Ba Bể lung linh sắc màu ngày hội xuân

Lễ hội Lồng tồng Ba Bể là lễ hội truyền thống tiêu biểu, mang đậm những giá trị đặc trưng về tự nhiên và đời sống xã hội của địa phương. Ảnh: Lê Trung Anh.

Hòa chung không khí vui tươi, phấn khởi chào đón năm mới, trong khí thế thi đua lao động, sản xuất sôi nổi lập thành tích mừng Đảng quang vinh, mừng đất nước đổi mới, sáng 26/2, tại xã Ba Bể, tỉnh Thái Nguyên đã diễn ra khai mạc Lễ hội Lồng tồng Ba Bể và Hội Báo Xuân Bính Ngọ năm 2026.

Tham dự chương trình có ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy ; bà Đỗ Thị Minh Hoa, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; cùng nguyên lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh và một số địa phương lân cận.

Lễ hội Lồng tồng Ba Bể là lễ hội truyền thống tiêu biểu, mang đậm những giá trị đặc trưng về tự nhiên và đời sống xã hội của địa phương; thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc độc đáo, đa dạng và giàu bản sắc. Đây là hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng quan trọng, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Qua nhiều năm tổ chức, lễ hội đã trở thành nét đẹp không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân Ba Bể mỗi độ xuân về.

Trong khuôn khổ Lễ hội Lồng tồng Ba Bể Xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nhà báo tỉnh tổ chức Hội Báo Xuân Bính Ngọ 2026. Việc gắn kết Hội Báo Xuân với không gian lễ hội không chỉ làm phong phú thêm các hoạt động văn hóa, mà còn tạo điểm nhấn mới mẻ, sinh động, đưa báo chí đến gần hơn với đời sống Nhân dân, đáp ứng nhu cầu thưởng thức, tìm hiểu thông tin của Nhân dân và du khách trong những ngày đầu năm.

Lễ hội năm nay được tổ chức trong 3 ngày, từ 25-27/2/2026 (tức mồng 9 đến 11 tháng Giêng âm lịch), tại sân lễ hội thôn Bó Lù, xã Ba Bể.

Lễ hội Lồng tồng (xuống đồng) Ba Bể là lễ hội xuân lớn bậc nhất của tỉnh Thái Nguyên nằm trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Sự kiện có quy mô cấp xã nhưng mang tầm lan tỏa rộng với không gian lễ hội đặc sắc, sôi động, đậm đà bản sắc dân tộc, diễn ra ngay bên bờ thắng cảnh hồ Ba Bể, một trong những hồ nước ngọt lớn nhất thế giới.

Phần lễ được tổ chức trang trọng, mở đầu bằng Lễ cầu an tại đền An Mạ vào sáng ngày 26/2/2026, nhằm bày tỏ lòng biết ơn tổ tiên, thần linh, cầu cho quốc thái dân an. Ngay sau đó là Lễ khai hội với các nghi thức truyền thống: Rước cỗ, khấn lễ, múa lân rồng, đánh trống khai hội, tung còn...

Phần hội diễn ra sôi nổi với hàng loạt hoạt động dân gian và thể thao phong phú như: Chọi bò giữa các thôn, đua thuyền trên hồ Ba Bể, hội thi làm bánh giầy, thi khâu còn, cùng nhiều trò chơi truyền thống như bịt mắt đánh trống, đẩy gậy, nhảy bao bố, lày cỏ...

Bên cạnh đó, khu vực cắm trại xuân và trưng bày sản phẩm OCOP sẽ tái hiện không gian văn hóa đặc sắc của các dân tộc Tày, Nùng, Dao, H'Mông... cùng những sản phẩm nông sản, ẩm thực, đồ thủ công đặc trưng vùng hồ.

Điểm nhấn của lễ hội là đêm hội lửa trại và chương trình nghệ thuật "Ba Bể lung linh sắc màu" diễn ra vào tối 25 và 26/2/2026, với sự tham gia biểu diễn của Đoàn Nghệ thuật các dân tộc tỉnh Thái Nguyên cùng các đội văn nghệ quần chúng địa phương.

Để chuẩn bị chu đáo, an toàn, Ủy ban nhân dân xã Ba Bể cũng đã xây dựng, ban hành phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông cho lễ hội.

Trong đó, các khu vực trọng điểm được tập trung triển khai gồm khu vực sân bãi tổ chức Lễ hội tại thôn Bó Lù; các tuyến đường trục chính vào khu vực Lễ hội và bãi đỗ xe; các bến thủy nội địa, khu vực hoạt động xuồng, thuyền trên hồ Ba Bể; khu vực Đền An Mạ và các điểm tham quan, trải nghiệm tập trung đông người.

Các phương tiện thuyền, xuồng được kiểm tra chặt chẽ về điều kiện hoạt động trước khi đưa vào phục vụ Lễ hội, bảo đảm đăng ký, đăng kiểm đầy đủ, trang bị áo phao và dụng cụ nổi theo quy định.

Người điều khiển phương tiện phải có chứng chỉ, đủ điều kiện. Việc xuất-nhập bến được kiểm soát nghiêm ngặt, kiên quyết không cho phương tiện không đủ điều kiện hoạt động và không chở quá số người quy định.

Công tác cứu hộ, cứu nạn được chuẩn bị chu đáo với phương án cụ thể cho cả đường bộ và đường thủy. Xuồng máy, áo phao, phao cứu sinh được bố trí tại các bến thủy; phương tiện, dụng cụ sơ cứu ban đầu được chuẩn bị đầy đủ. Lực lượng ứng trực được phân công trực 24/24 giờ trong thời gian diễn ra Lễ hội.

Nhằm đảm bảo an ninh trật tự (ANTT), trật tự an toàn giao thông (TTATGT) phục vụ chuỗi hoạt động của "Lễ hội Lồng tồng Ba Bể" Xuân Bính Ngọ năm 2026 được diễn ra an toàn, giao thông thông suốt, không để xảy ra ùn tắc giao thông trên tuyến đường bộ, TTATGT đường thủy và địa bàn nơi tổ chức các chương trình Lễ hội. Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Thái Nguyên đã xây dựng và triển khai kế hoạch bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường thuỷ nội địa trong suốt thời gian trước, trong và sau Lễ hội.

Các địa bàn trọng điểm được tập trung triển khai gồm: Khu vực sân bãi tổ chức Lễ hội tại thôn Bó Lù; các tuyến đường trục chính vào khu vực Lễ hội và khu vực bãi đỗ xe; các bến thủy nội địa, khu vực hoạt động xuồng, thuyền trên hồ Ba Bể; khu vực Đền An Mạ và các điểm tham quan, trải nghiệm tập trung đông người.

Lực lượng Cảnh sát giao thông đường bộ đã chủ động xây dựng phương án phân luồng từ xa, chỉ huy, điều khiển giao thông và giải quyết ùn tắc giao thông, xử lý các tình huống phức tạp về TTATGT trên các tuyến đường vào khu vực Lễ hội và tại các bãi đỗ xe của Lễ hội.

Đối với an toàn giao thông đường thủy nội địa: Lực lượng Cảnh sát đường thuỷ đã chủ động phân công cán bộ, chiến sỹ phối hợp với Công an xã Ba Bể, các cơ quan chức năng của UBND xã Ba Bể thống nhất các nội dung, hoạt động đường thuỷ của Lễ hội để triển khai thực hiện hiệu quả công tác bảo đảm TTATGT đường thuỷ nội địa trong suốt thời gian diễn ra Lễ hội.

Bố trí cán bộ CSGT trực tiếp thực hiện công tác tuyên truyền pháp luật giao thông đường thủy nội địa, yêu cầu ký cam kết với các chủ bến, chủ phương tiện thủy trong việc chấp hành các quy định về đảm bảo điều kiện an toàn của phương tiện.

Trang bị đầy đủ thiết bị PCCC, dụng cụ cứu sinh, không chở quá số người quy định; đồng thời hướng dẫn người dân khi tham gia giao thông đường thủy chấp hành nghiêm quy định mặc áo phao cứu sinh, dụng cụ nổi cứu sinh cá nhân, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho bản thân và mọi người.

Lực lượng Cảnh sát đường thủy đã chủ động chuẩn bị sẵn sàng, bố trí lực lượng, phương tiện tăng cường tuần tra, kiểm soát trên mặt hồ Ba Bể trong thời gian diễn ra Lễ hội.

Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm đối với người điều khiển và phương tiện thuỷ không đủ điều kiện tham gia giao thông, chở quá số người quy định, không trang bị hoặc trang bị không đầy đủ các thiết bị cứu sinh…Chủ động hỗ trợ các cơ quan chuyên môn thực hiện công tác cứu hộ, cứu nạn trong trường hợp xảy ra sự cố.

Lễ hội diễn ra tại trung tâm Vườn Quốc gia Ba Bể, một địa danh được mệnh danh là "viên ngọc xanh" của Việt Nam. Hồ Ba Bể, khu Ramsar được bảo vệ và nằm trong danh sách 20 hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất thế giới, với cảnh quan hùng vĩ, nơi rừng nguyên sinh, núi đá vôi trùng điệp và hệ sinh thái rừng ngập nước tạo nên một bức tranh thiên nhiên thơ mộng.

Vườn Quốc gia Ba Bể là môi trường sống của nhiều loài động thực vật quý hiếm. Du khách có thể được tham gia các hoạt động khám phá hấp dẫn như chèo thuyền trên mặt hồ, tham quan thác Đầu Đẳng, động Puông, động Hua Mạ, thám hiểm động Thẳm Phày hay đi bộ leo núi xuyên rừng để cảm nhận được sự kỳ vĩ và hoang sơ của thiên nhiên ban tặng.

Lễ hội bắt đầu bằng nghi thức cúng tế trang nghiêm và đầy linh thiêng để cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Trong những ngày diễn ra lễ hội, người dân được hòa mình vào các trò chơi dân gian, mang đậm bản sắc truyền thống của địa phương như đua thuyền, tung còn, múa bát và dân vũ...

Đua thuyền độc mộc mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Tày. Những chiếc thuyền độc mộc được chế tác thủ công từ thân gỗ lớn thể hiện đôi bàn tay khéo léo của người thợ và tinh thần đoàn kết của người dân.

Tung còn là trò chơi dân gian biểu tượng của sự may mắn, hạnh phúc và tình yêu lứa đôi. Quả còn được làm từ vải và thêu hoa văn sặc sỡ của người dân địa phương. Du khách sẽ vô cùng phấn khởi khi cầm trên tay mình quả còn rồi tung mạnh lên qua vòng tròn trên cột cao trong tiếng hò reo, cổ vũ của mọi người.

Những điệu múa dân gian như múa bát được biểu diễn bởi các nghệ nhân tài năng, trong âm vang rộn ràng của nhạc cụ truyền thống. Các vũ điệu này không chỉ mang đậm màu sắc văn hóa bản địa mà còn là cơ hội để du khách khám phá sự phong phú và tinh tế của nghệ thuật dân gian vùng cao.

Mùa xuân Ba Bể càng trở nên thơ mộng và trữ tình với những màn bắn pháo hoa lung linh, đèn hoa đăng lững thững trôi trên mặt hồ. Chỉ tất cả đó thôi đã tạo nên khung cảnh huyền ảo, và lộng lẫy.

Rồi những con cá, tôm tươi roi rói được người dân thả lưới đánh bắt từ lòng hồ lên, được ướp gia vị và nướng chín trên bếp than hồng, giữ trọn vị ngọt tự nhiên chắc chắn sẽ làm du khách không thể nào quên.

Lễ hội Lồng Tồng Ba Bể hứa hẹn sẽ mang đến cho du khách những trải nghiệm văn hóa truyền thống độc đáo kết hợp với vẻ đẹp thiên nhiên kỳ vĩ của hồ Ba Bể, một trong những kỳ quan tự nhiên tuyệt đẹp nhất miền Bắc Việt Nam.