(Ảnh minh họa: AI)
Sự suy giảm dần khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày ở người cao tuổi, như đi bộ, leo cầu thang hay mang đồ, có thể xuất hiện nhiều năm trước khi xảy ra một biến cố tim mạch nghiêm trọng. Đây là kết quả nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Monash của Australia, thực hiện và công bố trên tạp chí JAMA Cardiology.
Nghiên cứu theo dõi sức khỏe chức năng của hơn 12.000 người từ 65 tuổi trở lên trong thời gian dài, sử dụng dữ liệu 14 năm từ thử nghiệm ASPREE do Đại học Monash dẫn đầu. Tại thời điểm bắt đầu nghiên cứu, những người tham gia không có tiền sử bệnh tim. Tuy nhiên, khi phân tích diễn biến sức khỏe theo thời gian, các nhà khoa học nhận thấy những người sau đó gặp biến cố tim mạch có xu hướng suy giảm rõ rệt hơn về khả năng thực hiện các hoạt động thể chất hằng ngày.
Đáng chú ý, tốc độ suy giảm tăng mạnh trong khoảng 5 năm trước khi biến cố tim mạch xảy ra. Đối với một số tình trạng, dấu hiệu khác biệt còn xuất hiện sớm hơn nhiều. Ở những người sau này bị suy tim hoặc tử vong do bệnh mạch vành, sự khác biệt về chức năng thể chất đã có thể nhận thấy ít nhất 10 năm trước biến cố. Trong khi đó, đối với nhồi máu cơ tim và đột quỵ, những khác biệt này xuất hiện muộn hơn.
Tiến sĩ Aung Zaw Zaw Phyo thuộc Trường Y tế Công cộng và Y học Dự phòng, Đại học Monash, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết một mức độ suy giảm chức năng thể chất nhất định là điều có thể xảy ra khi con người già đi. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy quỹ đạo suy giảm ở những người sau đó gặp biến cố tim mạch có sự khác biệt. Theo ông, điều cần chú ý không phải là một phép đo riêng lẻ tại một thời điểm, mà là tình trạng suy giảm diễn ra liên tục và ngày càng nhanh theo thời gian.
Để đánh giá những thay đổi này, mỗi năm các nhà nghiên cứu xem xét 4 thước đo về sức khỏe chức năng. Các chỉ số phản ánh tình trạng suy yếu, khả năng thể chất và tinh thần nói chung, cũng như mức độ sức khỏe thể chất ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày một cách độc lập.
Giáo sư Joanne Ryan, người đứng đầu đơn vị nghiên cứu Tâm thần kinh Sinh học và Sa sút trí tuệ thuộc Trường Y tế Công cộng và Y học Dự phòng của Đại học Monash, cho biết các biến cố tim mạch thường tạo cảm giác xảy ra đột ngột, trong khi những thay đổi sinh học và sinh lý tiềm ẩn có thể đã phát triển từ nhiều năm trước. Theo bà, nếu khả năng thực hiện những hoạt động quen thuộc của một người giảm dần, đặc biệt với tốc độ lớn hơn mức có thể dự kiến theo tuổi tác, sự thay đổi đó có thể là vấn đề cần trao đổi với bác sĩ.
Phát hiện này có ý nghĩa đáng chú ý đối với việc theo dõi sức khỏe người cao tuổi bởi những biểu hiện được nghiên cứu đều liên quan đến các hoạt động rất thông thường trong cuộc sống, từ đi bộ, leo cầu thang đến mang đồ hoặc tự thực hiện các công việc hằng ngày. Tuy nhiên, nghiên cứu không cho rằng mọi biểu hiện suy giảm thể chất ở người cao tuổi đều báo trước bệnh tim mạch. Nhóm tác giả nhấn mạnh sự suy giảm chức năng là một phần của quá trình lão hóa. Điểm đáng lưu ý từ kết quả nghiên cứu là xu hướng suy giảm liên tục và tăng tốc ở những người sau đó gặp biến cố tim mạch.
Việc thực hiện những đánh giá chi tiết về chức năng thể chất trong các cuộc khám thông thường có thể gặp khó khăn do thời gian dành cho mỗi lần khám hạn chế. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu phát hiện một bảng câu hỏi đơn giản, chỉ cần vài phút để hoàn thành, có thể giúp ghi nhận những thay đổi về sức khỏe thể chất và khả năng thực hiện các hoạt động thường ngày.
Theo các nhà khoa học, công cụ như vậy có thể trở thành phương thức ít gây thêm gánh nặng để theo dõi sự thay đổi chức năng thể chất của người cao tuổi trong thời gian dài. Tiến sĩ Phyo cho rằng theo dõi diễn biến chức năng thể chất có thể bổ sung cho những phương pháp đánh giá nguy cơ tim mạch đã được sử dụng, qua đó hỗ trợ xác định những trường hợp cần được quan tâm và can thiệp sớm hơn.
Kết quả nghiên cứu cũng mở rộng cách tiếp cận đối với việc đánh giá sức khỏe tim mạch ở người cao tuổi. Thay vì chỉ xem xét tình trạng thể chất tại một thời điểm, việc theo dõi những thay đổi qua nhiều năm có thể cung cấp thêm thông tin về diễn biến sức khỏe của mỗi cá nhân.
Với dữ liệu theo dõi kéo dài 14 năm trên hơn 12.000 người cao tuổi ban đầu không có tiền sử bệnh tim, nghiên cứu cho thấy sự suy giảm khả năng vận động và thực hiện các công việc hằng ngày có thể diễn ra từ nhiều năm trước một số biến cố tim mạch. Đặc biệt, đối với suy tim và tử vong do bệnh mạch vành, sự khác biệt về chức năng thể chất có thể xuất hiện từ ít nhất một thập kỷ trước. Các tác giả cho rằng việc chú ý đến xu hướng thay đổi chức năng thể chất theo thời gian có thể bổ sung thêm một nguồn thông tin hữu ích trong theo dõi sức khỏe tim mạch ở người cao tuổi, bên cạnh các phương pháp đánh giá nguy cơ hiện hành.
Bình luận (0)