Trên thế giới, nhiều quốc gia đang nỗ lực vươn lên dẫn đầu thị trường chip bán dẫn. Và chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang thể hiện quyết tâm giữ vị thế dẫn đầu trong ngành công nghiệp bán dẫn. Một trong những bước đi gây chú ý nhất vừa được công bố: Chính phủ Mỹ sẽ sở hữu tới 10% cổ phần tại Tập đoàn Intel - hãng chip từng là niềm tự hào quốc gia nhưng nay đang tụt hậu trong cuộc đua công nghệ. Chính phủ Mỹ đang đặt mục tiêu gì đằng sau thương vụ này?
Tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump khẳng định, Mỹ sẽ chính thức trở thành cổ đông của Tập đoàn Intel. Thỏa thuận này cho phép Washington đổi các khoản trợ cấp theo Đạo luật CHIPS thành vốn chủ sở hữu, tương đương gần 10 tỷ USD.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết: "Intel từng là công ty chip lớn nhất và mạnh nhất thế giới. Nhưng rồi họ rời bỏ Mỹ, chuyển hướng đầu tư sang các nước khác. Tôi đã nói: nước Mỹ cần nắm 10% công ty của các ông. Và họ đồng ý - tương đương 10 tỷ USD sẽ chảy về nước Mỹ".
Theo thỏa thuận, số tiền này sẽ được Tập đoàn Intel sử dụng để mở rộng sản xuất chip ngay trên đất Mỹ. Đây cũng là bước ngoặt, khi Washington không chỉ "bơm" trợ cấp mà còn trực tiếp trở thành cổ đông của một tập đoàn công nghệ chiến lược.
Giới chuyên gia cho rằng, động thái này vừa tạo thêm đòn bẩy buộc Intel tập trung phát triển trong nước, vừa thể hiện cách tiếp cận mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump - can thiệp sâu rộng hơn vào doanh nghiệp công nghệ.
Ông Terrence Guay - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh Toàn cầu, Đại học Penn State chia sẻ: "Intel đã tụt lại phía sau về công nghệ, đầu tư và cả vai trò dẫn dắt ngành bán dẫn… Chính phủ Mỹ đã rót hàng tỷ USD mà kết quả chưa tương xứng, vì vậy họ cần đòn bẩy bằng cách nắm cổ phần của công ty. Đây là điều bất thường ở Mỹ, nhưng lại rất giống mô hình ở châu Âu và đặc biệt là Trung Quốc".
Bên cạnh thương vụ mua cổ phần Intel, Nhà Trắng còn đặt ra hàng loạt thỏa thuận khác: cho phép Nvidia bán chip AI sang Trung Quốc nhưng Chính phủ Mỹ thu 15% doanh số, hay việc Lầu Năm Góc trở thành cổ đông lớn nhất của một công ty khai thác đất hiếm. Với Nippon Steel, Washington thậm chí còn giữ "cổ phần vàng" để có quyền phủ quyết khi hãng thép của Nhật Bản thâu tóm U.S. Steel.
Ông Terrence Guay - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh Toàn cầu, Đại học Penn State nêu ý kiến: "Từ năm 1970, Chính phủ Mỹ đã chủ trương rút dần khỏi việc nắm giữ cổ phần doanh nghiệp. Nhưng nay, với Intel, Nvidia hay Nippon Steel, Nhà Trắng đang quay lại với hình thức sở hữu vốn này. Họ coi bán dẫn là ngành công nghiệp của tương lai - gắn chặt với AI, công nghệ và cả quốc phòng. Và họ không muốn bị vượt qua trong cuộc đua này".
Những bước đi này phản ánh chiến lược dài hạn: gắn lợi ích quốc gia trực tiếp với những lĩnh vực công nghệ cốt lõi. Dù vậy, chúng cũng gây lo ngại về rủi ro chính trị đối với môi trường kinh doanh tại Mỹ.
Sự can thiệp sâu của Washington đang đặt ra một thực tế mới: Mỹ không chỉ cạnh tranh bằng năng lực thị trường, mà còn có thể dùng ảnh hưởng của Nhà nước để bảo đảm vị trí số một trong ngành bán dẫn, là trụ cột của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo và quốc phòng hiện đại.
Bình luận (0)