Bãi rác khổng lồ ở Thái Bình Dương có thể làm Trái đất nóng lên

Bãi rác tại Thái Bình Dương - vùng tích tụ rác nhựa nằm giữa Hawaii và California - có diện tích gấp 2 lần bang Texas của Mỹ, có thể là nguồn phát tán đáng kể vi nhựa và hạt nhựa nano vào khí quyển.

Theo nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature, các mảnh nhựa khi va đập và phân rã có thể tạo thành những hạt đủ nhỏ để bị gió cuốn lên không trung. Nhóm nhà khoa học từ Trung Quốc và Mỹ cho rằng những hạt này có thể góp phần vào hiện tượng nóng lên toàn cầu, dù mức tác động trên quy mô toàn cầu hiện vẫn được đánh giá là nhỏ.

Vi nhựa thường có kích thước bằng cục tẩy bút chì hoặc nhỏ hơn, trong khi hạt nhựa nano còn nhỏ hơn nhiều lần so với sợi tóc người. Nhóm nghiên cứu đã phân tích màu sắc, kích thước và thành phần hóa học của các hạt nhựa để đánh giá cách chúng tương tác với ánh sáng Mặt trời.

Kết quả cho thấy các hạt nhựa có màu, đặc biệt là đỏ, vàng, xanh dương và đen, hấp thụ ánh sáng mạnh hơn nhiều so với nhựa trong suốt hoặc không có sắc tố. Nhà khoa học Hongbo Fu thuộc Đại học Phúc Đán, một tác giả của nghiên cứu, ví các hạt này như “áo phông màu đen” vì có khả năng hấp thụ nhiệt.

Kích thước cũng là yếu tố quan trọng. Hạt nhựa càng nhỏ thì khả năng hấp thụ ánh sáng càng lớn. Theo nhóm nghiên cứu, hạt nhựa nano có thể tồn tại trong không khí lâu hơn và hấp thụ nhiều ánh sáng hơn vi nhựa nếu tính trên cùng khối lượng.

Các nhà khoa học cũng phát hiện tác động làm nóng của nhựa có thể thay đổi theo thời gian. Khi bị “lão hóa” trong phòng thí nghiệm bằng đèn cực tím, một số hạt nhựa trắng chuyển vàng và hấp thụ nhiều ánh sáng hơn, trong khi một số hạt đỏ lại bị tẩy màu và phản xạ ánh sáng tốt hơn.

Theo các tác giả, vi nhựa và hạt nhựa nano tạo ra mức tác động làm nóng tương đương khoảng 16% so với muội than, một chất ô nhiễm trong không khí có khả năng làm nóng mạnh. Ở những khu vực đại dương nơi rác nhựa bị cuốn vào các dòng xoáy, như bãi rác Thái Bình Dương, tác động này có thể rõ rệt hơn.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng nghiên cứu vẫn còn hạn chế, do hiện chưa có đủ dữ liệu chính xác về lượng nhựa tồn tại trong khí quyển. Các tác giả nghiên cứu thừa nhận việc đo lường lượng hạt nhựa trong không khí là rất khó, song cho rằng các mô hình khí hậu cần được cập nhật để tính đến yếu tố này.