Nghe có ý thức - Cần sự ủng hộ của công chúng

Nghe có ý thức - Nói không với nghe và tải nhạc miễn phí- xuất hiện lần đầu tiên tại chương trình Bài hát Việt vào tối 7/10, trên sóng trực tiếp của VTV và cho đến thời điểm này, sau gần 2 tuần lễ, nó đã và đang là tâm điểm của sự chú ý. Trên mạng xã hội Facebook, những người – đặc biệt là giới nhạc sĩ, hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc- nói và chia sẻ rất nhiều về chiến dịch, tất cả đều hy vọng có một sự thay đổi nào đó sau lời kêu gọi được phát động bởi nhạc sĩ Quốc Trung, Huy Tuấn và Anh Quân. Và có thể thấy, khác với những lời kêu gọi mang tính chất riêng lẻ trước đây, người ta đã thấy sự được đồng lòng hơn ở những nhạc sĩ, những nhà sản xuất trong chiến dịch lần này. Những động thái ban đầu cho thấy sự quyết tâm là một trong những studio lớn tại Việt Nam – Viết Tân Studio, đã chính thức thông báo rằng kể từ nay, mọi sản phẩm phát hành bởi Viết Tân sẽ đều in liền với logo Nghe có ý thức. Sự thay đổi này theo Viết Tân là để ủng hộ các nhạc sĩ, vì một nền âm nhạc Việt lành mạnh.

Trước đó, vào ngày 7/10, khi chiến dịch chính thức được phát động, nhạc sĩ Anh Quân đã bày tỏ rằng anh mong nhận được sự ủng hộ từ tất cả mọi người: “Sẽ không có một hãng băng đĩa nào vào Việt Nam nếu tình hình bản quyền vẫn như hiện nay. Và nếu không có hãng quốc tế thì nghệ sĩ Việt Nam không bao giờ giới thiệu được sản phẩm của mình ra nước ngoài. Các bạn muốn nghệ thuật Việt Nam ra được biển lớn thì đây chính là bước đầu tiên. Hãy nói không với các trang web cho nghe và tải nhạc miễn phí”.

Nhạc sĩ Huy Tuấn thì mong logo Nghe có ý thức được chia sẻ thật rộng rãi “để chúng ta có ý thức hơn trong văn hóa nghe nhạc cũng như gửi một thông điệp đến với các website nghe nhạc – nơi đang vi phạm rất nhiều bản quyền với các nghệ sĩ, về một thái độ ứng xử với âm nhạc và tương lai của âm nhạc Việt. Chúng ta có thể chưa thay đổi được ngay thói quen này nhưng một hồi chuông cảnh báo là việc có thể cùng nhau làm lúc này. Mong mọi người ủng hộ chúng tôi”. Và trong một cuộc tranh luận khác, anh cũng nói thêm: “Những nghi ngờ rằng mình đang làm việc vô bổ đã được hỏi cách đây lâu lắm rồi xong vẫn thế. Nếu cứ ngồi hỏi mấy câu đấy thì vẫn mãi thế. Chiến dịch này chúng tôi không hy vọng mình được hưởng ứng ngay mà hy vọng cho đời con cháu được hít thở không khí trong lành”.

Trong cuộc trò chuyện với VTV.vn sau gần 2 tuần kể từ khi chiến dịch Nghe có ý thức được phát động, nhạc sĩ Quốc Trung, Huy Tuấn và Anh Quân cho biết họ cảm thấy vui mừng khi bước đầu chiến dịch đã nhận được sự ủng hộ: “Sự ủng hộ của mọi người tiếp thêm cho chúng tôi niềm tin và sức mạnh, tin rằng điều mình làm là đúng đắn”.

Chính xác thì đến thời điểm này chiến dịch Nghe có ý thức của các anh đã được phát động 10 ngày rồi và đã nhận rất nhiều sự hưởng ứng. Trên mạng xã hội đâu đâu cũng thấy hình ảnh lời kêu gọi đó được chia sẻ - từ những người làm trong lĩnh vực âm nhạc và cả những người hoạt động trong những lĩnh vực khác. Cảm giác lúc này của các anh như thế nào?

Nhạc sĩ Quốc Trung: Thứ nhất là vui và bất ngờ vì nhận được sự ủng hộ của rất nhiều người - từ truyền thông cho đến các đài, các bạn đồng nghiệp rồi cộng đồng mạng. Thứ 2 là những sự hưởng ứng và chia sẻ đó tạo cho chúng tôi thêm sự tự tin cũng như là nhiều hy vọng cho chiến dịch này được thành công.

Trong những ngày qua, báo chí và giới truyền thông hỏi các anh nhiều nhất về những điều gì?

Nhạc sĩ Quốc Trung: Họ hỏi về ý nghĩa của Nghe có ý thức. Họ hỏi về việc ý tưởng được đưa ra như thế nào và ngoài việc kêu gọi sự ủng hộ của mọi người ra thì chúng tôi sẽ có những hành động tiếp theo như thế nào?

Vậy những phản ứng mà các anh nhận được cho đến thời điểm này nó có giống với những gì mình đã hình dung ban đầu?

Nhạc sĩ Anh Quân: Đầu tiên là chúng tôi muốn mọi người quan tâm. Thật ra Nghe có ý thức nó là tên cho một chiến dịch kêu gọi hưởng ứng, thu hút sự quan tâm của mọi người, còn nghe có ý thức thì nó bao hàm rất nhiều ý. Đầu tiên, ý thức là phải từ chính nghệ sĩ, những nhà sản xuất về việc có ý thức hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình, cần phải đoàn kết, đồng lòng đấu tranh để ngành công nghiệp âm nhạc của mình phát triển lành mạnh hơn.

Ngoài ra, qua những kêu gọi đấy chúng tôi cũng muốn có được nhiều quan điểm, góc nhìn khác nhau về vấn đề bản quyền, từ đấy mình mới có được sự đóng góp. Quan trọng nhất là sự quan tâm của công chúng.

Tôi biết đây không phải lần đầu tiên các anh nhắc đến vấn đề bản quyền, download nhạc miễn phí, bảo vệ quyền lợi của các nhạc sĩ… Còn nhớ trong tháng 2 vừa qua tại thành phố Hồ Chí Minh, các anh và nhiều nghệ sĩ cũng đã có một cuộc nói chuyện với ông Đinh Trung Cẩn – Phó Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam kiêm Giám đốc Chi nhánh phía Nam. Cuộc gặp này có sự tham gia của rất nhiều cơ quan báo chí cũng như các nghệ sĩ. Vậy kết quả của cuộc gặp gỡ đó như thế nào? Có tìm được ra một tiếng nói chung nào không?

Nhạc sĩ Quốc Trung: Sau cuộc gặp gỡ đó thì hơi buồn là mọi chuyện lại trở về như cũ, cũng dần dần bị lãng quên, nó tạo cho mình một cái gì đấy… nói thật là ngay với bản thân tôi cũng cảm thấy hơi nản. Nhưng gần đây, càng ngày những cái bất cập đấy càng nhiều hơn, ảnh hưởng rõ ràng đến đời sống của nghệ sĩ cũng như nhà sản xuất và chúng tôi nghĩ nếu mình không làm bây giờ thì sẽ không bao giờ làm được nữa. Gần đây cũng có nhiều sự kiện diễn ra liên quan đến vấn đề bản quyền như 2 hãng Coca Cola, Samsung rút quảng cáo khỏi Zing khi trang này cho download nhiều bài hát không có bản quyền, rồi sắp tới là có những động thái như thu tiền download nhạc… Tất cả những điều đó nó đưa tới cho chúng tôi suy nghĩ đây là thời điểm quyết định để các nghệ sĩ và nhà sản xuất cần phải lên tiếng.

Tôi cũng phải khẳng định công việc này không của riêng ai mà vì cộng đồng.

Vậy sau khi các anh phát động chiến dịch Nghe có ý thức, có ai bên phía những cơ quan có chức năng liên hệ với các anh không?

Nhạc sĩ Huy Tuấn: Bên Trung tâm bản quyền của anh Phó Đức Phương cũng mời sang để nói chuyện, những người khác thì kêu gọi thành lập một trung tâm khác và mời chúng tôi tham gia... Nhưng chúng tôi phải khẳng định lại một lần nữa rằng việc này không làm cho cá nhân chúng tôi, nếu vì quyền lợi cá nhân thì chúng tôi có thể đã thỏa hiệp và ký hợp đồng riêng lẻ với các nhà cung cấp đấy rồi. Nhưng đây mình làm vì cộng đồng, vì đời sống chung của tất cả mọi người.

Chúng tôi cũng được dự một cuộc họp báo do anh Trần Bình tổ chức, cũng được rất nhiều người quan tâm. Những lần đó chúng tôi chỉ nói về những cái bất cập nhưng lần này chúng tôi nghĩ cần làm nhiều hơn thế. Hy vọng nhận được những kết quả khả quan.

Thật ra các anh nghĩ cái vướng mắc nhất khiến tình trạng âm nhạc Việt Nam trở nên như

bây giờ là nằm ở đâu?

Nhạc sĩ Anh Quân: Vướng mắc nhất là không có được sự hậu thuẫn, bảo vệ, hỗ trợ của cơ quan quản lý là một, những hiệp hội hay trung tâm bản quyền.

Nhạc sĩ Quốc Trung: Hôm trước tôi có chất vấn thì anh Phương nói anh ấy là trung tâm khai thác và anh ấy nói thẳng là anh ấy không có thay mình đi kiện, đứng ra bảo vệ những quyền lợi ấy. Tôi nghĩ điều quan trọng nhất là không có sự hậu thuẫn hay bảo vệ của pháp luật, cơ quan quản lý, những hiệp hội bản quyền thì họ không làm đúng chức năng và cái tên mà họ mang.

Nghe anh nói thì người ta sẽ đặt ra câu hỏi rằng ngay chính nghệ sĩ cũng không bảo vệ quyền lợi cho nhau thì thật khó đòi hỏi điều đó từ người khác, những người ngoài ngành hay người nghe…

Nhạc sĩ Quốc Trung: Tôi nghĩ công chúng không có lỗi và thói quen thưởng thức như thế nào là do nghệ sĩ hay những người tạo ra. Tôi nghĩ cũng không thể nói vì đời sống khó khăn vì như ngày xưa, 10 hay 20 năm trước thì công chúng nghe nhạc vẫn có thể bỏ tiền ra mua những băng cat-sét. Những cuốn băng đó thậm chí bán được với số lượng lên tới hàng trăm nghìn bản. Qua đó để thấy không phải công chúng không có thói quen bỏ tiền ra mua những sản phẩm âm nhạc hay nước chúng ta quá nghèo không đủ để xây dựng những thói quen tốt. Tôi nghĩ sự trân trọng đến từ 2 phía – khán giả với nhà sản xuất. Những thói quen không đúng tạo thành những tiền lệ xấu.

Một câu hỏi cuối, như các anh biết, mình đã từng có rất nhiều cuộc nói chuyện về vấn đề bản quyền và rồi kết quả không đi tới đâu cả. Vậy, nếu nói một cách hơi bi quan là chiến dịch lần này sau đó cũng rơi vào im ắng thì điều các anh nghĩ mình đạt được lần này là gì?

Nhạc sĩ Huy Tuấn: Chúng tôi rút kinh nghiệm từ những lần trước và lần này thì chúng tôi có những hành động cụ thể hơn. Nhưng việc đầu tiên là chúng tôi cần nhận được sự ủng hộ của đông đảo nghệ sĩ, nhạc sĩ, nhà sản xuất, đông đảo công chúng. Khi có tiếng nói của đông đảo nhiều người thì việc mình làm sẽ có những tác dụng mạnh hơn.

Cảm ơn các anh về cuộc trò chuyện!