Chính phủ yêu cầu chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào “sân sau” của tập đoàn

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 1809/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa”.

Mục tiêu tổng quát của Đề án là đến năm 2030, xây dựng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trở thành ngân hàng trung ương hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, dựa trên nền tảng quản trị tiên tiến, dữ liệu số.

Có năng lực hoạch định, điều hành chính sách, phân tích, dự báo, cảnh báo sớm và ra quyết định kịp thời dựa trên dữ liệu, theo thông lệ quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Chủ động thích ứng với các xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế; có đầy đủ vị thế pháp lý và trách nhiệm giải trình để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần đạt được mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, bảo đảm an toàn, ổn định của hệ thống tiền tệ, ngân hàng.

Xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém

Một trong những nội dung quan trọng tại Đề án là Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém theo hướng: xây dựng, phê duyệt và tổ chức triển khai các phương án cơ cấu lại/phương án xử lý tổ chức tín dụng yếu kém phù hợp quy định pháp luật và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, không để xảy ra đổ vỡ và mất an toàn hoạt động ngân hàng ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước.

Cụ thể, Chính phủ sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp về xử lý các Quỹ tín dụng nhân dân yếu kém tại Đề án “Cơ cấu lại tổng thể hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”.

Chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng đánh giá, nhận diện, cảnh báo, có phương án chủ động khắc phục, xử lý nghiêm các sai phạm trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt là về sở hữu, cấp tín dụng, quản lý vốn vay, chấp hành các quy định về an toàn hoạt động, không để tích tụ thành sai phạm lớn, tác động lan truyền, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống.

“Giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo dõi, giám sát các tổ chức tín dụng, đặc biệt là đối với các tổ chức tín dụng có mức độ tập trung tín dụng cao hoặc có tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, gia tăng nhanh, tỷ lệ nợ xấu cao, dư nợ cấp tín dụng trong những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro có xu hướng gia tăng nhanh, chiếm tỷ trọng lớn... để phát hiện các rủi ro tiềm ẩn, từ đó có các biện pháp cảnh báo, chấn chỉnh, xử lý kịp thời, hạn chế rủi ro tập trung tín dụng theo quy định”, Đề án nêu.

Đối với các tổ chức tín dụng, Chính phủ yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán nội bộ đối với hoạt động cấp tín dụng, chất lượng tín dụng, mức độ tập trung tín dụng, khách hàng, nhóm khách hàng liên quan, cấp tín dụng các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, đầu tư trái phiếu doanh nghiệp. Lưu ý nợ xấu cao/tăng nhanh, dư nợ tín dụng tập trung lĩnh vực bất động sản, tăng mạnh để đầu tư, kinh doanh chứng khoán…

Tăng cường năng lực tài chính và khả năng chống chịu; thực hiện đầy đủ, kịp thời các quy định về phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro, định giá, quản lý và xử lý tài sản bảo đảm, bảo đảm phản ánh trung thực chất lượng tín dụng và chủ động nhận diện, ghi nhận rủi ro.

Chính phủ cũng yêu cầu chấm dứt tình trạng cho vay tập trung vào một số doanh nghiệp, nhóm khách hàng lớn, dự án thuộc hệ sinh thái hoặc sân sau của tập đoàn có thể gây ra các rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và lành mạnh của tổ chức tín dụng.

Ngoài ra là thường xuyên rà soát, theo dõi chặt chẽ tình hình, biến động sở hữu cổ phần, hoạt động cấp tín dụng đối với cổ đông/lãnh đạo và người có liên quan, nhóm cổ đông cần quan tâm (nếu có) nhằm phát hiện sớm những dấu hiệu rủi ro, hành vi vi phạm pháp luật về sở hữu cổ phần và các tồn tại rủi ro trong hoạt động có thể ảnh hưởng đến an toàn hoạt động của tổ chức tín dụng…

Tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Trong Đề án, Chính phủ cũng đặt mục tiêu, đến năm 2030, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, được tiếp cận nguồn vốn thuận lợi, kịp thời và phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất, kinh doanh, mức độ sẵn sàng và đặc thù từng loại hình, ngành nghề và quy mô doanh nghiệp.

Theo đó sẽ hoàn thiện cơ chế chính sách về bao thanh toán để tạo điều kiện cho hoạt động bao thanh toán của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát triển nhằm mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền, giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Chính phủ. Phát triển đa dạng sản phẩm tín dụng ngân hàng phù hợp từng loại hình, nhu cầu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động cấp tín dụng, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.

Triển khai chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp dưới nhiều hình thức, quy mô phù hợp nhằm nắm bắt, tổng hợp, xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận tín dụng cho các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.