Ba “trụ cột” giúp chống sốc giá năng lượng

Hiện nay các quốc gia trên thế giới đang triển khai đồng bộ 3 giải pháp về tiết kiệm nhiên liệu: Tăng nguồn cung, giảm cầu và áp dụng các chính sách tài khóa về thuế. Khi giá dầu vẫn duy trì đà tăng 30% - 40% so với thời điểm trước khi xảy ra chiến sự Trung Đông, các chính sách ứng phó đang ngày càng trở nên dày đặc và toàn diện hơn.

Các chính phủ từ châu Á đến châu Âu đang khẩn trương triển khai hàng loạt biện pháp từ trợ giá nhiên liệu, áp trần giá cả đến giải phóng kho dự trữ chiến lược nhằm bảo vệ người tiêu dùng trước đà tăng của giá năng lượng và lương thực do cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran gây ra.

Ông Jayendu Krishna - Giám đốc kiêm Cố vấn trưởng về hàng hải, Công ty Drewry cho hay: "Tôi cho rằng đó là sự kết hợp giữa thắt lưng buộc bụng và đa dạng hóa các nguồn cung cấp hàng hóa tương tự ở những nơi khác ngoài Trung Đông. Ví dụ, nhiều quốc gia hoặc chính phủ hiện đang yêu cầu nhân viên hoặc công chức làm việc tại nhà để cắt giảm tiêu thụ điện. Hoặc hạn chế sử dụng thang máy, tăng cường thang bộ như ở Thái Lan. Bên cạnh đó, biện pháp thứ ba là kiểm soát giá cả. Các chính phủ đang cố gắng kiểm soát cơn sốt giá nhiên liệu bằng cách trợ cấp hoặc miễn thuế.... Vì vậy, đó là sự kết hợp của cả ba biện pháp, đang được các chính phủ khác nhau ở Đông Nam Á thực hiện".

Hiện nay, các giải pháp tiết kiệm năng lượng đang diễn ra quyết liệt nhất ở châu Á - khu vực phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Đông. Một số nước áp dụng hình thức khuyến khích tự nguyện như làm việc tại nhà, giảm sử dụng điều hòa. Một số nước cũng đã bắt đầu bước vào giai đoạn 2 - "hạn chế mềm" - như giảm giờ làm việc tại văn phòng, khuyến khích mặc đồ thoáng mát, giảm ánh sáng - giảm tiêu thụ điện.

Bước sang tuần thứ 4 chiến sự tiếp diễn làm gián đoạn nhiên liệu từ Trung Đông, các chính sách cũng cấp bách và quyết liệt hơn, đặc biệt tại Nam Á. Sri Lanka áp dụng tuần làm việc 4 ngày. Bangladesh cấm điều hòa dưới 25°C. Pakistan tạm thời đóng cửa các trường học.

PGS. Kohei Misunami - Khoa Kinh tế, Đại học Teikyo, Nhật Bản cho hay: "Thông thường mất khoảng ba đến bốn tháng để việc tăng giá nhiên liệu phản ánh vào giá điện. Bây giờ là tháng Ba, trong ba tháng tới - tháng Sáu, tháng Bảy, tháng Tám - nhiệt độ sẽ dần tăng cao và nhu cầu sử dụng điện cũng sẽ tăng vọt".

Đến thời điểm hiện tại, nhiều chính phủ vẫn đang cố gắng sử dụng ngân sách làm "lá chắn" cho người dân. Malaysia đã tăng khoản chi dành cho trợ cấp xăng dầu lên hơn nửa tỉ USD để giữ ổn định giá xăng. Philippines cân nhắc quy định lại giá điện và tăng cường nhiệt điện chạy bằng than. Còn chính phủ Hàn Quốc đang xem xét cung cấp thêm các phiếu năng lượng cho những hộ gia đình dễ bị tổn thương, đồng thời chuẩn bị kế hoạch dự phòng tăng cường phát điện từ năng lượng hạt nhân và than đá.