Chiến sự Ukraine vẫn ở thế giằng co dù Nga tuyên bố kiểm soát hoàn toàn Lugansk

Ukraine bác bỏ việc Nga kiểm soát hoàn toàn Lugansk

Nga hôm 1/4 tiếp tục tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn tỉnh Lugansk - một trong bốn vùng lãnh thổ miền Đông và miền Nam Ukraine mà Moscow tuyên bố sáp nhập từ năm 2022, nhưng chưa bao giờ kiểm soát hoàn toàn trên thực tế.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết các đơn vị thuộc Cụm tác chiến phía Tây đã "hoàn tất việc giải phóng toàn bộ lãnh thổ Cộng hòa Nhân dân Lugansk". Đây không phải là lần đầu tiên Moscow đưa ra tuyên bố tương tự. Trước đó, Nga từng tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn Lugansk vào năm 2022 và một lần nữa lặp lại khẳng định này vào tháng 6/2025. Thậm chí, hồi tháng 10 năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin còn nói rằng Ukraine chỉ còn giữ khoảng 0,13% diện tích của tỉnh này.

Tuy nhiên, phía Ukraine lập tức bác bỏ. Người phát ngôn lực lượng tác chiến chung của Ukraine, ông Viktor Trehubov, khẳng định không có thay đổi đáng kể nào trên thực địa tại Lugansk trong thời gian gần đây. Theo ông, quân đội Ukraine hiện vẫn duy trì kiểm soát tại một số khu vực nhỏ trong tỉnh và những vị trí này đã được giữ vững trong thời gian dài.

Cùng quan điểm, Quân đoàn số 3 của Ukraine - đơn vị được giao nhiệm vụ phòng thủ khu vực Lugansk - cho biết lực lượng Nga đã tiến hành hàng trăm đợt tiến công nhằm vào hai ngôi làng với mục tiêu hoàn tất việc kiểm soát toàn bộ khu vực, song chưa đạt kết quả như mong muốn. Theo phía Ukraine, chỉ riêng các đợt tấn công gần đây, quân đội Nga đã mở 144 đợt xung phong nhưng không tạo ra đột phá chiến thuật đủ lớn để thay đổi cục diện tại địa bàn này.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Washington, Moscow có thể đang tìm cách xây dựng ấn tượng về một chiến thắng tất yếu để gây sức ép lên Ukraine cũng như các đối tác phương Tây, đặc biệt là Mỹ, buộc Kiev phải chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ trong các cuộc thảo luận ngoại giao.

Cùng ngày Nga tuyên bố kiểm soát toàn bộ Lugansk, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng nhấn mạnh rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lẽ ra nên ra lệnh rút toàn bộ lực lượng Ukraine khỏi Donbass - gồm Lugansk và Donetsk - như điều kiện để chấm dứt "giai đoạn nóng" của cuộc chiến. Đây tiếp tục là một trong những yêu cầu then chốt mà Nga nhiều lần nêu ra, song Kiev kiên quyết bác bỏ.

Trong khi đó, theo kênh CNN, thực tế chiến sự cho thấy cục diện tại miền Đông Ukraine vẫn chưa nghiêng hẳn về một phía. Dù Nga duy trì ưu thế về hỏa lực và quân số ở nhiều khu vực, các đơn vị Ukraine vẫn đang tổ chức phòng ngự quyết liệt và tìm cách khai thác những điểm yếu trong thế trận của đối phương.

Chiến sự vẫn giằng co

Các số liệu và đánh giá độc lập gần đây cho thấy tốc độ tiến quân của Nga đã chậm lại đáng kể trong những tháng đầu năm 2026. Theo các tổ chức theo dõi chiến sự, trong đó có ISW, mức độ mở rộng kiểm soát của lực lượng Nga trong quý I năm nay thấp hơn rõ rệt so với cùng kỳ năm 2025. Nếu như trong quý I/2025, Nga có thời điểm đạt tốc độ tiến quân trung bình khoảng 11 km mỗi ngày tại nhiều trục chiến dịch, thì trong ba tháng đầu năm nay, con số này giảm xuống còn khoảng 5 km/ngày.

Không chỉ tại Lugansk, ở một số hướng khác trên chiến trường, quân đội Ukraine tuyên bố đã giành được những kết quả phản công đáng chú ý. Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết kể từ đầu năm, lực lượng nước này đã giành lại khoảng 480 km² tại các khu vực phía Nam thuộc Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk. Ngoài ra, quân đội Ukraine cũng tái kiểm soát ít nhất 180 km² tại khu vực Kupyansk ở miền Bắc từ cuối năm ngoái và phần lớn vẫn giữ được các vị trí này cho đến nay.

Theo ông Syrskyi, chiến thuật của Ukraine hiện nay là tập trung phản công tại những khu vực mà lực lượng Nga bộc lộ nhiều điểm yếu nhất, qua đó buộc Moscow phải điều chuyển binh lực từ các hướng khác để đối phó. Cách tiếp cận này được đánh giá là nhằm kéo giãn đội hình tác chiến của Nga, tương tự chiến thuật mà Moscow từng áp dụng để phân tán lực lượng phòng thủ của Kiev.

Thực tế, năng lực tác chiến bằng UAV tiếp tục là một trong những yếu tố quan trọng nhất định hình chiến trường hiện nay. Trong tuần qua, Ukraine được cho là đã thực hiện nhiều đòn tấn công bằng UAV nhằm vào các kho nhiên liệu, kho đạn dược và hệ thống phòng không của Nga tại các khu vực nằm sâu hàng chục đến hơn 100 km sau tuyến đầu ở Lugansk.

Dù các báo cáo của cả phía Nga và Ukraine chưa thể được kiểm chứng độc lập, nhiều tổ chức nghiên cứu phương Tây cũng cho rằng Nga đang đối mặt với không ít khó khăn cho các nỗ lực tiến công.

Tuy nhiên, Ukraine cũng đang đối mặt với không ít sức ép. Tình trạng thiếu hụt nhân lực vẫn là thách thức lớn tại nhiều đoạn chiến tuyến. Ngoài ra, giới lãnh đạo Ukraine ngày càng lo ngại việc xung đột tại Trung Đông leo thang có thể khiến sự quan tâm và nguồn lực quân sự của Mỹ bị phân tán, đặc biệt là các hệ thống phòng không và tên lửa đánh chặn - những loại khí tài Kiev đang rất cần để bảo vệ các đô thị và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Trong bối cảnh đó, Ukraine đang nỗ lực mở rộng hợp tác quốc phòng với các đối tác ngoài châu Âu. Tổng thống Zelensky cho biết Kiev hiện có "hợp tác thực chất" với Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar liên quan đến vấn đề an ninh trong bối cảnh xung đột khu vực Trung Đông diễn biến phức tạp. Theo ông Zelensky, Ukraine cũng đang tham vấn với Jordan và duy trì liên lạc với Bahrain, Kuwait và Iraq, trong đó có khả năng chia sẻ kinh nghiệm đối phó UAV do Iran sản xuất.

Song song với các diễn biến quân sự, xung đột tiếp tục gây tổn thất nặng nề cho dân thường. Theo Liên hợp quốc, hơn 15.000 dân thường Ukraine đã thiệt mạng kể từ khi chiến sự bùng phát.

Trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao do Mỹ và một số bên trung gian thúc đẩy chưa đạt đột phá, chiến sự tại Ukraine nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài với tính chất giằng co, hao mòn và khó đoán định.