng Internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật.

Hàng rào bảo vệ đảng viên

Quy định số 207 ra đời trong bối cảnh đất nước đang bước vào thời kỳ đổi mới mạnh mẽ, trong đó chuyển đổi số, sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng cùng nền kinh tế thị trường hiện đại đã mở ra nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt đội ngũ cán bộ, đảng viên trước những phép thử mới về bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ và văn hóa ứng xử.

Ông Lại Ngọc Thuận (Trưởng ban Công tác Mặt trận tổ dân phố số 11, phường Yên Hòa, TP. Hà Nội) cho rằng việc đưa ra quy định này giúp cho cán bộ, đảng viên thấy được tinh thần, trách nhiệm của mình trong việc sử dụng không gian mạng, nó phải thực sự như trách nhiệm của chúng ta trong đời sống thực. Đây cũng là việc góp phần giữ gìn niềm tin của nhân dân, bảo vệ nền tảng tư tưởng đối với Đảng và Nhà nước.

Quy định cũng bổ sung hành vi "lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bố trí người không đủ năng lực, uy tín vào vị trí có quyền phân bổ nguồn lực", hay quy định mới cũng siết chặt trách nhiệm của đảng viên trong việc quản lý và phân bổ nguồn lực của Nhà nước, ngăn chặn lợi ích nhóm. đảng viên không được lợi dụng quyền hạn để tạo lợi thế cho bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào, bảo đảm mọi nguồn lực được phân bổ công khai, minh bạch và đúng quy định. Những nội dung này được dư luận, cán bộ đảng viên ủng hộ, đánh giá cao, bởi rất sát với tình hình thực tiễn đòi hỏi.

Theo anh Nguyễn Quang Long (Bí thư Đoàn Thanh niên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam - VNPT), quy định này góp phần ngăn ngừa, chống việc lợi dụng quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy để cài cắm những người thân, người không đủ năng lực và uy tín vào các vị trí then chốt, góp phần đảm bảo công tác cán bộ được thực hiện một cách công khai, minh bạch.

"Điều đó đảm bảo tính liêm chính trong quá trình xây dựng pháp luật, nâng cao tính thượng tôn pháp luật, nâng cấp chất lượng của môi trường kinh doanh của Việt Nam, nâng cấp chất lượng của hệ thống quản trị công cũng như hệ thống về thể chế của Việt Nam. Tôi nghĩ rằng đó là đóng góp trực tiếp, quy định rõ ràng về những điều đảng viên không được làm", ông Lê Duy Bình (Giám đốc Economica Việt Nam) cho biết.

Một điểm nhấn quan trọng khác là việc nghiêm cấm hành vi đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Để ranh giới giữa "làm đúng quy định" và "sợ sai" không bị xóa nhòa, cán bộ cần lấy lợi ích chung làm hệ quy chiếu.

"Mọi cái dám nghĩ, dám làm của người cán bộ, đảng viên phải đặt trong tấm gương soi. Cái dám làm đấy của anh có đúng quy định pháp luật và quy định của Đảng hay không. Động cơ, lợi ích của dám làm đấy có thực sự phục vụ nhân dân và lợi ích của dân tộc, lợi ích vì nhân dân không, người dân được hưởng hay không", TS. Hoàng Quang Đạt (nguyên Trưởng khoa Đào tạo bồi dưỡng, Học viện Hành chính và Quản trị công) nêu quan điểm.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga (Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội) nhận định: "Khi không nhận diện rõ những điều đảng viên không được làm, chắc chắn sẽ có tình trạng vi phạm, nhưng vẫn còn mơ hồ về việc mình được làm cái gì và mình không được làm cái gì. Đây phải được nhìn nhận như một hàng rào bảo vệ hữu hiệu đối với cán bộ đảng viên". 

Giữ gìn sự tôn nghiêm của Đảng

19 điều cấm là lằn ranh đỏ kỷ luật, nhưng đích đến cuối cùng là chuyển hóa thành "sức đề kháng" tự nhiên, thành văn hóa liêm chính. Khi mỗi đảng viên tự soi, tự sửa, kỷ cương sẽ được siết chặt, khơi dậy tinh thần dám nghĩ, dám làm và củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân. Điều đó thực sự là cần thiết để bảo vệ sự tôn nghiêm của Đảng.

Ngày 28/7, Ban Bí thư đã quyết định thi hành kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng với 5 trường hợp do vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương.

Ngay sau đó 2 ngày, ngày 30/7, Thông cáo Kỳ họp thứ 10 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, lại tiếp tục có một số cán bộ nhận quyết định thi hành kỷ luật Đảng, vi phạm những điều đảng viên không được làm.

Những quyết định nghiêm minh cho thấy, tuân thủ nghiêm các quy định của Đảng là yêu cầu bắt buộc nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, trách nhiệm, có ý nghĩa chiến lược để bảo vệ sự tôn nghiêm của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân và giữ vững nền tảng chính trị cho sự phát triển bền vững của đất nước.

"Mỗi cán bộ, đảng viên phải chấp hành nghiêm Quy định về những điều đảng viên không được làm, thường xuyên tự soi, tự sửa; gương mẫu tuyên truyền, vận động nhân dân; nói đi đôi với làm, nhận nhiệm vụ phải làm đến cùng, chịu trách nhiệm trước tổ chức Đảng và Nhân dân về kết quả công việc", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Việc ban hành Quy định 207 về những điều đảng viên không được làm tiếp tục thể hiện thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm chính trị của toàn Đảng trong việc chủ động phòng ngừa, cảnh báo từ sớm; ngăn chặn sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đi cùng với đó là bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên liêm chính; có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, ý thức tổ chức kỷ luật cao; đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.