AI bước vào giai đoạn cạnh tranh bằng hạ tầng

Hàn Quốc công bố chiến lược AI và bán dẫn

Ngày 29/6, một trong những sự kiện nhận được nhiều sự chú ý của giới đầu tư công nghệ là việc Hàn Quốc công bố chiến lược công nghiệp toàn diện, đặt trọng tâm vào 3 trụ cột quan trọng là trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và chất bán dẫn. Trong đó, riêng lĩnh vực bán dẫn sẽ được đầu tư khoảng 518 tỷ USD với nguồn vốn từ các doanh nghiệp, nhằm mở rộng năng lực sản xuất chip phục vụ làn sóng AI.

Cùng với đó, khoảng 648 tỷ USD sẽ được đầu tư vào hệ thống trung tâm dữ liệu AI. Mục tiêu là nâng tổng công suất lên hơn 18 GW vào năm 2035 để đáp ứng nhu cầu tính toán AI ngày càng tăng.

Kế hoạch mang tên "Ba siêu dự án" được Chính phủ Hàn Quốc công bố với sự tham dự của lãnh đạo Samsung Electronics và SK Hynix - hai doanh nghiệp đang nắm khoảng 80% thị phần chip nhớ AI trên toàn cầu. Theo kế hoạch, Samsung và SK Hynix sẽ xây dựng thêm bốn nhà máy sản xuất chip tại khu vực Tây Nam Hàn Quốc, trong khi chính phủ và các doanh nghiệp phối hợp phát triển mạng lưới trung tâm dữ liệu AI cùng các ngành công nghệ liên quan.

Thông qua chiến lược này, Hàn Quốc đặt mục tiêu duy trì lợi thế trong lĩnh vực bán dẫn, đồng thời xây dựng một hệ sinh thái AI hoàn chỉnh từ chip, hạ tầng tính toán cho đến robot… Theo giới chức Hàn Quốc, đây là thời điểm phải huy động toàn bộ nguồn lực của cả chính phủ và doanh nghiệp để giành lợi thế trong cuộc đua AI toàn cầu.

Ông Kim Jung Kwan - Bộ trưởng Công nghiệp Hàn Quốc cho biết: "Chúng tôi sẽ phát triển khu vực Tây Nam trở thành trung tâm sản xuất bán dẫn thứ hai của Hàn Quốc. Với tổng vốn đầu tư doanh nghiệp lên tới 800 nghìn tỷ won, chúng tôi sẽ xây dựng 4 nhà máy sản xuất chip nhớ. Chính phủ sẽ rút ngắn tối đa thời gian cấp phép và xây dựng nhằm nhanh chóng mở rộng năng lực sản xuất. Qua đó, Hàn Quốc sẽ tiếp tục duy trì vị thế thống lĩnh và lợi thế vượt trội trong lĩnh vực chip nhớ".

"Tiến độ đầu tư vào Khu công nghiệp quốc gia Yongin đã được đẩy nhanh đáng kể và chúng tôi cũng xúc tiến sớm kế hoạch cho tổ hợp tiếp theo. Đây là một cuộc đua với thời gian. Samsung dự kiến lựa chọn Gwangju làm địa điểm ưu tiên, với kỳ vọng nhận được sự hỗ trợ về điện, nước, nhân lực và các hạ tầng thiết yếu", ông Lee Jae Yong - Chủ tịch Samsung Electronics cho hay.

Ông Chey Tae Won - Chủ tịch SK Group cho hay: "Để xây dựng một nhà máy bán dẫn mới, chúng ta phải bắt đầu ngay từ bây giờ với việc chuẩn bị địa điểm và hạ tầng. Một nhà máy bán dẫn cần diện tích lớn, cùng nguồn điện, nước và nhân lực chất lượng cao. SK Hynix dự kiến đầu tư khoảng 400 nghìn tỷ won để xây dựng một tổ hợp mới tại khu vực Tây Nam Hàn Quốc nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường toàn cầu".

Cơn sốt đầu tư AI vào giai đoạn mới

Quy mô các gói đầu tư khổng lồ của Hàn Quốc đã không thể khiến thị trường chứng khoán hưng phấn ngay lập tức. Thậm chí, các cổ phiếu của SK Hynix và Samsung vẫn tiếp tục giảm trong phiên giao dịch đầu tuần, trong khi chỉ số Kospi dù được hỗ trợ bởi lực đẩy từ các nhóm cổ phiếu điện, xây dựng và hạ tầng năng lượng, nhưng cũng ghi nhận mức giảm nhẹ. Lý do là bởi nhiều nhà đầu tư hiện vẫn lo ngại các doanh nghiệp sẽ phải bỏ ra lượng vốn rất lớn, trong khi hiệu quả đầu tư AI vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, phản ứng của thị trường chỉ phản ánh tâm lý ngắn hạn. Trên thực tế, không chỉ Hàn Quốc, mà các nền kinh tế lớn đều đang đồng loạt tăng đầu tư vào AI. Trọng tâm không còn dừng lại ở các mô hình, ứng dụng AI mà đang ngày càng tập trung vào chip, trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán.

Bloomberg ước tính, tại Mỹ, các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu như Google, Amazon hay Meta dự kiến sẽ chi khoảng 650 tỷ USD cho công nghệ AI trong năm nay.

Trong khi đó, Trung Quốc được cho là đang lên kế hoạch đầu tư 295 tỷ USD trong vòng 5 năm tới để mở rộng mạng lưới trung tâm dữ liệu trên toàn quốc.

Châu Á hưởng lợi từ làn sóng đầu tư hạ tầng AI

Với việc các nền kinh tế như Mỹ, Trung Quốc hay Hàn Quốc đang tạo nên làn sóng đầu tư mới vào hạ tầng AI, một câu hỏi được đặt ra là khu vực nào sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ xu hướng này? Theo nhiều tổ chức nghiên cứu, câu trả lời nhiều khả năng sẽ là châu Á - Thái Bình Dương.

Theo các chuyên gia, mỗi bước ngoặt lớn của ngành công nghệ thông tin trong hơn 30 năm qua đều gắn liền với một "siêu chu kỳ" của chip nhớ. Máy tính cá nhân, điện thoại thông minh rồi điện toán đám mây đều từng tạo ra những đợt bùng nổ nhu cầu bán dẫn. AI được kỳ vọng sẽ mở ra một siêu chu kỳ mới với quy mô còn lớn hơn nữa, nhờ nhu cầu từ các tập đoàn công nghệ và doanh nghiệp AI.

Làn sóng AI cũng đang kéo theo một chu kỳ đầu tư hạ tầng chưa từng có. Theo McKinsey, chuỗi giá trị trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ cần khoảng 6.700 tỷ USD vốn đầu tư tích lũy trong giai đoạn 2025 -2030. Riêng khu vực châu Á - Thái Bình Dương được dự báo sẽ chiếm khoảng 34% nhu cầu trung tâm dữ liệu toàn cầu vào năm 2030, chỉ đứng sau Bắc Mỹ.

Ông Ninghui Liu - Chuyên gia chiến lược đầu tư, Công ty quản lý tài sản SSIM cho biết: "Khi nhắc đến AI, mọi người thường nghĩ đến các mô hình hay phần mềm. Nhưng AI không chỉ là câu chuyện của phần mềm. Để đưa AI từ giai đoạn thử nghiệm vào nền kinh tế thực, cần phải có sự mở rộng quy mô rất lớn. Đó chính là lúc lợi thế của châu Á phát huy tác dụng. Nếu nhìn vào toàn bộ chuỗi giá trị AI, từ năng lượng, chip, hạ tầng cho đến mô hình và ứng dụng, thì châu Á hiện diện rất mạnh ở các khâu năng lượng, chip và hạ tầng".

Chính những lợi thế về chuỗi cung ứng và năng lực sản xuất đang giúp châu Á trở thành điểm đến của dòng vốn AI toàn cầu. Tính từ đầu năm 2024 đến tháng 5/2026, Amazon Web Services, Google, Microsoft và Oracle đã cam kết đầu tư hơn 160 tỷ USD để xây dựng hạ tầng AI tại khu vực. Trong khi đó, Alibaba cũng cam kết đầu tư ít nhất 52 tỷ USD cho hạ tầng AI và điện toán đám mây trong 3 năm tới, còn ByteDance dự kiến chi khoảng 30 tỷ USD cho hạ tầng AI chỉ trong năm 2026.

Ông Ninghui Liu - Chuyên gia chiến lược đầu tư, Công ty Quản lý tài sản SSIM cho biết: "Có thể thấy các chính phủ châu Á đang rất quyết tâm thúc đẩy phát triển AI và coi đây là một trong những chiến lược quốc gia. Vì vậy, nhiều khả năng họ sẽ tận dụng các mô hình AI chi phí thấp cùng với các chính sách hỗ trợ để phát triển những mô hình AI có chủ quyền. Điều đó sẽ giúp các doanh nghiệp châu Á không chỉ hưởng lợi từ xuất khẩu, mà còn nâng cao năng suất thông qua việc ứng dụng AI ngay trong khu vực".

Động lực tăng trưởng của châu Á cũng đang chuyển dần từ nhu cầu bên ngoài sang nhu cầu nội tại. McKinsey dự báo đến năm 2030, AI sẽ chiếm khoảng một nửa khối lượng xử lý tại các trung tâm dữ liệu trong khu vực, tăng mạnh so với mức khoảng 30% hiện nay.

Trong đó, riêng Trung Quốc có thể chiếm hơn 70% tổng nhu cầu trung tâm dữ liệu của châu Á - Thái Bình Dương, tương đương khoảng 58 GW công suất. Bên cạnh Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ cùng nhiều nền kinh tế Đông Nam Á cũng đang nổi lên như những trung tâm AI mới của khu vực.

Cuộc đua AI vì thế đang bước sang một giai đoạn mới. Nếu như trước đây lợi thế được quyết định bởi những mô hình AI tiên tiến, thì trong giai đoạn tới, năng lực xây dựng chip, trung tâm dữ liệu và hạ tầng năng lượng sẽ trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi. Với vị thế trung tâm của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, châu Á được kỳ vọng sẽ là khu vực hưởng lợi lớn từ làn sóng đầu tư hạ tầng AI đang diễn ra trên toàn thế giới