Mỗi mùa thi vào lớp 10, đặc biệt là kỳ thi vào các trường chuyên, lại kéo theo nhiều kỳ vọng và áp lực đối với học sinh, phụ huynh. Với không ít gia đình, cánh cửa trường chuyên không chỉ là một lựa chọn học tập, mà còn được xem như bước đệm quan trọng cho tương lai của con.
Thế nhưng, nếu cánh cửa ấy khép lại, liệu đó có phải là dấu chấm hết? Câu chuyện của Thái Phương Hà, 20 tuổi, hiện là sinh viên Đại học Ngoại thương Hà Nội, trong số phát sóng mới của Chuyện nhà thời nay gợi mở một góc nhìn khác về thất bại đầu đời, áp lực thành tích và cách gia đình đồng hành cùng con trong những thời điểm dễ tổn thương nhất.
Cú trượt chuyên và nỗi đau tuổi 15
Trước khi bước vào kỳ thi chuyên cấp 3, Phương Hà từng có một hành trình học tập nhiều thuận lợi. Cô học trường chuyên suốt 4 năm cấp 2, học lớp Anh nhưng thi học sinh giỏi Văn và đạt giải Ba cấp tỉnh. Với nền tảng ấy, Hà được định hướng thi chuyên Văn cấp 3 và gần như tin rằng mình sẽ đỗ.
Thi đỗ một trường chuyên THPT từng là ước mơ của Phương Hà.
Chính vì vậy, khi kết quả không như mong đợi, cú trượt chuyên trở thành một cú sốc lớn. Hà từng nghĩ rằng không có lý do gì để mình thất bại. Nhưng ở thời điểm tự tin nhất, em lại vấp ngã. Ở tuổi 15, thất bại ấy khiến Hà đặt ra câu hỏi rất nặng nề: liệu thất bại có phải dấu chấm hết cho cuộc đời hay không?
Trong phóng sự, Hà nhớ lại ngày biết điểm, em khóc đến mức không muốn ăn. Mẹ mang cho con một bát mì, nhưng ban đầu Hà không thể nuốt nổi. Đến khi bát mì trương lên, hai mẹ con vừa ăn vừa khóc. Đó không chỉ là khoảnh khắc của một đứa trẻ đối diện thất bại, mà còn là nỗi hụt hẫng âm thầm của người mẹ khi nhìn con đau đớn mà chưa biết phải nói gì để xoa dịu.
Sau cú trượt ấy, Hà tiếp tục thi thêm chuyên Sư phạm nhưng vẫn không đạt kết quả như mong muốn. Nỗi buồn vì thế càng kéo dài. Em nghi ngờ năng lực của bản thân, không dám mở vở ôn lại, không dám nhìn vào cô giáo khi đi học. Thất bại không chỉ nằm ở điểm số, mà còn khiến một học sinh từng tự tin trở nên sợ hãi khi phải đối diện với chính mình.
Vì sao cứ phải là trường chuyên?
Từ câu chuyện của Phương Hà, Chuyện nhà thời nay đặt ra một câu hỏi quen thuộc nhưng không dễ trả lời: vì sao với nhiều học sinh và phụ huynh, trường chuyên lại trở thành một đích đến quan trọng đến vậy?
Với học sinh có thành tích tốt, áp lực đôi khi không chỉ đến từ kỳ vọng của cha mẹ, thầy cô hay bạn bè, mà còn đến từ chính hình ảnh "con nhà người ta" mà các em đã quen mang trên vai. Khi mọi người tin rằng mình sẽ thành công, bản thân đứa trẻ cũng dễ tin rằng thất bại là điều không được phép xảy ra.
Những con số luôn là áp lực đối với các em học sinh, nhất là những học sinh dự thi trường chuyên.
Áp lực ấy càng lớn hơn khi trường chuyên được gắn với một lộ trình tương lai: môi trường tốt hơn, cơ hội học tập rộng hơn, hồ sơ đẹp hơn, con đường đại học thuận lợi hơn. Với phụ huynh, mong con vào trường chuyên có thể xuất phát từ tình yêu thương và mong muốn con có điều kiện phát triển tốt nhất. Nhưng với trẻ, điều đó đôi khi lại trở thành một sức nặng vô hình.
Trong trường hợp của Hà, việc trượt chuyên không chỉ là không đạt được một mục tiêu học tập. Đó còn là cảm giác làm mọi người thất vọng, đánh mất vị trí quen thuộc của một học sinh giỏi và rơi vào trạng thái trống rỗng. Ngay cả khi đã ngồi trong phòng thi vào trường công lập, tâm trí Hà vẫn mắc kẹt ở cánh cửa trường chuyên đã đóng lại.
Khi gia đình không phủ nhận nỗi buồn của con
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện của Phương Hà không chỉ nằm ở việc em đã thất bại ra sao, mà ở cách gia đình đồng hành sau thất bại ấy. Trong những ngày khó khăn nhất, bố mẹ không trách móc con. Sự quan tâm được thể hiện qua những bữa ăn, lời hỏi han và sự hiện diện lặng lẽ bên cạnh con.
Đôi khi, tôn trọng cảm xúc của con là cách tốt nhất để con vượt qua nỗi buồn.
Với một đứa trẻ vừa trải qua cú sốc đầu đời, điều cần nhất có lẽ không phải là những lời động viên vội vàng như "không sao đâu" hay "chuyện nhỏ thôi". Bởi với các em, ở thời điểm đó, thất bại thật sự rất lớn. Việc người lớn công nhận nỗi buồn của con, cho con được khóc, được thất vọng, được tạm thời yếu lòng cũng quan trọng không kém việc khích lệ con đứng dậy.
Chuyện nhà thời nay vì thế không chỉ kể câu chuyện của một học sinh trượt chuyên, mà còn gợi ra bài học cho phụ huynh trong mùa thi cử. Khi con thất bại, người lớn không nên vội phủ nhận cảm xúc của con hoặc biến nỗi buồn thành một bài học đạo lý ngay lập tức. Đôi khi, sự đồng hành bắt đầu từ việc ngồi cạnh con, lắng nghe con và cho con biết rằng thất bại không làm con mất đi giá trị trong mắt gia đình.
Bên cạnh gia đình, bạn bè và thầy cô cũng góp phần giúp Hà bước tiếp. Những người bạn đồng hành, những thầy cô ở môi trường mới tin tưởng em đã giúp Hà dần lấy lại sự tự tin. Một đứa trẻ có thể tự thu mình sau thất bại, nhưng cũng có thể mở lòng trở lại nếu được đặt trong một môi trường đủ ấm áp.
Cánh cửa mới sau thất bại
Khi vào cấp 3 công lập, Phương Hà từng tự ti và thu mình, không muốn ai biết đến mình. Nhưng giấc mơ với môn Văn chưa thật sự khép lại. Sau đó, em vào đội tuyển Văn, tiếp tục theo đuổi điều mình còn dang dở dù ban đầu bố mẹ từng ngăn cản.
Việc thi trượt trường chuyên từng khiến Hà gục ngã.
Chính ở ngôi trường mới, Hà tìm thấy niềm vui trở lại. Cô giáo tin tưởng, bạn bè yêu thương nhau như người nhà, còn bản thân Hà dần nhận ra mình vẫn có thể làm lại. Thành quả đến khi em đạt giải Nhất học sinh giỏi Văn cấp tỉnh. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, giải thưởng ấy không phải là chi tiết quan trọng nhất của câu chuyện.
Điều quan trọng hơn là Hà đã trưởng thành từ thất bại. Em nhận ra khi một cánh cửa đóng lại, một cánh cửa khác có thể mở ra. Thất bại dạy em biết khiêm tốn hơn, biết nhìn lại bản thân và biết trân trọng sự đồng hành của gia đình. Nếu đỗ chuyên năm đó, có thể Hà sẽ tiếp tục bước đi trong sự tự tin quen thuộc. Nhưng cú trượt đã buộc em phải học cách đứng dậy, chậm hơn nhưng sâu sắc hơn.
Câu chuyện của Phương Hà vì vậy không nên được hiểu đơn giản là "trượt chuyên rồi vẫn thành công". Nếu chỉ nhìn như vậy, chúng ta lại tiếp tục dùng thành tích mới để xoa dịu một thất bại cũ. Điều đáng quý hơn là hành trình một cô bé 15 tuổi từng nghĩ thất bại là dấu chấm hết, cuối cùng đã hiểu rằng giá trị của mình không nằm trọn trong một kỳ thi.
Trong mùa thi cử, câu chuyện ấy có thể là lời nhắc dành cho cả học sinh và phụ huynh. Với học sinh, một kết quả không như mong muốn không đồng nghĩa với việc mọi cánh cửa đều khép lại. Với cha mẹ, điều con cần sau thất bại không chỉ là lời khuyên phải mạnh mẽ, mà còn là cảm giác được yêu thương ngay cả khi con không đạt được kỳ vọng.
Sau cùng, trượt chuyên có thể là một biến cố rất lớn ở tuổi 15, nhưng không phải dấu chấm hết. Điều đáng sợ hơn thất bại là khi một đứa trẻ phải đi qua thất bại trong cảm giác cô độc và tội lỗi. Khi gia đình biết ôm lấy nỗi buồn của con, thầy cô và bạn bè biết trao cho con thêm niềm tin, một cánh cửa khép lại vẫn có thể trở thành điểm bắt đầu cho một hành trình trưởng thành khác.
Bình luận (0)