Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong kinh tế sáng tạo kỷ nguyên AI

Ảnh: Hải Hưng

Chiều 25/6, tại Hà Nội, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an tổ chức Hội thảo Nâng cao nhận thức và công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong kinh tế sáng tạo kỷ nguyên AI.

Hội thảo được tổ chức nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức, quản lý nhà nước, thực thi pháp luật, phòng ngừa và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là bảo vệ động lực phát triển

Phát biểu tại hội thảo, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia phát triển mạnh mẽ, quyền sở hữu trí tuệ ngày càng trở thành nguồn lực quan trọng, gắn với năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, công nghiệp văn hóa và uy tín quốc gia.

Theo đại diện A05, các hành vi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số hiện nay ngày càng phức tạp, có tổ chức, sử dụng nền tảng xuyên biên giới để che giấu danh tính, phân tán dữ liệu, gây khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý. 

Tình trạng sao chép, khai thác, phát tán trái phép tác phẩm, vi phạm bản quyền trên website, mạng xã hội, nền tảng chia sẻ nội dung, ứng dụng OTT và sàn thương mại điện tử có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến tác giả, chủ sở hữu quyền, doanh nghiệp sáng tạo và môi trường cạnh tranh lành mạnh.

VTVcab chia sẻ thực tiễn bảo vệ bản quyền nội dung số

Tại hội thảo, ông Hán Việt Linh, Phó Chánh Văn phòng VTVcab, chia sẻ từ thực tiễn bảo vệ bản quyền nội dung số trên hệ thống VTVcab. Theo ông, trong bối cảnh chuyển đổi số, nội dung số, đặc biệt là các giải thể thao độc quyền, chương trình văn hóa, giải trí mang bản quyền, đã trở thành tài sản chiến lược và cốt lõi của các đơn vị truyền thông.

Đại diện VTVcab cho biết, từ năm 2023 đến nay, sự dịch chuyển từ truyền hình truyền thống sang mô hình phân phối nội dung trên nền tảng số và mạng xã hội diễn ra mạnh mẽ. Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng tiếp cận khán giả là những thách thức ngày càng lớn trong công tác bảo vệ bản quyền. 

Qua thực tiễn, VTVcab ghi nhận nhiều phương thức vi phạm tinh vi như lấy trực tiếp tín hiệu phát sóng để phát tán lên website vi phạm, che hoặc làm mờ logo kênh, thay đổi nguồn phát, cắt ghép nội dung thành video ngắn để điều hướng người xem về nền tảng vi phạm, hoặc xâm nhập trái phép hệ thống OTT, chiếm đoạt tài khoản khách hàng để phát tán lại trên website lậu, IPTV, Android TV Box và mạng xã hội.

Nhiều tham luận về vi phạm bản quyền trên không gian mạng

Trong khuôn khổ hội thảo, các diễn giả đến từ cơ quan quản lý, hiệp hội nghề nghiệp và doanh nghiệp đã trình bày nhiều tham luận liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp, bản quyền âm nhạc, truyền hình trả tiền, trò chơi điện tử, nội dung thể thao và các nền tảng phát sóng trực tuyến.

Các nội dung tham luận tập trung vào thực trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng; công tác phối hợp phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; vi phạm bản quyền trên nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, ứng dụng OTT và các nền tảng số trong kỷ nguyên AI. Một số vụ việc, đường dây cung cấp nội dung vi phạm bản quyền như FMovies, Xôi Lạc TV cũng cho thấy tính chất phức tạp, quy mô lớn và xuyên biên giới của các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Một số đơn vị tham gia tham luận gồm Cục Bản quyền tác giả, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Cục Sở hữu trí tuệ, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử, Hội Sở hữu trí tuệ, Trung tâm Bản quyền số, Hiệp hội Truyền hình trả tiền Việt Nam, Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam, cùng các doanh nghiệp như VNG, VTVcab, FPT Play, VieON, Next Gen TV và VCCorp.

Tăng cường phối hợp trong kỷ nguyên AI

Các ý kiến tại hội thảo cho rằng, để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng thực thi pháp luật, chủ sở hữu quyền, doanh nghiệp công nghệ, nền tảng số và các hiệp hội nghề nghiệp.

Bên cạnh các biện pháp pháp lý, việc ứng dụng công nghệ trong giám sát, nhận diện, thu thập dữ liệu và xử lý hành vi vi phạm cũng được xem là giải pháp quan trọng, nhất là khi các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng ngày càng nhanh, rộng và tinh vi.

Thông qua hội thảo, Ban Tổ chức kỳ vọng các ý kiến trao đổi, đề xuất sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường thực thi pháp luật, phòng ngừa và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số, qua đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các chủ thể sáng tạo, thúc đẩy kinh tế số, công nghiệp văn hóa và đổi mới sáng tạo.